Özbekistan’da Latin esaslı Özbek alfabesini değiştiren yasa Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in imzasıyla yürürlüğe girmek üzere kabul edildi. Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva, imzanın 21 Ekim Özbek Dil Bayramı’nda atıldığını duyurdu. Yasa, yayımlandıktan altı ay sonra yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemeyle alfabedeki 28 harf ve bir tutuk işaretinden oluşan yeni sisteme geçilecek. “Bir ses, bir harf” ilkesini esas alan değişiklik kapsamında Sh → Ş, Ch → Ç, Oʻ → Ö ve Gʻ → Ğ olarak yazılacak. “Ng” harf birleşimi alfabeden çıkarılacak; ancak okunuşu imla kurallarında korunacak.
MEVCUT BELGELER GEÇERLİ KALACAK
Düzenlemeye göre vatandaşların daha önce hazırlanmış kimlik ve diğer resmî belgelerini yenilemesi gerekmeyecek. Mevcut belgeler, ulusal para birimi ve menkul kıymetler geçerliliğini koruyacak. Tabelalar ile yönlendirme levhaları da kullanım ömürleri sona erdikçe kademeli olarak yenilenecek.
Ders kitaplarında yeni alfabeye geçişin 2027’den itibaren başlaması, kitapların 2031’e kadar aşamalı biçimde yenilenmesi planlanıyor. Resmî yazışmalar ve medya içeriklerinin de süreç içinde yeni alfabe standardına uyarlanması öngörülüyor.
REFORM YILLARDIR GÜNDEMDEYDİ
Alfabe değişikliği, Özbekistan’da uzun süredir tartışılan reform başlıkları arasındaydı. Düzenleme tasarısı temmuzda parlamentonun alt kanadında kabul edilmiş, eylülde Senato’dan geçmişti. Yasa, Özbekçenin dijital ortamlarda daha kolay yazılması ve kullanılmasını hedefliyor.
