Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Hive kentinde düzenlenen 6. Açık Diyalog Toplantısı’nda ülkenin iş dünyası temsilcileriyle bir araya geldi. Yaklaşık 500 girişimcinin doğrudan katıldığı toplantıyı, bölgelerde oluşturulan stüdyolar aracılığıyla yaklaşık 25 bin iş insanı takip etti.
Mirziyoyev, girişimcilerle açık diyalog toplantılarının başladığı son 5 yılda iş dünyasının karşılaştığı çok sayıda sorunun çözüme kavuşturulduğunu belirtti. Bu süreçte girişimcilik ortamının iyileştirilmesi amacıyla 84 kanun ile 861 cumhurbaşkanlığı kararı ve kararnamesinin kabul edildiğini ifade etti.
ÖZBEKİSTAN EKONOMİSİ İLK YARIDA YÜZDE 8,5 BÜYÜDÜ
Küresel ekonomideki zorlu koşullara rağmen Özbekistan ekonomisinin 2026’nın ilk yarısında yüzde 8,5 büyüdüğünü açıklayan Mirziyoyev, ülkenin ekonomik göstergelerinde olumlu bir seyir yaşandığını söyledi.
Özbekistan’ın egemen kredi notunun Fitch ve Moody’s tarafından bir kademe yükseltildiğini hatırlatan Mirziyoyev, Dünya Bankası’nın yatırım ve iş ortamına ilişkin değerlendirmesinde ülkenin 31. sırada yer aldığını belirtti. Bu sonuçların iş dünyasıyla birlikte yürütülen reformların etkisini ortaya koyduğunu ifade etti.
Mirziyoyev, girişimciliğin geliştirilmesi için önümüzdeki dönemde 5 temel önceliğe odaklanacaklarını açıkladı. Bunlar arasında istikrarlı büyüme ortamının oluşturulması, bölgelerde yeni iş imkanlarının artırılması, yapay zeka ekosisteminin kurulması, ihracat kapasitesinin yükseltilmesi ve işletmeler üzerindeki idari yükün azaltılması yer aldı.
İHRACATÇILARA 1 MİLYAR DOLARLIK DESTEK
Toplantıda ihracat yapan şirketlere yönelik yeni destek mekanizmalarını da açıklayan Mirziyoyev, dış pazarlara açılmak isteyen firmalara tüm aşamalarda yardımcı olacak “ihracat rehberi” sisteminin kurulacağını duyurdu.
İhracatçıların desteklenmesi için oluşturulacak ortak sisteme toplam 1 milyar dolarlık kaynak sağlanacak. Milli markaların yurt dışında tanıtılması ve uluslararası standartlara uyarlanması için şirketlere 50 bin dolara kadar destek verilecek.
Ayrıca çevrim içi pazaryerlerinde depolama ve satış giderlerinin yarısının, uluslararası ihalelere katılım için alınacak danışmanlık hizmetlerinin ise yüzde 80’ine kadarının karşılanması planlanıyor. Böylece Özbek markalarının dış pazarlarda daha güçlü şekilde yer alması hedefleniyor.
KÜÇÜK İŞLETMELERE 3 YILLIK DENETİM MORATORYUMU
Mirziyoyev, işletmeler üzerindeki idari baskının azaltılmasının ekonomik büyümenin önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek küçük işletmelere yönelik dikkat çeken bir düzenlemeyi de açıkladı. Yeni uygulama kapsamında küçük işletmelerin faaliyetlerine yönelik denetimlere 3 yıllık moratoryum getirilecek. Bu süre boyunca girişimcilerin daha öngörülebilir bir çalışma ortamına kavuşması ve işletmelerin üretim ile yatırımlarına daha fazla odaklanabilmesi amaçlanıyor.
Özbekistan yönetimi, bu tür düzenlemelerle özel sektörün ekonomideki payını artırmayı ve özellikle küçük ile orta ölçekli işletmelerin büyümesini hızlandırmayı hedefliyor.
TURİZM SEKTÖRÜNE YENİ DESTEKLER GELİYOR
Mirziyoyev, turizm sektöründeki büyümeye de dikkat çekerek yılın başından bu yana Özbekistan’ı 8 milyon yabancı turistin ziyaret ettiğini açıkladı. Turistlerin ülkede ortalama kalış süresinin ise 8 güne yükseldiğini belirtti. Turizm sektöründeki girişimcilere 10 yıl vadeli düşük faizli kredi sağlanacağını ifade eden Mirziyoyev, 3, 4 ve 5 yıldızlı otellerin inşasına yönelik sübvansiyonların da iki yıl daha devam edeceğini söyledi.
Oteller için uygulanan indirimli arsa ve emlak vergisinin 2030’a kadar sürdürüleceğini belirten Mirziyoyev, yabancı turistlere hizmet veren tur operatörlerinin de KDV’den muaf tutulacağını açıkladı. Bu adımlarla ülkeye gelen turist sayısının ve turizm gelirlerinin daha da artırılması hedefleniyor.
HEDEF 180 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİ
Mirziyoyev, Özbekistan ekonomisini yeni bir büyüme aşamasına taşımayı hedeflediklerini belirterek 2026 yılı için önemli ekonomik hedefler açıkladı. Buna göre ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının 180 milyar doları, ihracatının ise 40 milyar doları aşması hedefleniyor.
Bölgesel ekonomik uzmanlaşmanın da güçlendirileceğini belirten Mirziyoyev, Taşkent’te ihracata yönelik işletmelerin; Andican, Fergana ve Namangan’da tekstil ve makine sanayisinin; Semerkant, Buhara ve Harezm’de ise turizm, çağdaş endüstriler ve tarım-sanayi markalarının geliştirilmesini istedi.
Nevai ve Taşkent bölgelerinde madencilik, metalürji ve kimya sanayisi; Kaşkaderya ve Surhanderya’da tarım-sanayi ile petrol-gaz kimyası öne çıkarılacak. Sirderya ve Cizzah’ta otomotiv, elektronik ve inşaat; Karakalpakistan’da ise yeşil enerji, bilgi teknolojileri ve yapay zekanın ekonomik büyümenin itici alanları haline getirilmesi planlanıyor.
Mirziyoyev, konuşmasının sonunda girişimcilere seslenerek ilerlemekten ve yenilik yapmaktan vazgeçmemeleri çağrısında bulundu. Devletin iş dünyasının arkasında olduğunu vurgulayan Mirziyoyev, girişimcilerin haklarının yasalarla korunacağını ve yeni girişimlerin desteklenmeye devam edeceğini ifade etti.
