Ekim ayı enflasyonu 3 Kasım Salı günü saat 10.00'da açıklanacak ve Kasım'da yenilenecek kira sözleşmelerinden emekli ve memur zammına kadar pek çok hesabı belirleyecek. Piyasa katılımcıları Ekim'de aylık yüzde 2,11 enflasyon bekliyor. TCMB'nin yayımladığı TÜFE endeksiyle yaptığımız hesaplara göre aklınızdaki 10 sorunun cevabı şöyle.
1. EKİM ENFLASYONU NE ZAMAN, SAAT KAÇTA AÇIKLANACAK?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ekim ayı Tüketici Fiyat Endeksi'ni 3 Kasım Salı günü saat 10.00'da açıklayacak. Yeniden değerleme oranını belirleyen Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi de aynı gün yayımlanacak.
2. EKİM AYINDA ENFLASYON BEKLENTİSİ NE?
TCMB'nin Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre Ekim'de aylık enflasyon beklentisi yüzde 2,11. Aynı ankette yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,63 olarak yer alıyor. Eylül'de aylık enflasyon yüzde 1,84, yıllık enflasyon yüzde 29,73 olmuştu.
3. YILLIK ENFLASYON DÜŞECEK Mİ?
Beklenti gerçekleşirse düşecek. Geçen yıl Ekim'de aylık enflasyon yüzde 2,55 olmuştu. Bu yıl Ekim'de fiyatlar yüzde 2,55'ten az artarsa yıllık oran geriliyor. Aylık yüzde 2,11'lik bir artışla yıllık enflasyon yüzde 29,73'ten yüzde 29,17'ye iner.
4. KASIM KİRA ARTIŞ ORANI NE OLACAK?
Kasım'da yenilenen kira sözleşmelerinde uygulanacak üst sınır, son 12 ayın ortalama TÜFE değişimine göre belirleniyor. Ekim'de uygulanan oran yüzde 31,49'tü. Ekim enflasyonunun farklı senaryolarına göre yeni oranları aşağıdaki tabloda hesapladık.
|
Ekim'de aylık enflasyon |
Yıllık enflasyon |
Kasım kira artış oranı |
Emeklinin 4 aylık birikimi |
|---|---|---|---|
|
Yüzde 1,8 |
Yüzde 28,78 |
Yüzde 31,13 |
Yüzde 7,47 |
|
Yüzde 2,11 (beklenti) |
Yüzde 29,17 |
Yüzde 31,17 |
Yüzde 7,80 |
|
Yüzde 2,4 |
Yüzde 29,54 |
Yüzde 31,20 |
Yüzde 8,10 |
Hesaplamada TCMB'nin EVDS sisteminde yayımlanan TÜFE genel endeksi (2003=100) kullanıldı. Kira oranı, son 12 ayın endeks ortalaması önceki 12 ayın ortalamasıyla kıyaslanarak bulundu. Aynı yöntem Ekim'de açıklanan yüzde 31,49'u birebir veriyor.
Hesaplamalara göre Ekim ayında açıklanacak verinin kira oranını çok az etkileyeceğini gösteriyor. Hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin Kasım kira artış oranı yüzde 31,1 ile 31,2 arasında kalıyor.
5. EV SAHİBİ KASIM'DA KİRAYA NE KADAR ZAM YAPABİLİR?
Beklenti gerçekleşirse 10 bin lira kira ödeyen bir kiracının yeni kirası en fazla yaklaşık 13 bin 117 lira olabilir. 20 bin liralık kira ise yaklaşık 26 bin 234 liraya çıkabilir. Bu oran bir üst sınır, taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir. Kira sözleşmesi beş yılı dolduran konutlarda ise kira hakim tarafından yeniden belirlenebiliyor.
6. SSK VE BAĞ-KUR EMEKLİSİNİN ZAMMI NE KADAR OLDU?
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Ocak zammı Temmuz-Aralık döneminin altı aylık enflasyonuna göre belirleniyor. Temmuz'da yüzde 1,78, Ağustos ve Eylül'de yüzde 1,84 olan aylık enflasyonlarla birlikte üç aylık birikim yüzde 5,56'ya ulaştı. Ekim'de yüzde 2,11'lik bir artışla dört aylık birikim yüzde 7,8'e çıkar.
Piyasa katılımcılarının yıl sonu beklentisi olan yüzde 29,63 gerçekleşirse altı aylık enflasyon ve buna bağlı Ocak emekli zammı yaklaşık yüzde 10,1 olur.
7. MEMUR ZAMMI NE KADAR OLACAK?
Memur ve memur emeklilerine 2026'nın ikinci yarısı için yüzde 4 toplu sözleşme zammı yapıldı. Altı aylık enflasyon yüzde 4'ü aşarsa aradaki fark enflasyon farkı olarak Ocak'ta maaşlara ekleniyor. 2027'nin ilk yarısı için toplu sözleşme zammı ise yüzde 5.
Yıl sonu beklentisine göre altı aylık enflasyon yüzde 10,1 olursa enflasyon farkı yaklaşık yüzde 5,85 olur. Bu fark yüzde 5'lik toplu sözleşme zammıyla birleşince Ocak 2027 memur zammı yaklaşık yüzde 11,1'e ulaşıyor.
8. YENİDEN DEĞERLEME ORANI NE OLACAK?
Vergi, harç ve cezalardaki 2027 artışını belirleyen yeniden değerleme oranı, Ekim ayı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ile kesinleşecek. Eylül verisiyle yaptığımız hesaba göre oran, Ekim'de üretici fiyatları yüzde 0 ile 3 arasında artarsa yüzde 27,64 ile yüzde 27,99 arasında çıkacak. Yeniden değerleme oranı 2026 için yüzde 25,49 olarak uygulanmıştı.
9. ENFLASYON VERİSİ FAİZ KARARINI ETKİLER Mİ?
TCMB politika faizini Ekim'de 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmişti. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun yılın son toplantısı 10 Aralık'ta yapılacak. Ekim ve Kasım enflasyonu bu toplantı öncesinde açıklanacak son veriler olacak.
10. MEVDUAT FAİZİ ENFLASYONU YENİYOR MU?
TCMB verilerine göre bankaların 3 aya kadar vadeli TL mevduata uyguladığı ağırlıklı ortalama faiz 16 Ekim haftasında yüzde 43,22 oldu. Yıllık enflasyon yüzde 29,73 iken mevduat faizi brüt olarak enflasyonun yaklaşık 13,5 puan üzerinde. Reel getiri ise stopaj kesintisi ve seçilen vadeye göre değişiyor.
