CHP'de yargının verdiği "mutlak butlan" kararının ardından başlayan kriz, resmi bir bölünmeyle sonuçlandı. Özgür Özel’in CHP’ye veda ederek yeni bir siyasi parti kuracağını ilan etmesiyle Başkent kulisleri alevlenirken, gözler yeni hareketin Meclis'teki gücüne ve finansal kaynaklarına çevrildi.
Ankara kulislerinde yeni kurulacak partinin CHP'den kopacak 90'ın üzerinde milletvekiliyle TBMM'nin en büyük gruplarından birini oluşturacağı değerlendirilirken, yeni partinin mali tarafta ise yasal bir engelle karşılaşacağı belirtiliyor. Cumhuriyet'ten Merve Kılıç'ın haberine göre; kurulacak yeni parti Meclis'te ne kadar sandalye kazanırsa kazansın, mevcut yasalar gereği Hazine yardımından faydalanamayacak.
YÜZDE 3 BARAJI ŞART
2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın ek 1’inci maddesine göre, siyasi partilere yapılacak devlet yardımlarının temel kriteri TBMM’deki milletvekili sayısı değil, son yapılan genel seçimlerde alınan oy oranı.
Devlet yardımından yararlanabilmek için bir partinin son milletvekili genel seçimine kendi adı ve logosuyla katılmış olması ve geçerli oyların en az yüzde 3’ünü almış olması gerekiyor.
DEVLETTEN TEK KURUŞ ALAMAYACAK
Özgür Özel liderliğinde kurulacak yeni parti 2023 seçimlerinde pusulada yer almadığı için hukuken geçerli bir oy oranına sahip değil. Dolayısıyla parti, Meclis'te 90'dan fazla vekile ulaşarak ana muhalefet konumuna yükselse dahi, katılacağı ilk genel seçimde yüzde 3 barajını aşana kadar devlet bütçesinden tek kuruş Hazine yardımı alamayacak. Yeni oluşum; genel seçime kadar olan süreçte faaliyetlerini yalnızca üye aidatları, bağışlar ve yasal gelirlerle finanse etmek zorunda kalacak.
HAZİNE YARDIMI SİSTEMİ NASIL DEĞİŞTİ?
Türkiye'de siyasi partilere yapılan mali yardım sistemi geçmişten günümüze birçok kez kabuk değiştirdi:
- 1965: Partilere devlet yardımı ilk kez yasal zemine kavuştu.
- 1971: Anayasa Mahkemesi (AYM) ilk düzenlemeleri iptal etti, sistem yeniden şekillendi.
- 1983: 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası yürürlüğe girdi.
- 1995: Anayasa’nın 68. maddesine "yeterli ve hakça mali yardım" ibaresi eklenerek yardım anayasal güvenceye alındı.
- 2014: Hazine yardımından yararlanmak için gereken oy barajı yüzde 7’den yüzde 3’e indirildi.
