İş yerinde güvenlik kamerasına yansıyan bir davranış çalışan için işten çıkarılma gerekçesine dönüşebilir mi? Kamera görüntüsü mahkemede otomatik olarak delil kabul edilir mi?
İş yerlerinde giderek yaygınlaşan kamera sistemleri yalnızca güvenlik ve iş yeri düzeni bakımından değil, işçi-işveren uyuşmazlıklarında delil niteliği açısından da tartışılıyor.
Av. Arb. Zafer İşeri, kamera görüntüsünün varlığının tek başına her kullanım biçimini hukuka uygun hale getirmediğini, kaydın elde ediliş amacı ve yöntemiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
HUKUKA UYGUN KAYIT DELİL OLARAK DEĞERLENDİRİLEBİLİR
İşeri’ye göre hukuka uygun şekilde elde edilmiş kamera kayıtları, somut olayın özelliklerine bağlı olarak iş ilişkisine ilişkin uyuşmazlıklarda delil niteliği taşıyabilir.
Örneğin iş yeri güvenliği amacıyla hukuka uygun biçimde kaydedilen bir olay, daha sonra ortaya çıkan bir uyuşmazlıkta değerlendirmeye alınabilir.
Ancak bu durum, iş yerindeki bütün kamera kayıtlarının her amaç için sınırsız şekilde kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
GÜVENLİK KAMERASI PERFORMANS TAKİP ARACINA DÖNÜŞMEMELİ
Kameranın hangi amaçla kurulduğu da önem taşıyor.
İşeri, güvenlik amacıyla kurulan kameraların daha sonra çalışanların ne kadar mola verdiğini, kaç kez yerinden kalktığını veya çalışma temposunu sürekli takip eden bir sisteme dönüştürülmesinin kişisel verilerin işlenme amacı açısından sorun yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Yani “kamera zaten vardı” gerekçesi, elde edilen görüntünün sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
HUKUKA AYKIRI ELDE EDİLEN GÖRÜNTÜ OTOMATİK DELİL SAYILMIYOR
İşeri’nin dikkat çektiği bir diğer nokta ise kaydın hukuka uygun biçimde elde edilip edilmediği.
Çalışanın mahremiyetinin ihlal edildiği, ölçüsüz veya hukuka aykırı biçimde gerçekleştirilen bir kaydın işveren tarafından sunulmuş olması, görüntünün otomatik olarak geçerli delil haline gelmesini sağlamıyor.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189’uncu maddesindeki düzenleme de hukuka aykırı biçimde elde edilmiş delillerin mahkeme tarafından dikkate alınamayacağını öngörüyor.
HER KAMERA GÖRÜNTÜSÜ FESİH İÇİN YETERLİ DEĞİL
Bir çalışanın kamera görüntüsünde yer alması ile davranışının iş sözleşmesinin sona erdirilmesini haklı kılması aynı şey değil.
İşeri’ye göre fesih değerlendirmesinde olayın niteliği, davranışın ağırlığı, iş ilişkisine etkisi ve kaydın hukuki durumu birlikte ele alınmalı.
Dolayısıyla “kamerada gördüm, işten çıkardım” şeklinde otomatik bir hukuki sonuçtan söz etmek mümkün değil.
KAMERA VAR DİYE ÇALIŞANIN TÜM HAKLARI ORTADAN KALKMIYOR
İşverenin yönetim ve güvenlik ihtiyacı bulunurken çalışanın da özel hayat ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin hakları devam ediyor.
İşeri, bu iki alan arasında ölçülü bir denge kurulması gerektiğini vurguluyor.
Bu nedenle işten çıkarma sürecinde yalnızca görüntünün ne gösterdiği değil, kameranın neden kurulduğu, çalışanın nasıl bilgilendirildiği ve görüntünün hangi amaçla kullanıldığı da önem taşıyor.
