Yıllardır tartışılan süresiz nafaka uygulaması sona eriyor. AK Parti milletvekillerinin Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında üzerinde çalıştığı 13. Yargı Paketi nafakada köklü değişiklikler içeriyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığına sunulması bekleniyor.
Düzenlemenin dayanağı Anayasa Mahkemesinin kararı. AYM süresiz nafakayı öngören hükmü iptal etmişti. Teklif bu boşluğu dolduracak.
"SÜRESİZ" İBARESİ KANUNDAN ÇIKIYOR
Değişiklik Türk Medeni Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesinde yapılacak. Maddede yer alan "süresiz olarak nafaka isteyebilir" ifadesindeki "süresiz" kelimesi AYM'nin verdiği iptal kararı gereği maddeden silinecek.
HAKİM SÜREYİ BU ÖLÇÜTLERE GÖRE BELİRLEYECEK
Yeni sistemde nafakanın süresini hakim takdir edecek ancak iki sınır var. Süre 3 yıldan kısa olamayacak. Üst sınır ise evliliğin başlangıcından boşanma davasının açılmasına dek geçen zamanın yarısı. Örneğin 10 yıl süren bir evlilikte nafaka en az 3 en fazla 5 yıl olabilecek.
Hakim süreyi belirlerken "boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süre", "nafaka alacaklısı eşin yaşı", "eğitim ve sağlık durumu", "ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkanlarıyla karşılayabilme imkan ve kabiliyeti" ve "nafaka yükümlüsünün boşanma sonrası hayatına etkisi" gibi kriterleri gözetecek.
ÜST SINIRIN İSTİSNASI VAR
Evlilik süresine bağlı üst sınır iki durumda aşılabilecek. Nafaka alan eş karşı tarafın haksız fiili yüzünden çalışamaz hale gelmişse ya da evlilik boyunca yaşı ilerlemiş ve düzenli bir geliri yoksa hakim süreyi uzatabilecek.
DEVAM EDEN DAVALAR DA KAPSAMDA
Yeni kurallar yalnızca yeni açılacak davalar için geçerli olmayacak. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde görülmekte olan davalara da uygulanacak. İstinaf ya da Yargıtay aşamasındaki dosyalar da bu kapsama giriyor.
HALEN NAFAKA ÖDEYENLER NE OLACAK?
Teklifin en çok merak edilen bölümü kesinleşmiş nafaka kararlarına ilişkin geçiş hükümleri. Formül şöyle işleyecek. Kararın kesinleşmesinden yasanın yürürlüğüne kadar geçen ödeme süresi hesaplanacak ve yeni kurallara göre çıkacak süreyle kıyaslanacak.
Geçmişte ödenen süre yeni hesabı aşıyorsa 12 ay daha ödeme yapılacak. Bu ek sürenin sonunda borç kendiliğinden düşecek.
Ödenen süre yeni hesaptan kısaysa kalan süreye bakılacak. Kalan süre 12 ay ya da daha kısaysa yine 12 aylık ek ödemenin ardından yükümlülük bitecek. Kalan süre 12 ayı aşıyorsa nafaka yeni kurallara göre çıkan sürenin dolmasıyla sona erecek.
Yani mevcut nafaka borçluları için her durumda bir bitiş tarihi olacak ve bu tarih en erken yasanın yürürlüğünden bir yıl sonra.
BOŞANMADA YARGITAY YOLU DARALIYOR
Paketteki ikinci önemli değişiklik yargılama süreleriyle ilgili. Boşanma davalarında ilk derece mahkemesinin kararı istinafta esastan reddedilirse artık Yargıtay'a gidilemeyecek. Aynı kural boşanmayla birlikte ya da ayrı görülen velayet ve nafaka ile tazminat davalarında istinafın verdiği ret kararlarını da kapsayacak.
Temyiz yolu yalnızca ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin birbirine zıt karar verdiği durumlarda açık kalacak. Amaç boşanma gibi insan hayatını doğrudan ilgilendiren davaların yıllarca sürmesinin önüne geçmek.
Boşanma davalarını ilgilendiren bir başka gelişme de bu hafta Yargıtay'dan gelmişti. Düğün altınlarına ilişkin emsal karar boşanma sürecindeki çiftler için yol gösterici nitelikte.
