Kazakistan'da yaklaşık 70 yıl önce nesli bölgesel olarak tükenen Turan kaplanlarının tarihi yaşam alanlarına yeniden kazandırılması için yürütülen çalışmalarda önemli bir adım atıldı. Rusya'dan getirilen ve Amur adı verilen erkek kaplan, 31 Ekim 2026'da İle-Balkaş Devlet Doğa Rezervi'nde doğal yaşam alanına bırakıldı. Böylece temmuz ayında doğaya salınan dişi kaplanın ardından ikinci Amur kaplanı da Kazakistan'ın vahşi doğasına kazandırıldı.
KAZAKİSTAN'DA 70 YIL SONRA KAPLANLAR GERİ DÖNÜYOR
Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, ülkede kaplan popülasyonunun yeniden oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
31 Ekim'de İle-Balkaş Devlet Doğa Rezervi'ne bırakılan Amur isimli erkek kaplan, program kapsamında doğal yaşam alanına salınan ikinci kaplan oldu.
Orta Asya'nın nehir vadileri ve ormanlık alanlarında yaşayan Turan kaplanları, 20. yüzyılın ortalarında kaçak avcılık, doğal yaşam alanlarının azalması ve av hayvanlarının sayısındaki düşüş nedeniyle Kazakistan'dan kaybolmuştu.
Yaklaşık 70 yılın ardından başlatılan yeniden kazandırma programıyla kaplanların tarihi yaşam alanlarında kalıcı bir popülasyon oluşturulması hedefleniyor.
AMUR KAPLANI ÖNCE SAĞLIK VE AVLANMA TESTLERİNDEN GEÇTİ
Rusya'dan Kazakistan'a getirilen Amur, doğaya bırakılmadan önce özel olarak hazırlanan adaptasyon alanında uzmanların gözetiminde tutuldu.
Kaplanın sağlık durumu, avlanma becerileri, kendi başına besin bulabilme yeteneği ve insanlara verdiği tepkiler ayrıntılı biçimde incelendi.
Uzmanlar tarafından gerçekleştirilen veteriner kontrolleri ve davranış testlerinin ardından Amur'un doğal ortamda yaşamaya hazır olduğu değerlendirildi.
Kaplanın hareketlerinin ve yeni yaşam alanına uyum sürecinin takip edilmesi amacıyla boynuna uydu takip tasması takıldı.
Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, kaplanın doğaya bırakılmasının ardından gözlem çalışmalarının devam edeceğini bildirdi.
İLK KAPLAN TEMMUZ AYINDA DOĞAYA SALINMIŞTI
Kazakistan'da kaplanların yeniden doğal yaşam alanlarına kazandırılması programının ilk önemli adımı 31 Temmuz 2026'da atıldı.
Rusya'dan getirilen ve Kazakçada "Umut" anlamına gelen Ümit adı verilen dişi Amur kaplanı, İle-Balkaş Rezervi'nde doğaya bırakıldı.
Bakanlığın açıklamasına göre Ümit, doğal yaşam alanına uyum sağlamaya devam ediyor.
Kendi başına avlanabildiği belirtilen dişi kaplanın hareketleri de uydu takip tasmasıyla izleniyor.
Amur'un da doğaya salınmasıyla birlikte program kapsamında serbest bırakılan kaplan sayısı ikiye yükseldi.
RUSYA'DAN KAZAKİSTAN'A 4 KAPLAN GETİRİLMİŞTİ
Kaplanların yeniden kazandırılması programı kapsamında Mayıs 2026'da Rusya'nın Habarovsk bölgesinden Kazakistan'a 2 yetişkin ve 2 yavru olmak üzere toplam 4 Amur kaplanı getirildi.
Kaplanlar, İle-Balkaş Devlet Doğa Rezervi'ndeki özel adaptasyon alanlarına yerleştirildi.
Yetişkin kaplanlar Ümit ve Amur'un doğal yaşama bırakılmasının ardından diğer iki yavrunun uzman gözetiminde büyümeye devam ettiği açıklandı.
Yavruların doğaya salınıp salınmayacağına, yeterli yaşa ulaşmaları ve gerekli testleri tamamlamalarının ardından karar verilecek.
TURAN KAPLANLARININ TARİHİ YAŞAM ALANI YENİDEN HAZIRLANDI
Kazakistan'ın Balkaş Gölü'nün güneyi ile İli Nehri vadisi, geçmişte Turan kaplanlarının yaşadığı bölgeler arasında bulunuyordu.
2018 yılında kurulan İle-Balkaş Devlet Doğa Rezervi, bu alanların yeniden kaplanların yaşayabileceği koşullara kavuşturulması amacıyla oluşturuldu.
Program kapsamında ormanlık alanların korunması ve kaplanların besin kaynağını oluşturan yabani hayvanların sayısının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldü.
Rezerv alanına Buhara geyikleri ve kulanların yerleştirilmesi, ekosistemin yeniden canlandırılması için atılan adımlar arasında yer aldı.
Eylül 2026'da 30 kulanın Altın-Emel Milli Parkı'ndan İle-Balkaş Rezervi'ne nakledildiği açıklandı.
Genetik açıdan Turan kaplanlarına yakın kabul edilen Amur kaplanları, bölgedeki kaplan popülasyonunun yeniden oluşturulması amacıyla tercih edildi.
KAPLANLAR UYDUDAN TAKİP EDİLECEK
Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, kaplanların doğaya salınmasının ardından güvenlik ve izleme çalışmalarına devam edileceğini duyurdu.
Kaplanların hareketleri, beslenme davranışları ve insan yerleşimlerine yaklaşma ihtimalleri uzman ekipler tarafından takip edilecek.
Olası insan-yaban hayatı çatışmalarının önlenmesi amacıyla özel bir müdahale ekibinin de görev yaptığı belirtildi.
Kazakistan ile Rusya'nın iş birliğinde yürütülen program, Dünya Doğayı Koruma Vakfının (WWF) da desteğiyle devam ediyor.
Uzun vadeli hedef, kaplanların yalnızca bölgeye geri dönmesini değil, doğal ortamlarında kendi başlarına yaşayabilen ve üreyebilen kalıcı bir popülasyon oluşturmasını sağlamak.
