Kazakistan, uluslararası ticaret ve transit taşımacılığındaki konumunu güçlendirmek amacıyla gümrük sisteminde yeni bir iş birliği modeline hazırlanıyor. Kazakistan Başbakanı Olcas Bektenov ile Dünya Gümrük Örgütü (WCO) Genel Sekreteri Ian Saunders arasında gerçekleştirilen görüşmede, gümrük idaresinden dijitalleşmeye, taşımacılık ve lojistik koridorlarından sınır geçişlerinin kolaylaştırılmasına kadar birçok başlık ele alındı.
Taraflar, Kazakistan'ın transit potansiyeli ile Dünya Gümrük Örgütü'nün uluslararası deneyiminin bir araya getirilmesiyle bölgede daha az gereksiz engelin bulunduğu ancak etkin denetimin korunduğu modern bir gümrük modeli oluşturulabileceğini belirtti.
GÜMRÜKLERDE YENİ İŞ BİRLİĞİ MODELİ
Başbakan Bektenov, kıtalararası ticaretin kesintisiz ve dayanıklı şekilde sürdürülmesinin Kazakistan'ın ekonomik kalkınması açısından önemli olduğunu vurguladı. Bu kapsamda ülkenin gümrük sisteminde yürüttüğü reformların Dünya Gümrük Örgütü'nün 2025-2028 dönemine ilişkin stratejik hedefleriyle örtüştüğünü ifade etti.
Planlanan iş birliğiyle gümrük işlemlerinin daha verimli hale getirilmesi, dijital teknolojilerin kullanımının artırılması ve uluslararası yük taşımacılığında karşılaşılan gereksiz prosedürlerin azaltılması amaçlanıyor. Denetim mekanizmalarının etkinliğinin ise korunması hedefleniyor.
TRANS-HAZAR ROTASI ÖNE ÇIKTI
Görüşmenin önemli başlıklarından biri de Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası oldu. Dünya Gümrük Örgütü Genel Sekreteri Ian Saunders, Kazakistan'ın uluslararası gümrük uygulamalarını hayata geçirme çalışmalarına dikkat çekerken, ülkenin Trans-Hazar güzergahının geliştirilmesinde önemli bir bağlantı noktası olduğunu belirtti.
Kazakistan hükümetinin verilerine göre, yılın ilk yedi ayında bu güzergah üzerinden yaklaşık 350 bin ton yük taşındı. Taşımacılık faaliyetlerinde yaklaşık 24 bin araç yer alırken, aynı dönemde Kazakistan üzerinden gerçekleştirilen toplam transit yük miktarı 14,6 milyon tona ulaştı.
GÜMRÜK İŞLEMLERİ TEK SİSTEMDE TOPLANIYOR
Kazakistan'ın “Dijitalleşme ve Yapay Zeka Yılı” kapsamında yeni teknolojiler gümrük süreçlerine de dahil ediliyor. Bu çalışmaların merkezinde KEDEN adı verilen birleşik dijital sistem bulunuyor.
Sistem; gümrük beyannameleri, transit işlemleri, denetim süreçleri ve diğer kamu kurumlarıyla koordinasyonu tek bir dijital yapı altında bir araya getiriyor. Böylece farklı aşamalarda yürütülen gümrük işlemlerinin daha koordineli ve hızlı gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
YÜKLER DİJİTAL OLARAK TAKİP EDİLECEK
Gümrük sistemindeki dijital dönüşümün bir diğer ayağını ise Smart Cargo platformu oluşturuyor. Platform aracılığıyla taşımacılık ve kamu hizmetleri, elektronik izinler ile yük takip araçları aynı sistem içerisinde birleştiriliyor.
Bilgi sistemlerinin birbirine entegre edilmesiyle şirketlerin aynı verileri farklı kamu kurumlarına tekrar tekrar sunmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Kamu kurumlarının ise yükün hareketi boyunca ihtiyaç duyulan bilgilere ulaşabilmesi amaçlanıyor.
“AKILLI SINIR” MODELİ GELİŞTİRİLİYOR
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile Dünya Gümrük Örgütü Genel Sekreteri Ian Saunders arasında gerçekleştirilen görüşmede de gümrüklerde dijital dönüşüm konusu gündeme gelmişti.
Tokayev, Kazakistan'ın Avrasya'daki ulaşım bağlantılarını güçlendirmek ve yük transitini kolaylaştırmak için çalışmalar yürüttüğünü belirterek, gümrük prosedürlerinin dijital çözümlerle optimize edildiği “akıllı sınır” modelinin geliştirildiğini açıklamıştı.
KAZAKİSTAN İLE WCO İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENECEK
Taraflar görüşmenin sonunda gümrük alanındaki iş birliğinin daha da genişletilmesi konusunda ortak irade ortaya koydu. Kazakistan ile Dünya Gümrük Örgütü arasındaki koordinasyonun artırılması ve uluslararası standartlarla uyumlu yeni uygulamaların geliştirilmesi planlanıyor.
Atılacak adımlarla Kazakistan'ın Avrupa ile Asya arasındaki transit ve lojistik bağlantılardaki konumunun güçlendirilmesi, gümrük süreçlerinin hızlandırılması ve uluslararası ticarette daha etkin bir geçiş noktası haline gelmesi hedefleniyor.
