NATO liderlerinin bir araya geleceği zirve öncesinde diplomasi trafiği hız kazanırken, kulislerde ittifakın geleceğine yön verecek kritik başlıklar masaya yatırılıyor. Uluslararası haber ajansları ve diplomatik çevrelerde yer alan analizlere göre, zirvenin resmi gündeminin yanı sıra perde arkasında yürütülen görüşmelerde savunma harcamalarından Avrupa'nın güvenlik mimarisine, Türkiye'nin savunma sanayindeki konumundan Orta Doğu'daki son gelişmelere kadar birçok stratejik konu ele alınıyor.
Yabancı basında yer alan değerlendirmelerde, zirvenin yalnızca güvenlik politikalarının görüşüldüğü bir toplantı olmanın ötesinde, NATO içinde yeni güç dengelerinin şekilleneceği önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
ABD AVRUPA'DAN DAHA FAZLA SAVUNMA HARCAMASI İSTİYOR
Diplomatik kaynaklara göre, ABD yönetimi zirvede Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını daha da artırmasını gündemin ön sıralarına taşımayı planlıyor.
Washington'un uzun süredir dile getirdiği, müttefiklerin savunmaya daha fazla kaynak ayırması yönündeki beklentinin bu zirvede yeniden güçlü şekilde gündeme gelmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa'nın güvenlik politikalarında yaşanan değişimin savunma bütçelerine de yansıdığına dikkat çekiyor. Buna rağmen ABD'nin birçok Avrupa ülkesinin mevcut katkısını yeterli bulmadığı ve yük paylaşımının daha dengeli hale getirilmesini istediği ifade ediliyor.
Analizlerde, savunma harcamalarının artırılmasının NATO'nun caydırıcılık kapasitesini güçlendirmesi kadar ittifak içindeki siyasi dengeleri de etkileyeceği değerlendiriliyor.
TÜRKİYE AVRUPA SAVUNMA PROJELERİNDE DAHA ETKİN ROL HEDEFLİYOR
Kulislerde öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye'nin Avrupa merkezli savunma projelerinde daha fazla yer alma talebi oldu.
Diplomatik değerlendirmelere göre Ankara, NATO'nun en büyük ordularından birine sahip olmasının yanı sıra son yıllarda geliştirdiği savunma sanayi kapasitesiyle Avrupa'nın güvenlik mimarisinde daha etkin rol üstlenmek istiyor.
Türkiye'nin özellikle ortak savunma üretimi, teknoloji paylaşımı ve tedarik projelerine katılımının artırılması yönündeki beklentisini zirve kapsamında müttefiklerle yapacağı temaslarda dile getirmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre bu yaklaşım, Avrupa'nın savunma alanındaki yeni yapılanmasında Türkiye'nin stratejik konumunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
SAVUNMA SANAYİNE YÖNELİK KISITLAMALARIN KALDIRILMASI GÜNDEMDE
Zirve öncesindeki temaslarda öne çıkan bir diğer başlığın ise Türkiye'nin savunma sanayine yönelik ihracat kısıtlamaları ve ambargo niteliğindeki uygulamalar olduğu belirtiliyor.
Diplomatik kaynaklara göre Ankara, müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığını savunduğu bu tür uygulamaların sona erdirilmesini ve savunma alanındaki iş birliğinin önündeki engellerin kaldırılmasını talep ediyor.
Uzmanlar, savunma teknolojilerinde ortak üretim ve tedarik süreçlerinin hızlandırılmasının NATO'nun genel operasyonel kapasitesine de katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GERİLİM NATO GÜNDEMİNE TAŞINABİLİR
Orta Doğu'da son dönemde artan gerilim de zirvenin önemli başlıkları arasında gösteriliyor.
Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik risklerinin enerji arzı ve küresel ticaret üzerindeki etkilerinin NATO liderleri tarafından değerlendirilmesi bekleniyor.
Analistler, bölgedeki olası bir güvenlik krizinin yalnızca enerji piyasalarını değil, Avrupa'nın ekonomik güvenliğini ve küresel lojistik zincirlerini de doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle deniz güvenliği, enerji hatlarının korunması ve bölgesel istikrar konularının zirve görüşmelerinde öne çıkabileceği değerlendiriliyor.
YABANCI BASIN GÜÇ PAYLAŞIMI TARTIŞMALARINA DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye'de zirve öncesindeki haberlerde daha çok Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamaları ve Türkiye'nin resmi diplomatik temasları öne çıkarılırken, uluslararası medya ise farklı bir çerçeveye odaklanıyor.
Yabancı basındaki analizlerde, zirvenin temel gündeminin NATO içindeki güç paylaşımı, savunma yükünün yeniden dağıtılması ve Avrupa'nın güvenlik mimarisinin geleceği olduğu vurgulanıyor.
Değerlendirmelerde, ittifakın önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceğinin ve üyeler arasındaki sorumluluk paylaşımının zirvede yapılacak liderler görüşmeleriyle netleşebileceği ifade ediliyor.
ZİRVEDEN ÇIKACAK KARARLAR YAKINDAN İZLENECEK
Uzmanlara göre zirvede alınacak kararlar yalnızca NATO'nun askeri stratejisini değil, Avrupa güvenlik politikalarını, savunma sanayi iş birliklerini ve bölgesel krizlere yönelik ortak yaklaşımı da etkileyebilecek.
Diplomatik temasların sonucunda ortaya çıkacak kararların, Türkiye'nin ittifak içindeki konumu ile Avrupa-ABD ilişkilerinin geleceği açısından da önemli mesajlar vermesi bekleniyor.
