Kırgızistan, ülke tarihindeki ilk ulusal uyduyu 1 Ekim 2026'da uzaya gönderdi. Uydu, ABD'nin California eyaletindeki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketiyle fırlatılarak yörüngeye yerleştirildi.
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ABD'ye yaptığı çalışma ziyareti kapsamında fırlatma törenine katıldı. Uydu, aynı roketin taşıdığı diğer uzay araçlarıyla birlikte yörüngeye çıkarıldı.
KIRGIZİSTAN'IN İLK UYDUSU BİŞKEK'TEN YÖNETİLECEK
Kırgızistan ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin ortak çalışması sonucunda geliştirilen uydu, Bişkek'teki Kontrol Merkezi'nden yönetilecek. Projenin Caparov'un talimatıyla yaklaşık iki buçuk yıl önce başlatıldığı açıklandı.
Verilen süreye göre uydunun hazırlık ve geliştirme dönemi yaklaşık 30 ay sürdü. Fırlatmanın başarıyla tamamlanmasıyla Kırgızistan ilk kez kendisine ait bir uzay aracını yörüngeye yerleştirmiş oldu.
Caparov, 1 Ekim 2026 tarihinin ülkenin uzay çalışmaları açısından gelecek nesiller tarafından hatırlanacağını söyledi. Cumhurbaşkanı, Kırgızistan'ın daha önce ihtiyaç duyduğu uydu verilerini başka ülkelerden ücret karşılığında aldığını belirtti.
TARIM ALANLARI VE BUZULLAR UYDUDAN İZLENECEK
Uydudan alınacak görüntü ve veriler, tarım arazilerinin durumunun belirlenmesinde kullanılacak. Su kaynakları, buzullar, ormanlar ve yaylalar da uzaydan takip edilecek.
Doğal ekosistemde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi, uydunun başlıca görevleri arasında yer alacak. Verilerin devletin dijital sistemleri ve süper bilgisayar teknolojileriyle birlikte işlenmesi planlanıyor.
Çevresel gözlemlerin yanı sıra yeraltı kaynaklarının yasa dışı kullanımının, kaçak çöplüklerin ve diğer kirlilik kaynaklarının tespit edilmesi hedefleniyor. Uydu verilerinden lojistik güzergahların geliştirilmesinde de yararlanılacak.
200 BİN KİLOMETREKARELİK ALAN TAKİP EDİLECEK
Caparov, yaklaşık 200 bin kilometrekare yüzölçümüne sahip Kırgızistan'ın tamamının uydu aracılığıyla inceleneceğini açıkladı. Ülke topraklarından gündüz ve gece bağımsız biçimde veri alınacağını belirten Caparov, gözlemlerin yaklaşık 1,5 ila 2 saatlik aralıklarla yapılacağını söyledi.
Kırgızistan yönetimi, ülkenin her metrekaresine ait verilerin gelecek 5 ila 10 yıl içinde ayrıntılı biçimde toplanmasını hedefliyor. Elde edilen bilgilerin ekonomik planlama, doğal kaynakların yönetimi ve kamu programlarının denetlenmesinde kullanılması öngörülüyor.
UYDU VERİLERİNDE DIŞA BAĞIMLILIK AZALACAK
Kırgızistan, yeni uydu sayesinde kendi toprakları hakkındaki görüntüleri başka ülkelerden satın almak yerine doğrudan elde edecek. Caparov, veri alanındaki dışa bağımlılığın sona ereceğini ve devlet kurumlarının karar süreçlerinde daha güncel bilgiler kullanacağını ifade etti.
Bişkek'teki merkez, uydudan alınan verilerin toplanması, işlenmesi ve ilgili kamu kurumlarına ulaştırılmasından sorumlu olacak. Uydu programının sonraki aşamalarına dair yeni bir takvim ise paylaşılmadı.
