Moskova’nın Avrupa’ya saldırmak gibi bir niyetinin olmadığını savunan Lavrov, Avrupa ülkelerinin Rusya’ya saldırması halinde yaşanacak savaşın Ukrayna’dakinden “tamamen farklı ve çok kısa” olacağını söyledi. Rus Bakan aynı konuşmada Moskova’nın Ukrayna konusunda ikili veya üçlü müzakerelere yeniden başlamaya hazır olduğunu açıkladı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’da yabancı diplomatik misyon temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen Ukrayna konulu yuvarlak masa toplantısında savaşın geleceği, Avrupa ile artan gerilim ve olası barış müzakerelerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Konuşmasında bir yandan müzakere kapısının açık olduğu mesajını veren Lavrov, diğer yandan Avrupa ülkelerine yönelik son dönemin en sert açıklamalarından birini yaptı. Rusya’nın Avrupa’ya saldırmak için herhangi bir nedeni veya isteği olmadığını savunan Lavrov, bunun tersinin gerçekleşmesi halinde çatışmanın mevcut Rusya-Ukrayna savaşından farklı bir nitelik taşıyacağını belirtti.
“SAVAŞ TAMAMEN FARKLI VE ÇOK KISA OLACAK”
Lavrov, Avrupa’da Rusya ile olası bir savaşa yönelik hazırlıkların ve askeri tatbikatların arttığını öne sürerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in daha önce yaptığı açıklamaları hatırlattı.
Rusya’nın Avrupa’ya saldırmak istemediğini söyleyen Lavrov, Avrupa ülkelerinin Rusya’ya saldırması ihtimaline ilişkin Putin’in sözlerini yineleyerek böyle bir durumda savaşın “tamamen farklı ve çok kısa” olacağını ifade etti.
Lavrov’un hangi askeri kapasitenin kullanılacağını açıklamadan savaşın kısa süreceğine vurgu yapması, açıklamanın Rusya’nın stratejik caydırıcılık kapasitesine yönelik üstü kapalı bir mesaj olarak yorumlanmasına neden olabilecek nitelikte. Bununla birlikte Rus Bakan konuşmasında doğrudan “nükleer silah kullanılır” şeklinde bir ifade kullanmadı.
MOSKOVA: MÜZAKERE MASASINA DÖNMEYE HAZIRIZ
Avrupa’ya yönelik sert mesajlarına karşın Lavrov, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi amacıyla yeniden diplomasi masasına oturmaya hazır olduklarını söyledi. Görüşmelerin Rusya-Ukrayna arasında ikili veya ABD’nin de dahil olduğu üçlü formatta gerçekleştirilebileceğini belirtti.
“Ciddi müzakerelere her zaman hazırız” mesajını veren Lavrov, Moskova’nın geçmişte de müzakereleri reddetmediğini ve görüşmeleri uzatan taraf olmadığını savundu. Kremlin de kısa süre önce ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin yeniden başlamasını beklediğini açıklamıştı.
Ancak tarafların barış şartları arasındaki büyük farklılık devam ediyor. Rusya güvenlik ve toprak konusundaki taleplerini korurken Ukrayna, Moskova’nın talep ettiği toprak tavizlerini kabul etmiyor.
LAVROV 2022 İSTANBUL GÖRÜŞMELERİNİ HATIRLATTI
Rus Bakan konuşmasında 2022 yılında İstanbul’da Rus ve Ukraynalı heyetler arasında gerçekleştirilen görüşmelere de değindi. Lavrov, Moskova’nın o dönemde anlaşmaya ulaşmaya hazır olduğunu ancak Batılı ülkelerin müdahalesinin süreci sonuçsuz bıraktığını ileri sürdü.
Bu, Moskova’nın savaşın başlangıcından bu yana sık sık dile getirdiği bir tez. Rus yönetimi İstanbul görüşmelerinin Batılı ülkelerin etkisiyle kesildiğini savunurken Ukrayna ve Batılı hükümetler, görüşmelerin sonuçsuz kalmasını Rusya’nın saldırıları, sahadaki gelişmeler ve taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklarla ilişkilendiren farklı açıklamalarda bulundu.
Lavrov ayrıca yeni bir müzakere süreci başlasa bile Rusya’nın askeri operasyonlarını otomatik olarak durdurmayacağını belirtti.
RUSYA’NIN ŞARTLARI DEĞİŞMEDİ
Lavrov’a göre Moskova’nın Ukrayna savaşının sona erdirilmesine ilişkin temel taleplerinde değişiklik bulunmuyor. Rusya, NATO’nun kendi sınırlarına doğru genişlemesinin engellenmesini ve Ukrayna’daki Rusça konuşan nüfusun haklarının güvence altına alınmasını çözümün temel şartları arasında gösteriyor.
