Yazılım geliştirici Burak Keskioğlu, Türkinform'a özel yaptığı açıklamada Çinli yapay zeka modellerinin düşük fiyatının ABD'nin DeepSeek kararını anlamak için kilit olduğunu söyledi. "Az sayıda grafik işlemciyle (GPU) yüksek verim alan, çok ucuza sunulan Çinli modeller Amerikan teknoloji şirketlerinin pazar payına doğrudan göz dikiyor. Bu yüzden karara yalnızca güvenlik açısından bakmak eksik kalır" dedi. Keskioğlu'na göre pek çok gözlemci kararı, çip ihracatındaki kısıtlamaların ardından sıranın modellere geldiği şeklinde yorumluyor.
KESKİOĞLU ÇİNLİ MODELLERİN UCUZLUĞUNU ÜÇ NEDENE BAĞLADI
Keskioğlu ilk nedeni teknik verimlilik olarak sıraladı. "Çinli şirketler pahalı Nvidia kartlarına muhtaç kalmadan, mimariyi optimize ederek ve veri setini yoğunlaştırarak eğitim yapıyor" dedi. DeepSeek, ABD kararının kamuya açıklanmasından iki gün önce, 17 Ekim'de V4.1-Flash modelinin güncellemesini ağırlıklarıyla birlikte serbest kullanıma izin veren MIT lisansıyla yayımladı.
İkinci neden pazar stratejisi. "Çok ucuz, kimi zaman bedava modellerle geliştiriciyi kendi ekosistemlerine çekiyor, sonra orada bağımlı hale getiriyorlar" diyen Keskioğlu, üçüncü nedenin destek olduğunu söyledi.
Keskioğlu'na göre Çinli modellerin Çin devletinin ya da şirketlerin kendi kasasından desteklenerek piyasaya çıktığı görüşü yaygın, bu fiyat baskısı da rekabeti dünya çapında bir teknoloji savaşına taşıyor. Bloomberg'in 22 Ekim'de aktardığına göre DeepSeek yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım turunu tamamlamak üzere, şirket habere yorum yapmadı.
ABD KARARI YALNIZCA FEDERAL SİVİL KURUMLARI BAĞLIYOR
ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın 2018 tarihli Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası'na (FASCSA) dayanan kararı 19 Ekim'de kamuya açıklandı, 20 Ekim'de resmi yayın organı Federal Register'da yer aldı. Federal sivil kurumlar DeepSeek ürünlerini ve DeepSeek teknolojisini kullanan başka firmaların ürünlerini sistemlerinden silecek, şirketten yeni alım yapmayacak. Federal sözleşmelerdeki yükleniciler de bu ürünleri işlerinde kullanamayacak.
"Yasak ne bireysel kullanıcıyı ne de özel şirketleri kapsıyor, yalnızca federal kurumlar için geçerli" diyen Keskioğlu'na göre bakanlığın öne çıkardığı kaygı, Çinli yetkililerin kritik verilere ulaşması ve modellerdeki olası siber açıklar. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning ise 20 Ekim'de ülkesinin ulusal güvenlik kavramının genişletilmesine karşı olduğunu, Çinli şirketlerin haklarını savunacaklarını söyledi.
EVDE MODEL EĞİTMEK ÇOĞU KİŞİ İÇİN MANTIKLI DEĞİL
Kendi modelini evde eğitmek isteyenlere Keskioğlu'nun cevabı, kendi deneyimine göre çoğu durumda hayır. İlk engel donanım. Profesyonel modeller H100 ya da B300 düzeyindeki kartlarla eğitiliyor, Nvidia'nın ev tipi en üst kartı RTX 5090'da 32 gigabayt bellek varken H100'de 80, B300'de 288 gigabayt bellek bulunuyor. Keskioğlu, "RTX 5090 oyun ve basit işler için harika bir kart, ama büyük veri setini işleyecek bellekte ve hızda çok geride" dedi.
Keskioğlu'na göre asıl zorluk, çoğu kişinin hesaba katmadığı veri seti. "Bir kitabı tarayıp modele yüklemekle eğitim olmuyor. Verinin temizlenip anlamlı hale gelmesi, çoğu kez soru-cevap düzenine çevrilmesi gerekiyor. Bunun için ciddi uzmanlık ve zaman lazım" dedi. Sürekli eğitimde elektrik faturasının kabardığını, makinenin ısındığını, kartın ömrünün kısaldığını da ekledi.
KİRALIK GPU'DA YALNIZCA KULLANILAN SÜRE ÖDENİYOR
Keskioğlu, bu yüzden pek çok kişinin hizmet olarak GPU modeline geçtiğini anlattı. Kullanıcı bir sağlayıcıdan H100 ya da A100 gibi bir kartı saat hesabıyla kiralıyor, internetten sağlayıcının sanal makinesine bağlanıyor, projesini ComfyUI, Jupyter Notebook benzeri programlarla yürütüyor, işi bitince verisini alıp makineyi kapatıyor.
"Saatte 89 sent gibi ücretlerle profesyonel donanım kiralayıp işi dakikalar içinde bitirmek mümkün. Evde aynı işle günlerce uğraşmanın anlamı yok" diyen Keskioğlu, kiralamanın esnekliğine de dikkat çekti. "Binlerce dolarlık kart almıyorsunuz, yalnızca kullandığınız süreye para ödüyorsunuz. Gerekirse bir kart yerine sekiz kartı saniyeler içinde devreye alıyorsunuz, bakım, elektrik ve ısınma derdi de kalmıyor" dedi.
