Karabağ’ın işgalden kurtarılmasının ardından bölgede güvenli yaşam alanlarının oluşturulması ve yeniden imar çalışmalarının sürdürülebilmesi için mayın temizleme faaliyetleri devam ediyor. Bölgede bugüne kadar bir buçuk milyondan fazla mayın ve patlamamış mühimmatın yerleştirildiğinin tespit edildiği bildirildi.
Yürütülen çalışmalar kapsamında 260 binin üzerinde mühimmat etkisiz hale getirilirken, 298 bin hektarı aşkın alan güvenli duruma getirildi. Geniş bir coğrafyaya yayılan mayın tehdidi nedeniyle çalışmaların uzun vadeli ve kapsamlı şekilde yürütülmesi gerekiyor.
TÜRK SAVUNMA SANAYİSİ SAHADA
Mayınların tespit edilmesi ve etkisiz hale getirilmesi sürecinde Türk savunma sanayisinin geliştirdiği teknolojiler aktif olarak kullanılıyor. MESAN tarafından üretilen mayın dedektörleri ve mayından koruyucu ekipmanlar, Karabağ ve çevresindeki temizlik faaliyetlerinde görev yapıyor.
MESAN Genel Müdürü Mustafa Ünlü, bölgede şirket tarafından geliştirilen 1000’in üzerinde sistemin sahada bulunduğunu belirtti. Azerbaycan ordusuyla uzun yıllardır yakın çalışma yürüttüklerini ifade eden Ünlü, mayınların temizlenmesinin hem zaman hem de güvenlik açısından son derece zorlu bir süreç olduğuna dikkat çekti.
SAHADA 1000’İN ÜZERİNDE SİSTEM KULLANILIYOR
Ünlü, Azerbaycan ile yürütülen iş birliğini “tek millet, iki devlet” anlayışı çerçevesinde sürdürdüklerini belirterek, Karabağ ve çevresindeki alanlara yerleştirilen mayınların temizlenmesine Türk teknolojileriyle katkı sağladıklarını söyledi.
Sahadaki dedektörlerin yanı sıra mayın temizleme personelinin korunmasına yönelik özel ekipmanların da kullanıldığını belirten Ünlü, gerçekleştirilen çalışmaların temel hedeflerinden birinin personelin karşı karşıya kalabileceği riskleri mümkün olduğunca azaltmak olduğunu ifade etti.
YAPAY ZEKA MAYIN TESPİTİNDE DEVREDE
Mayın temizleme çalışmalarında klasik dedektör sistemlerinin yanında yapay zeka destekli teknolojiler de kullanılmaya başlandı. Sahadan elde edilen veriler ve operasyon sırasında alınan geri bildirimler doğrultusunda geliştirilen algoritmaların sürekli olarak güncellendiği belirtildi.
Bu sistemlerin, mayınların daha hızlı, doğru ve güvenli şekilde tespit edilmesine yardımcı olması hedefleniyor. Yapay zeka destekli yazılımlarla birlikte sahadaki verilerin daha verimli değerlendirilmesi ve mayın temizleme faaliyetlerinin daha güvenli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
İNSANSIZ ARAÇLARA ENTEGRE EDİLECEK
Türk savunma sanayisinin mayın temizleme çalışmalarına yönelik bir sonraki hedefi ise yapay zeka destekli tespit sistemlerinin insansız platformlarla birlikte kullanılması olacak.
Ünlü, geliştirilen teknolojilerin yakın zamanda insansız hava araçları (İHA) ve insansız kara araçlarına (İKA) entegre edilmesinin planlandığını açıkladı. Böylece riskli bölgelerde yapılacak bazı görevlerin doğrudan personel yerine robotik platformlar tarafından gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
İnsansız sistemlerin devreye girmesiyle özellikle yoğun şekilde mayınlanmış alanlarda personelin tehlikeli bölgelere girmek zorunda kalmasının azaltılması ve operasyon güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.
PERSONEL GÜVENLİĞİ ÖN PLANDA
Mayın temizleme faaliyetleri, patlayıcıların konumunun her zaman önceden bilinmemesi nedeniyle ciddi risk taşıyor. Bu nedenle yeni nesil teknolojilerin geliştirilmesinde yalnızca mayınların bulunma hızı değil, sahada görev yapan personelin güvenliği de öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
İnsansız görev gerçekleştirebilen araçların yaygınlaştırılmasıyla mayınlı bölgelerin uzaktan taranması, şüpheli alanların belirlenmesi ve operasyon ekiplerinin daha doğru bilgilendirilmesi planlanıyor.
298 BİN HEKTARDAN FAZLA ALAN TEMİZLENDİ
Karabağ ve çevresinde bugüne kadar yürütülen kapsamlı çalışmalar sonucunda 298 bin hektardan fazla alanın mayın ve patlamamış mühimmat tehdidinden arındırılarak güvenli hale getirildiği bildirildi.
Aynı süreç içerisinde 260 binin üzerinde mayın ve diğer patlayıcı mühimmat etkisiz hale getirildi. Ancak bölgede tespit edilen patlayıcı miktarının yüksek olması nedeniyle temizleme faaliyetlerinin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
Yapay zeka, robotik sistemler ve insansız araçların daha yoğun kullanılmaya başlanmasıyla Karabağ’daki mayın temizleme çalışmalarının hem hızlandırılması hem de daha güvenli koşullarda yürütülmesi hedefleniyor.
