Rusya ile Japonya arasında Kuril Adaları üzerindeki uzun süredir devam eden anlaşmazlık yeniden gündemin üst sıralarına taşındı. Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Muto, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Japonya’nın hak iddia ettiği İturup Adası’na yaptığı ziyaret sonrasında Tokyo’dan gelen tepkiler üzerine Rusya Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ve Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi’nin Putin’in ziyaretine ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi. Moskova yönetimi, Kuril Adaları üzerindeki egemenliğinin tartışmaya açık olmadığını savunurken Japonya’nın açıklamalarını kabul edilemez olarak nitelendirdi.
MOSKOVA’DAN TOKYO’YA SERT PROTESTO
Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, Büyükelçi Muto ile yaptığı görüşmede Japon yetkililerin açıklamalarına yönelik Moskova’nın sert protestosunu iletti.
Rus tarafı, Kuril Adaları üzerindeki egemenlik ve yargı yetkisinin değişmez olduğu görüşünü yineledi. Moskova, söz konusu adaların İkinci Dünya Savaşı’nın ardından müttefik devletler arasında varılan düzenlemeler ve kendi hukuki tezleri doğrultusunda Rusya’nın parçası haline geldiğini savundu.
Bakanlık, Japonya’nın bu durumu doğrudan veya dolaylı şekilde sorgulamasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Moskova ayrıca Tokyo’nun Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılması ve Ukrayna’ya verdiği destek nedeniyle gerektiğinde karşı önlemler alma hakkını saklı tuttuğunu Büyükelçi Muto’ya iletti.
MUTO 25 DAKİKA BAKANLIKTA KALDI
Rus basınında yer alan bilgilere göre Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Muto, Rusya Dışişleri Bakanlığı binasında yaklaşık 25 dakika kaldı.
Görüşmenin ardından bakanlıktan ayrılan Muto, basın mensuplarına herhangi bir açıklama yapmadı. Böylece Putin’in İturup ziyaretinin ardından başlayan karşılıklı diplomatik protestolar kısa süre içerisinde iki ülkenin de büyükelçileri bakanlıklara çağırmasına kadar ilerledi.
Moskova’nın son adımı, Tokyo’nun daha önce Rusya’nın Japonya Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak Putin’in ziyaretini protesto etmesine karşılık geldi.
PUTİN’İN İTURUP ZİYARETİ GERİLİMİ TIRMANDIRDI
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geçtiğimiz hafta Kuril Adaları zincirinde bulunan İturup Adası’nı ziyaret etmesi Japonya’nın sert tepkisine neden oldu. Japonya, egemenlik iddiasında bulunduğu adaya yapılan ziyareti diplomatik kanallardan protesto etti.
Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi, hükümetin ziyarete güçlü şekilde karşı çıktığını açıklarken, Başbakan Sanae Takaichi de Putin’in ziyaretini “kesinlikle kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Tokyo yönetimi bunun ardından Rusya’nın Japonya Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak resmi protestosunu iletti. Moskova’nın Büyükelçi Muto’yu çağırmasıyla Kuril Adaları üzerinden yaşanan karşılıklı açıklamalar yeni bir diplomatik boyut kazandı.
KURİL İHTİLAFI 2. DÜNYA SAVAŞI’NDAN BERİ SÜRÜYOR
Rusya ile Japonya arasındaki Kuril Adaları anlaşmazlığının geçmişi İkinci Dünya Savaşı’nın son dönemine kadar uzanıyor. Sovyetler Birliği, savaşın son günlerinde takımadaların güneyindeki ve Japonya’nın “Kuzey Toprakları” olarak adlandırdığı dört adanın kontrolünü ele geçirdi.
Japonya ise bu dört ada üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürüyor ve adaların kendisine ait olduğunu savunuyor. İki ülke arasındaki anlaşmazlık, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanmasının önündeki temel sorunlardan biri olmayı sürdürüyor.
Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısını başlatmasının ardından Tokyo’nun Batılı ülkelerle birlikte Moskova’ya yaptırım uygulaması, Rusya-Japonya ilişkilerindeki gerilimi daha da artırdı.
KURİL ADALARI STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR
Toplam 56 adadan oluşan Kuril Adaları, Japonya’nın kuzeyindeki Hokkaido ile Rusya’nın Kamçatka Yarımadası arasında uzanıyor. Coğrafi konumu nedeniyle takımadalar hem askeri hem de jeopolitik açıdan önem taşıyor.
Rusya son yıllarda adalardaki askeri varlığını güçlendirirken, İturup bölgedeki önemli askeri noktalar arasında yer alıyor. Ada üzerindeki askeri altyapı, Moskova’nın Pasifik bölgesindeki savunma planlamasında da dikkat çekiyor.
Geçtiğimiz ay Rusya ve Çin’e ait savaş gemilerinin ortak devriye sırasında Kuril Adaları çevresindeki bir boğazdan geçmesi de bölgedeki askeri hareketliliği yeniden gündeme getirmişti. Putin’in İturup ziyaretiyle birlikte uzun yıllardır çözülemeyen Kuril ihtilafı, Moskova-Tokyo hattında bir kez daha gerilimin merkezine yerleşti.
