Kazakistan, yaklaşık 70 yıl sonra kaplanları yeniden doğal yaşam alanlarına kazandırmak için yürüttüğü kapsamlı projede yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Rusya’dan getirilen iki genç Amur kaplanının, 2027 yılının mayıs ayında İli-Balkaş ekosisteminde doğaya bırakılması planlanıyor.
Amur Kaplanı Merkezi Genel Müdürü Sergey Aramilev, yavruların doğrudan serbest bırakılmak yerine geçici bir adaptasyon alanı üzerinden doğaya salınmasının değerlendirildiğini açıkladı. Böylece Kazakistan’da farklı salım yöntemlerinin sonuçlarının karşılaştırılması ve kaplanların doğal yaşama uyumunun daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.
İKİ YAVRU MAYIS 2027’DE DOĞAYA BIRAKILACAK
Proje kapsamında Rusya’dan Kazakistan’a dört Amur kaplanı getirildi. Bunların ikisini 3-4 yaşlarındaki yetişkin bir dişi ve erkek, diğer ikisini ise transfer sırasında yaklaşık 6-7 aylık olan iki yavru oluşturuyor.
Yetkililer, iki genç kaplanın Mayıs 2027’de doğaya bırakılmasını planlıyor. Nihai karar ise hayvanların gelişimi, avlanma yetenekleri ve yeni çevreye uyumları değerlendirildikten sonra verilecek.
İLK KAPLAN ÜMİT DOĞAYA SALINDI
Projenin ilk önemli aşaması ağustos ayında gerçekleştirildi. Ümit isimli yetişkin dişi Amur kaplanı, gerekli veteriner kontrolleri ve davranış testlerinin ardından doğaya bırakıldı.
Ümit’in doğaya salınması, Kazakistan’da 70 yılı aşkın süre sonra bir kaplanın yeniden vahşi doğaya dönmesi açısından tarihi bir gelişme oldu. Kaplanın hareketleri GPS bağlantılı uydu tasması, fotokapanlar ve saha ekipleri aracılığıyla sürekli takip ediliyor.
Uzmanlar, Ümit’in yeni yaşam alanındaki davranışlarını ve avlanma başarısını inceleyerek yetişkin erkek kaplanın ne zaman serbest bırakılacağına da karar verecek.
HEDEF TURAN KAPLANININ YAŞADIĞI COĞRAFYAYI CANLANDIRMAK
Kazakistan’ın uzun vadeli hedefi, İli Nehri deltası ve Balkaş Gölü’nün güneyindeki bölgede kendi kendini sürdürebilen bir kaplan nüfusu oluşturmak.
Bölge geçmişte Turan kaplanı ya da Hazar kaplanı olarak bilinen türün doğal yaşam alanları arasında bulunuyordu. Turan kaplanının bölgede yok olmasının ardından Kazakistan, bu ekolojik boşluğu yeniden doldurmak için genetik açıdan Turan kaplanına yakın olan Amur kaplanlarını seçti.
HAZIRLIKLAR 2010’DAN BU YANA SÜRÜYOR
Kazakistan’ın kaplanları yeniden doğal yaşam alanlarına döndürmeye yönelik hazırlıkları 2010 yılına kadar uzanıyor. Program daha sonra Dünya Doğayı Koruma Vakfı ile iş birliği içerisinde geliştirilirken, projenin temel bölgelerinden biri olan İle-Balkaş Devlet Doğa Koruma Alanı 2018’de oluşturuldu.
Çalışmalar yalnızca kaplanların bölgeye getirilmesiyle sınırlı tutulmadı. Kaplanların doğal ortamda avlanabilmeleri için bölgede kulan ve Buhara geyiği gibi türlerin sayısının artırılmasına yönelik çalışmalar da yürütüldü. Böylece kaplanların uzun vadede insan desteğine ihtiyaç duymadan yaşayabileceği bir ekosistem oluşturulması amaçlanıyor.
KAPLANLAR UYDU VE FOTOKAPANLARLA TAKİP EDİLİYOR
Rusya’dan getirilen dört kaplanın yanı sıra 2024 yılında Hollanda’dan da iki kaplan Kazakistan’a nakledildi. Program kapsamındaki hayvanların uyumu uzman ekipler tarafından yakından takip ediliyor.
Uydu tasmaları, fotokapanlar ve doğrudan saha gözlemleriyle kaplanların hareketleri, dinlenme noktaları, avlanma davranışları ve insan yerleşimlerine yaklaşıp yaklaşmadıkları inceleniyor.
2027’de iki yavrunun da başarılı şekilde doğaya bırakılması halinde proje yeni bir aşamaya geçmiş olacak. Uzun vadede ise İli-Balkaş bölgesinde üreyebilen ve kendi varlığını sürdürebilen kalıcı bir kaplan nüfusunun oluşturulması hedefleniyor.
