Çelik, tanım yaparak şunları belirtti: "Otizm spektrum bozukluğu, bireyin sosyal iletişim, etkileşim ve davranış alanlarını etkileyen nörogelişimsel bir durum olarak tanımlanıyor. Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilirken, erken dönemde fark edilen işaretler tanı ve destek sürecinde önemli rol oynuyor. Uzmanlar, özellikle çocukluk döneminde görülen bazı davranışların yakından takip edilmesi gerektiğini belirtiyor."
OTİZMİN EN SIK GÖRÜLEN BELİRTİLERİ
Çelik, belirtileri anlatarak şöyle devam etti: "Otizmli bireylerde en sık görülen belirtiler arasında sosyal iletişimde güçlükler yer alıyor. Göz teması kurmama, ismine tepki vermeme, akranlarıyla iletişim kurmakta zorlanma ve duygularını ifade etmede güçlük yaşama bu belirtiler arasında bulunuyor.
Konuşma gelişiminde gecikme, kelimeleri tekrar etme, jest ve mimikleri sınırlı kullanma da dikkat çeken işaretler arasında sayılıyor."
TEKRARLAYICI DAVRANIŞLAR GÖRÜLEBİLİR
Çelik, örnekler vererek şu sözleri kaydetti: "Otizm spektrum bozukluğunda bazı davranışların sürekli tekrarlanması görülebiliyor. El çırpma, sallanma, kendi etrafında dönme, oyuncakları belirli bir düzende dizme veya günlük rutinlerde değişikliklere karşı aşırı tepki verme yaygın belirtiler arasında yer alıyor.
Bazı çocuklar belirli konulara yoğun ilgi gösterebilir ve bu ilgi alanlarına uzun süre odaklanabilir."
DUYUSAL HASSASİYETLER ORTAYA ÇIKABİLİR
Çelik, şunları ekledi: "Otizmli bireylerde ses, ışık, dokunma, koku veya tat gibi duyusal uyaranlara karşı aşırı ya da düşük hassasiyet gelişebilir. Yüksek seslerden rahatsız olma, belirli kıyafetleri giymeyi reddetme veya bazı yiyecekleri tüketmek istememe gibi durumlar görülebilir.
Bu hassasiyetler günlük yaşamı etkileyebileceği için uzman değerlendirmesi önem taşıyor."
ERKEN TANI DESTEK SÜRECİNİ KOLAYLAŞTIRIYOR
Çelik, erken teşhisin önemini vurgulayarak şöyle konuştu: "Uzmanlar, gelişim sürecinde farklılıklar fark edildiğinde bir çocuk ve ergen psikiyatristi ya da çocuk gelişimi uzmanına başvurulmasını öneriyor. Erken tanı sayesinde bireyin ihtiyaçlarına uygun eğitim ve destek programlarının planlanabildiği belirtiliyor."
