Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) seçimlerde kullanılan karma oy sisteminin kaldırılmasını öngören düzenleme, Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’ndan ikinci kez geçti. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yeniden görüşülmek üzere Meclis’e iade ettiği Seçim ve Halkoylaması Yasası değişikliği, 29 Eylül’de yapılan olağanüstü toplantıda oy çokluğuyla kabul edildi.
YASA İKİNCİ KEZ MECLİS’TEN GEÇTİ
Cumhuriyet Meclisi, karma oyun kaldırılmasına ilişkin değişikliği ilk olarak 10 Eylül 2026’da kabul etmişti. Erhürman’ın yasayı yeniden görüşülmek üzere iade etmesinin ardından Genel Kurul olağanüstü toplandı. Milletvekilleri, Cumhurbaşkanı’nın geri gönderdiği metni bir kez daha ele aldı.
Yapılan görüşmenin sonunda düzenleme yeniden oy çokluğuyla kabul edildi. Böylece karma oy sisteminin kaldırılması yönündeki Meclis kararı değişmedi. Seçimlere ilişkin bu düzenleme, siyasi partiler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle KKTC gündeminin öne çıkan başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
KARMA OY NEDİR, NE DEĞİŞECEK?
Karma oy, seçmenin oyunu farklı siyasi partilerin adayları arasında dağıtmasına imkân veren yöntemdi. Kabul edilen değişiklikle milletvekilliği ve belediye meclis üyeliği seçimlerinde bu uygulama kaldırılıyor. Parti içi tercih sistemi ile bağımsız adaylık ise devam edecek.
Düzenlemenin destekçileri, karma oyun kaldırılmasının oy verme ve sayım işlemlerini kolaylaştıracağını savunuyor. Değişikliğe karşı çıkanlar ise seçim kurallarının seçim takvimine yakın bir dönemde değiştirilmesine ve yöntemin kaldırılma biçimine itiraz ediyor. Bu nedenle tartışma yalnızca oy pusulasının nasıl kullanılacağıyla sınırlı kalmıyor.
ÜSTEL: “HALKIN İŞİNİ KOLAYLAŞTIRACAK”
KKTC Başbakanı ve Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ünal Üstel, Genel Kurul’daki konuşmasında değişikliğin yeniden kabul edilmesini istedi. Konunun ilk kez gündeme gelmediğini belirten Üstel, karma oyun kaldırılmasının 2023’ten bu yana tartışıldığını söyledi.
Üstel, düzenlemenin partilere avantaj sağlamak için hazırlandığı yönündeki eleştirilere katılmadı. Seçim işlemlerini kolaylaştırmayı amaçladıklarını savunarak, “Biz seçimi kolaylaştırıyoruz. Partilere getirisi yok ama halkımız için var” dedi. 2022 seçimlerinde kullanılan bazı karma oyların geçersiz sayıldığını da hatırlattı.
SEÇİM TARİHİ TARTIŞMANIN MERKEZİNDE
Başbakan Üstel, değişikliğin 6 Aralık’ta yapılması planlanan seçimler öncesinde kamuoyuna anlatılması gerektiğini ifade etti. Seçime kısa süre kala seçim yasasında değişiklik yapılmasına yöneltilen eleştirilere de yanıt veren Üstel, geçmişte benzer zaman aralıklarında yasa değişiklikleri yapılıp yapılmadığının incelenebileceğini söyledi.
Muhalefetin komite sürecinde görüşlerini dile getirdiğini belirten Üstel, karma oyun kaldırılması konusunda partilerin farklı tutumlar aldığını aktardı. Genel Kurul’daki ikinci kabul, hükümetin düzenlemede ısrar ettiğini gösterirken seçim kurallarına ilişkin siyasi tartışmayı da sürdürdü.
SİYASİ TARTIŞMA SÜRÜYOR
Üstel, konuşmasında hükümetin çalışmalarına ve seçimlere ilişkin beklentilerine de değindi. UBP’nin seçimden çekinmediğini söyleyen Başbakan, partisinin sandıktan birinci çıkacağı görüşünü dile getirdi. Muhalefetin eleştirilerine karşı ise KKTC’nin kendi anayasal düzenine işaret etti.
Meclis’te kabul edilen değişiklikle birlikte seçmenin farklı partilerin adaylarına oy vermesine dayanan karma oy uygulaması sona erdiriliyor. Parti içi tercih hakkının devam etmesi, yeni sistemin seçmen açısından en önemli ayrıntılarından biri olacak.
