Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde Türk dünyasının geleceğine yönelik dikkat çeken önerilerde bulundu. Türk Turizm Birliği kurulması, kimlik kartlarıyla seyahatin kolaylaştırılması ve 100 ortak yatırım projesinin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Mirziyoyev, Türk devletleri arasındaki ekonomik ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısı yaptı. Özbekistan lideri, Ortak Türkçe Kelimeler Sözlüğü hazırlanmasını da önerdi.
MİRZİYOYEV'DEN TÜRK DÜNYASINA BİRLİK ÇAĞRISI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu'nda gerçekleştirilen zirvede konuşan Şevket Mirziyoyev, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın uluslararası gelişmeler karşısında daha önemli hale geldiğini söyledi.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 103. yıl dönümünü kutlayan Mirziyoyev, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk halkını tebrik etti.
Uluslararası ilişkilerde yaşanan değişimlerin ve bölgesel çatışmaların ekonomik kalkınmayı olumsuz etkilediğini belirten Özbekistan Cumhurbaşkanı, Türk devletlerinin ortak stratejik hedefler doğrultusunda birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Mirziyoyev, "Stratejik hedeflerimiz etrafında daha da kenetlenmeli, çıkarlarımızı uluslararası alanda birlikte ilerletmeliyiz." ifadelerini kullandı.
Özbekistan'ın Türk dünyasıyla dayanışmayı güçlendirmek için ortak çalışmalara hazır olduğunu belirtti.
TÜRK TURİZM BİRLİĞİ KURULMASINI ÖNERDİ
Mirziyoyev'in konuşmasındaki dikkat çeken başlıklardan biri, Türk Turizm Birliği kurulması önerisi oldu.
Türk devletlerinin tarihi şehirlerinin, doğal güzelliklerinin ve kültürel zenginliklerinin ortak tanıtım faaliyetleriyle dünyaya duyurulması gerektiğini belirten Mirziyoyev, 2025 yılında Türk dünyası ülkelerini 100 milyondan fazla yabancı turistin ziyaret ettiğini söyledi.
Turizm alanındaki potansiyelin daha etkin değerlendirilmesini isteyen Özbekistan lideri, Türk halklarının ortak kültürel değerlerinin uluslararası alanda tanıtılmasına yönelik yeni bir iş birliği mekanizması kurulması çağrısında bulundu.
Mirziyoyev, "Türk Turizm Birliğini kurmanın zamanı gelmiştir." dedi.
TÜRK DEVLETLERİ ARASINDA KİMLİKLE SEYAHAT ÖNERİSİ
Özbekistan Cumhurbaşkanı, Türk dünyasında vatandaşların ülkeler arasında daha kolay seyahat edebilmesi için yeni düzenlemeler yapılmasını istedi.
Kimlik kartlarıyla seyahat imkanlarının genişletilmesini öneren Mirziyoyev, sınır geçişlerinin kolaylaştırılmasına yönelik çok taraflı bir anlaşma hazırlanması çağrısında bulundu.
Hazırlanacak anlaşmada vatandaşların kimlik kartlarıyla seyahat edebilmesi, sınır geçiş işlemlerinin sadeleştirilmesi ve ziyaret edilen ülkelerde kalış koşullarının kolaylaştırılması gibi konuların ele alınabileceğini söyledi.
Mirziyoyev'in açıklaması, tüm Türk devletlerinde kimlikle seyahatin başladığı anlamına gelmiyor. Düzenleme, ülkeler arasında hazırlanması önerilen yeni bir anlaşmaya dayanıyor.
TÜRK DÜNYASI İÇİN 100 ORTAK YATIRIM PROJESİ
Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine de değinen Mirziyoyev, Türk devletlerinin ortak üretim ve yatırım alanlarında daha güçlü bir iş birliği oluşturabileceğini ifade etti.
100 stratejik yatırım ve sanayi projesini kapsayan ortak bir program hazırlanmasını öneren Özbekistan Cumhurbaşkanı, bu projelerin finansmanında Türk Yatırım Fonu ile uluslararası finans kuruluşlarının kaynaklarından yararlanılmasını istedi.
Nadir ve stratejik minerallerin işlenmesi, yeşil enerji ekipmanlarının üretilmesi ve yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilmesini öncelikli alanlar arasında gösterdi.
Mirziyoyev ayrıca TDT Plus formatında üçüncü ülkelerle iş birliğinin sektörel bakanlar toplantılarıyla başlatılmasını önerdi.
Ticari uyuşmazlıklarda karşılıklı hukuki yardımı düzenleyecek çok taraflı bir anlaşma hazırlanması ve hukuki belgelerin elektronik ortamda paylaşılacağı bir platform oluşturulması çağrısında bulundu.
ORTA KORİDOR İÇİN ORTAK LOJİSTİK AĞI ÇAĞRISI
Ulaştırma ve lojistik alanındaki gelişmelere değinen Mirziyoyev, Türk devletlerinin coğrafi konumlarının uluslararası ticarette önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.
Orta Koridor'un ve bu güzergaha bağlanan diğer ulaşım hatlarının bütünleşik bir ekonomik sisteme dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
Mirziyoyev, Türk devletleri arasında ortak yönetilecek lojistik kompleksler ağı kurulmasını önerdi.
Ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesinin, uluslararası yük taşımacılığında ülkelerin payını ve ekonomik kazançlarını artırabileceğini ifade etti.
ORTAK TÜRKÇE KELİMELER SÖZLÜĞÜ HAZIRLANMASINI İSTEDİ
Zirvenin "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasına dikkat çeken Mirziyoyev, dil ve kültür alanında da yeni çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi.
Türk halklarının dillerindeki ortak kelimeleri bir araya getirecek Ortak Türkçe Kelimeler Sözlüğü hazırlanmasını önerdi.
Ortak dil mirasının korunmasının Türk toplumları arasındaki iletişimi güçlendirebileceğini belirten Özbekistan lideri, eğitim alanında da iş birliğinin genişletilmesini istedi.
Özbekistan'daki bir burs programı kapsamında 500 yabancı öğrenciye eğitim imkanı sağlandığını hatırlatan Mirziyoyev, Türk devletlerinden gelen öğrencilere de burs vermeye hazır olduklarını açıkladı.
2027 ZİRVESİ İÇİN ÖZBEKİSTAN'DAN EV SAHİPLİĞİ MESAJI
Mirziyoyev, 2027 yılının TDT bünyesinde Doğayı Koruma Yılı ilan edilmesi girişimine verilen destek için teşekkür etti.
Çevre alanındaki önceliklerin Antalya'da düzenlenecek COP31 kapsamında çevre bakanları tarafından değerlendirilmesini beklediğini söyledi.
TDT dönem başkanlığını devralan Türkiye'ye başarılar dileyen Özbekistan Cumhurbaşkanı, bir sonraki zirveye 2027 yılında Özbekistan'ın ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bildirdi.
Mirziyoyev, konuşmasını Türk devletleri arasındaki birlik ve dayanışmanın önemine vurgu yaparak tamamladı:
"Biz bir olursak daha da güçlüyüz."