Toprak meselesi ise müzakerelerin önündeki en büyük engellerden biri olmayı sürdürüyor. Ukrayna Rusya’nın toprak taleplerini reddederken Moskova mevcut sahadaki ve siyasi taleplerinden geri adım atmış değil. Reuters’ın aktardığına göre taraflar arasındaki bu temel görüş ayrılıkları, yeniden başlatılmaya çalışılan diplomatik girişimlerin önündeki başlıca sorun olmaya devam ediyor.
LAVROV: AVRUPA ABD’Yİ ANCHORAGE UZLAŞISINDAN UZAKLAŞTIRDI
Rus Bakanın en dikkat çekici suçlamalarından biri de Avrupa ülkelerinin geçen yılki diplomatik girişimlerde oynadığı role ilişkin oldu. Lavrov, ABD ile Rusya arasında Anchorage’da varıldığını söylediği mutabakatların uygulanması halinde savaşın yaklaşık bir yıl önce sona erebileceğini öne sürdü.
Lavrov, Avrupa’nın Washington’ı bu uzlaşıdan uzaklaştırdığını savunarak “Amerikalılar Anchorage anlaşmalarından geri adım atmasaydı ve Avrupa onları bu anlaşmalardan uzaklaştırmasaydı, bir yıldır savaş olmadan yaşıyor olabilirdik” değerlendirmesinde bulundu. Bu, Moskova’nın yorumunu yansıtıyor; söz konusu iddia taraflarca ortaklaşa doğrulanmış bir barış anlaşmasının bozulduğu anlamına gelmiyor.
ABD İLE AVRUPA’YI BİRBİRİNDEN AYIRDI
Lavrov konuşmasında Washington ile Avrupa başkentlerinin Ukrayna politikasını birbirinden ayıran bir söylem kullandı. ABD yönetiminin Rusya’nın bazı güvenlik kaygılarını Avrupa ülkelerine kıyasla daha iyi anladığını savunan Lavrov, Washington’ın savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerini olumlu karşıladıklarını söyledi.
Buna karşılık Avrupa Birliği ülkelerini Kırım, Donbas ve Ukrayna’nın NATO ile ilişkileri konusunda “katı” bir politika izlemekle suçladı. Avrupa ülkelerinin zaman zaman Moskova ile kapalı iletişim kanalları kurmaya çalıştığını da ileri süren Lavrov, Rusya’nın görüşme taleplerini kategorik biçimde reddetmediğini söyledi.
12 GEMİ ALIKONULDU İDDİASI
Rusya Dışişleri Bakanı konuşmasında Avrupa ile yaşanan deniz gerilimine de geniş yer ayırdı. Lavrov, 2026 yılının başından bu yana Avrupa ülkelerinin farklı gerekçelerle 12 gemiyi alıkoyduğunu öne sürdü.
Bu uygulamaların uluslararası hukukta yeri olmayan gerekçeler üzerinden gerçekleştirildiğini savunan Lavrov, denizlerde seyrüsefer özgürlüğüne yönelik müdahalelerin giderek arttığını söyledi.
Rusya ile Avrupa arasındaki deniz gerilimi son dönemde başka olaylarla da yükselmiş durumda. Danimarka Savunma Bakanlığı, 15 Eylül’de bir Rus fırkateyninin uluslararası sularda görev yapan Danimarka askeri helikopterine doğru iki işaret fişeği ateşlediğini açıkladı. Moskova ise Danimarka tarafını tehlikeli manevralar yapmakla suçladı.
BARIŞ MESAJIYLA SAVAŞ UYARISI AYNI KONUŞMADA
Lavrov’un Moskova’daki açıklamaları, Rusya’nın Ukrayna konusunda son dönemde izlediği iki yönlü söylemi bir kez daha ortaya koydu. Moskova bir taraftan ABD’nin arabuluculuğunda müzakerelerin yeniden başlatılabileceğini söylerken diğer taraftan Avrupa ile doğrudan bir çatışmanın sonuçlarına ilişkin giderek daha sert uyarılarda bulunuyor.
Rusya ile Ukrayna arasında doğrudan barış görüşmeleri şubat ayından bu yana yapılmazken Kiev ve Washington arasındaki diplomatik temaslar sürüyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya’da 20 Eylül’de yapılacak parlamento seçimlerinden önce üçlü barış görüşmesi beklemediğini, buna karşılık ABD ile temasların devam ettiğini açıkladı.
Bu nedenle Lavrov’un “çok kısa savaş” açıklaması yalnızca Avrupa’ya yönelik askeri bir uyarı olarak değil, Moskova’nın olası yeni müzakere sürecine girerken ortaya koyduğu caydırıcılık söyleminin bir parçası olarak da öne çıkıyor. Rusya’nın Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını savunan Lavrov’un aynı konuşmada olası bir Avrupa-Rusya savaşının niteliğine ilişkin sert mesaj vermesi, Moskova-Brüksel hattındaki gerilimin diplomasi arayışlarına rağmen devam ettiğini gösteriyor.
