Kazakistan’da siyasi sistemin yeniden yapılandırılmasının ardından ilk kez gerçekleştirilen tek meclisli Kurultay seçimlerinin ön sonuçları açıklandı. Kazakistan Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Nurlan Abdirov, başkent Astana’da düzenlediği brifingde seçimlere katılımın yüksek olduğunu ve 7 siyasi partiden 5’inin yüzde 5’lik seçim barajını aşmayı başardığını bildirdi.
Yeni anayasal düzen kapsamında Meclis ve Senato’dan oluşan çift meclisli Parlamento’nun yerini alan 145 üyeli Kurultay, 23 Ağustos’ta yapılan seçimlerle ilk kez şekillenmeye başladı. Ön sonuçlara göre Adilet Partisi açık ara birinci olurken, Auyl, Respublica, Ak Jol Demokratik Partisi ve Ulusal Sosyal Demokrat Parti de Kurultay’da temsil edilme hakkı kazandı.
ADİLET PARTİSİ YÜZDE 71’İ AŞTI
Merkezi Seçim Komisyonunun açıkladığı ön sonuçlara göre iktidardaki Adilet Partisi, oyların yüzde 71,17’sini alarak seçim yarışını açık ara önde tamamladı.
Adilet’i yüzde 6,26 ile Auyl Partisi takip etti. Respublica Partisi yüzde 5,56 ile üçüncü sırada yer alırken, Ak Jol Demokratik Partisi yüzde 5,21, Ulusal Sosyal Demokrat Parti ise yüzde 5,11 oy aldı.
Böylece beş parti yüzde 5 olarak uygulanan seçim barajını aşarak yeni yasama organında temsil edilme hakkı elde etti. Sandalye dağılımının ise resmi seçim sürecinin tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.
7 PARTİDEN 5’İ KURULTAY’A GİRDİ
Seçimlere toplam 7 siyasi parti katıldı. Adilet, Auyl, Respublica, Ak Jol ve OSDP barajı aşarken, Kazakistan Halk Partisi ile Baytaq Yeşiller Partisi ön sonuçlara göre yüzde 5 sınırının altında kaldı.
Yeni seçim sisteminde bağımsız adaylara yer verilmemesi nedeniyle Kurultay’daki 145 sandalyenin tamamı siyasi partilerin listeleri üzerinden belirlenecek. Bu nedenle yüzde 5’lik baraj, partilerin yeni mecliste temsil edilip edilmeyeceği açısından belirleyici oldu.
Seçim öncesinde yayımlanan kamuoyu araştırmalarında da Adilet Partisi’nin açık ara önde olduğu görülmüş, özellikle yüzde 5 sınırına yakın partilerin Kurultay’a girip giremeyeceği seçim yarışının dikkat çeken başlıklarından biri olmuştu.
SEÇİME KATILIM YÜZDE 74’Ü AŞTI
Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Abdirov, seçimlere katılım oranının yüzde 74,08 olduğunu açıkladı. MSK verilerine göre 9 milyon 351 bin 539 seçmen sandık başına giderek oy kullandı.
Seçim günü ülke genelinde ve yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerde sandıklar kuruldu. Seçim süreci çok sayıda uluslararası gözlemci tarafından da takip edildi.
Türkiye’den TBMM milletvekilleri ve Yüksek Seçim Kurulu üyelerinin bulunduğu bir heyet de seçimleri yerinde izledi. YSK Başkanı Serdar Mutta, seçim günü yaptığı değerlendirmede gözlemledikleri sürecin sakin ve katılımlı geçtiğini ifade etti.
KAZAKİSTAN’DA YENİ PARLAMENTO DÖNEMİ
23 Ağustos’taki seçimler, Kazakistan’ın siyasi tarihinde ayrı bir önem taşıyor. Yeni Anayasa’nın yürürlüğe girmesiyle ülkenin uzun yıllardır kullandığı çift meclisli Parlamento modeli sona ermiş ve yerine 145 üyeli tek meclisli Kurultay kurulmuştu.
Daha önce yasama organı Meclis ve Senato olmak üzere iki ayrı kanattan oluşuyordu. Yeni sistemde ise yasama faaliyetlerinin tek bir çatı altında yürütülmesi öngörülüyor. Kurultay’ın bütün üyeleri parti listeleri üzerinden belirlenecek.
Değişiklik, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in 2019’dan bu yana yürüttüğü siyasi reform sürecinin en önemli aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor. İlk Kurultay seçimiyle birlikte yeni anayasal sistemin yasama ayağı da fiilen hayata geçirilmiş olacak.
RESMİ SONUÇLARIN AÇIKLANMASI BEKLENİYOR
Merkezi Seçim Komisyonunun duyurduğu rakamlar henüz seçimlerin ön sonuçlarını oluşturuyor. Kesin sonuçların yasal süreç ve oy sayım işlemlerinin tamamlanmasının ardından ilan edilmesi bekleniyor.
Seçim mevzuatına göre sonuçların seçim tarihinden itibaren en geç 10 gün içerisinde belirlenerek yayımlanması gerekiyor. Bu sürecin ardından partilerin 145 sandalyeli Kurultay’da kaç milletvekiliyle temsil edileceği de kesinleşecek.
Ön sonuçlar ise yeni dönemde Kurultay’da Adilet Partisi’nin belirgin ağırlığının olacağını gösteriyor. Auyl, Respublica, Ak Jol ve OSDP’nin de barajı aşmasıyla Kazakistan’ın yeni yasama organında beş siyasi parti temsil edilecek.
