Milyonlarca öğrenciyi ilgilendiren düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile üniversitelerden çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayanlara yeniden eğitim hakkı tanındı. Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurması gerekiyor.
ÜNİVERSİTEYE DÖNÜŞ İÇİN 4 AYLIK SÜRE VERİLDİ
Yeni düzenlemeye göre hazırlık dahil yükseköğretimin farklı kademelerinde öğrenim gören ve kendi isteğiyle ilişiğini kesenler dahil çeşitli nedenlerle üniversiteden ayrılan öğrenciler yeniden öğrenime başlayabilecek.
Bir programa yerleşmesine rağmen kayıt yaptırmayan öğrenciler de düzenlemeden yararlanabilecek. Başvuruların kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde yapılması şartıyla öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine dönebilecek. Düzenlemede bu hakkın kapsamı açıkça belirtilirken, bazı gruplar ise öğrenci affının dışında tutuldu.
AĞIR SUÇLARDAN MAHKUM OLANLAR KAPSAM DIŞI
Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi suçlardan mahkum olanlar aftan yararlanamayacak. Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge verenler de düzenleme kapsamına alınmadı. Terör örgütleri veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler de öğrenci affından yararlanamayacak.
Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı belirli eğitim kurumlarından ilişiği kesilen öğrenciler de düzenlemenin dışında bırakıldı.
ASKERDEKİ ÖĞRENCİLERE EK SÜRE
Askerlik görevini sürdüren öğrenciler için de özel düzenleme yapıldı. Buna göre bu öğrenciler, görev sürelerinin sona ermesini takip eden iki ay içinde öğrenci affından yararlanabilecek. Düzenlemeden yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlar için yatay geçiş imkanı da getirildi. ÖSYS/YKS puanı açısından gerekli şartları taşıyan öğrenciler, aynı veya farklı diploma programlarına yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Ayrıca belirli şartları taşıyan öğrenciler Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV HAKKI
Kanunla azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler için de yeni imkan getirildi. Son sınıfta bulunan ve intörnlük eğitimi dönemi hariç mezuniyet için gerekli dersleri tamamlayamayan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak.
Teorik veya uygulamalı dersleri tamamladığı halde uygulamalı eğitime ya da intörnlük eğitimine başlayamayan, eğitimini tamamlayamayan veya bu aşamalarda başarısız olan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkanı verilecek. Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı tanınmayacak.
BAŞKASINA TEZ YAZANA AĞIR YAPTIRIM
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de akademik çalışmalara ilişkin yaptırımlar oldu. Kişisel emek ve akademik birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücretli veya ücretsiz şekilde hazırlanan yayın ve çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanmak için kullananlara yönelik yaptırımlar getirildi. Kanunda, “Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezası uygulanacak.” hükmüne yer verildi.
Başkasına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan ya da bu sürece aracılık edenler hakkında ayrıca adli para cezası uygulanacak. Bu fiillerin meslek edinilerek işlenmesi halinde uygulanacak cezanın miktarı daha da yükseltilecek.
İZİNSİZ ÜNİVERSİTE FAALİYETİNE HAPİS
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına mevzuata aykırı şekilde Türkiye’de ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası getirildi. Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yükseköğretim kurumu açan veya işletenler de aynı yaptırımla karşı karşıya kalacak. Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
Kanunla vakıf yükseköğretim kurumları için de yeni bir yaptırım sistemi oluşturuldu. Uyarıdan öğrenci kontenjanlarının azaltılmasına, yeni program açılmasının engellenmesinden faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına kadar farklı yaptırımlar uygulanabilecek. İhlalin niteliğine göre faaliyet izninin tamamen kaldırılması da mümkün olacak.
Faaliyet izni geçici olarak durdurulan vakıf üniversitesinin yönetimi, garantör üniversiteye veya YÖK tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilebilecek.
DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA YENİ DÖNEM
Kanunla yükseköğretim kurumlarındaki disiplin soruşturmalarına ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi. Disiplin soruşturması kapsamında öğrenci veya ilgili kişiye gönderilecek ifade ve savunma davetlerinde hakkındaki iddiaların açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. İfade veya savunma için verilecek süre 7 günden az olamayacak.
Soruşturulana ayrıca soruşturma evrakını inceleyebilme imkanı tanınacak. Süresi içinde ifade veya savunma verilmemesi halinde ise mevcut deliller üzerinden işlem yapılabilecek.
KAHRAMANMARAŞ'TAKİ ÜNİVERSİTENİN ADI DEĞİŞTİ
Düzenlemeyle Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirildi. Üniversitenin bazı fakülte ve yüksekokulları ise Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlandı. Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi. Öğrenci affından yararlanmak isteyenler için ise 4 aylık başvuru süreci başladı.
