Orta Asya'nın ekonomik atılımlarına yön veren ve küresel iş dünyasının takviminde önemli bir yer edinen Uluslararası Taşkent Yatırım Forumu (TIIF-2026), beşinci kez dünya devlerini ağırlıyor. 16-19 Haziran 2026 tarihleri arasında Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te düzenlenen bu kritik zirve, hükümet liderlerini, uluslararası finans kuruluşlarının tepe yöneticilerini ve çok uluslu şirketlerin temsilcilerini aynı masa etrafında buluşturdu.
Zirvenin açılışını yapan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, ülkesinin kapılarını küresel sermayeye ardına kadar açtıklarını belirterek yeni dönemin ekonomik vizyonunu uluslararası kamuoyu ile paylaştı.
3 TRİLYON DOLARLIK DEV POTANSİYEL
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in konuşmasında en çok dikkat çeken başlıklardan biri, Özbekistan'ın tahmini 3 trilyon dolarlık devasa yeraltı zenginliği oldu. Bu stratejik gücü uluslararası ortaklarla birlikte işlemeye hazır olduklarını vurgulayan Mirziyoyev, yatırımcıları toplam değeri 20 milyar doları bulan sanayi projelerine davet etti.
Ülkenin madencilik ve sanayi stratejisindeki yeni dönemin şifreleri ise şöyle sıralandı:
-
Şeffaf ve Açık Veri: Yabancı sermayenin güvenli adım atabilmesi için tamamen dijital ve açık bir jeolojik veri tabanı devreye alınıyor.
-
Dört Kat Daha Geniş Fırsat: Yatırımcılara ihale edilecek maden yataklarının toplam alanı dört katına çıkarılıyor.
-
Geleceğe Yatırım: Taşkent ve Semerkant şehirlerinde kurulan "Geleceğin Metalleri" teknoloji parkları, yeni nesil endüstrilerin kalbi olmak üzere küresel fonları bekliyor.
-
Stratejik Sektörlerde Güç Birliği: Makine mühendisliği, elektrik mühendisliği, ilaç sanayi, robotik, tekstil ve inşaat malzemeleri gibi kilit alanlarda dev ortaklıkların önü açılıyor.
KARAKALPAKİSTAN'DA YAPAY ZEKA VE VERİ DEVRİMİ
Özbekistan, yalnızca yeraltı kaynaklarıyla değil, geleceğin teknolojileriyle de yatırımcıları cezbetmeyi hedefliyor. Mirziyoyev; enerji depolama sistemleri, elektrik altyapısının yenilenmesi ve enerjisini yenilenebilir kaynaklardan alan modern veri merkezleri için özel bir yatırım çağrısı yaptı.
Bu teknolojik dönüşümün merkez üssü ise Karakalpakistan olarak belirlendi. Bölgede yapay zeka ve veri merkezi projelerine ayrılan özel alan, benzersiz teşviklerle donatılmış durumda:
-
Yatırımcılara 2040 yılına kadar tam vergi ve gümrük muafiyeti sağlanacak.
-
Kilovat saat başına sadece 5 sentlik oldukça avantajlı bir elektrik tarifesi uygulanacak.
-
Ülke genelinde, yatırımcılara özel hukuki güvenceler ve ayrıcalıklar sunacak olan "Uluslararası Dijital Teknoloji Merkezi"nin inşası hız kesmeden devam ediyor.
YENİ İPEK YOLU VE MEGA KENTLEŞME HAMLESİ
Bölgesel ticaretteki konumunu güçlendirmek isteyen Özbekistan; Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu, Trans-Afganistan Ulaşım Koridoru ve Hazar Denizi üzerinden Avrupa'ya uzanan "Orta Koridor" gibi mega ulaşım projelerine hız veriyor. Bu kapsamda yüksek hızlı otoyollar, modern kuru limanlar ve geniş kapasiteli lojistik merkezleri için yeni yatırımlar hedefleniyor.
Ülkenin demografik büyümesi ve kentleşme hedefleri de yatırımcılar için büyük bir pazar sunuyor. Mirziyoyev, ülkenin kentleşme oranını 2040 yılına kadar %51'den %65'e çıkarmayı ve mevcut konut hacmini iki katına ulaştırmayı planladıklarını belirtti. Bu devasa dönüşüm, inşaat sektörü için yılda en az 10 milyar dolarlık garantili bir pazar yaratırken, aynı zamanda 27 milyar dolarlık devasa kamu-özel sektör ortaklığı (KÖİ) altyapı projeleri de yatırımcıları bekliyor.
KÜRESEL SERMAYENİN ORTA ASYA'DAKİ GÜVENLİ LİMANI
TIIF, Orta Asya'nın en verimli iş platformlarından biri olduğunu geçtiğimiz yıl (TIIF-2025) kanıtlamıştı. 97 ülkeden 8 bini aşkın delegenin katıldığı geçen yılki forumda, bölge tarihi için bir rekor olan 30,5 milyar dolarlık anlaşmaya imza atılmıştı.
Bu yıl da beklentilerin oldukça yüksek olduğu TIIF-2026; Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Avrupa Yatırım Bankası (EIB), Asya Kalkınma Bankası (ADB) ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) gibi dünyanın en büyük finansal oyuncularına ev sahipliği yapıyor. Liderler oturumları, B2B/B2G görüşmeleri ve dev sanayi fuarıyla forum, Özbekistan'ın yatırım ekosistemindeki yükselişini tüm dünyaya bir kez daha ilan ediyor.
