Sarımsak ve soğan, mutfakta en sık kullanılan malzemeler arasında yer alıyor. Yemeklere lezzet katan bu besinler, doğrandıktan sonra ise ellerde uzun süre kalabilen keskin bir koku bırakabiliyor. Üstelik eller sabunla yıkansa bile özellikle parmak uçlarında ve tırnak çevresinde bu kokuyu hissetmek mümkün.
Bunun nedeni, sarımsak ve soğanın kesilmesiyle açığa çıkan kükürt içeren bileşikler. Bu maddeler ciltte kaldığında koku bir süre daha devam edebiliyor. Peki sabunla geçmeyen sarımsak kokusu nasıl çıkar? Paslanmaz çelik kaşık yöntemi gerçekten işe yarıyor mu?
SARIMSAK VE SOĞAN KOKUSU ELLERDE NEDEN KALIYOR?
Sarımsak ve soğanın kendine özgü keskin kokusu, içerdikleri kükürtlü bileşiklerden kaynaklanıyor. Bu besinlerin dokusu kesildiğinde veya ezildiğinde bazı kimyasal tepkimeler gerçekleşiyor ve kokuya neden olan maddeler açığa çıkıyor.
Sarımsakta bulunan alliin, bitkinin dokusu zarar gördüğünde enzimlerin etkisiyle allicin gibi farklı bileşiklere dönüşüyor. Soğanda da kesilme sırasında kokuya katkıda bulunan kükürtlü maddeler ortaya çıkıyor.
Bu bileşiklerin bir kısmı cilt yüzeyinde, parmak aralarında ve tırnak çevresinde kalabiliyor. Bu nedenle eller yıkandıktan sonra bile sarımsak ve soğan kokusu hissedilmeye devam edebiliyor.
PASLANMAZ ÇELİK KAŞIK SARIMSAK KOKUSUNU NASIL AZALTIYOR?
Ellerde kalan sarımsak ve soğan kokusunu gidermek için kullanılan yöntemlerden biri, paslanmaz çelik bir yüzeye dokunmak. Bu amaçla özel çelik koku giderici ürünler bulunabildiği gibi mutfakta kullanılan paslanmaz çelik bir kaşık da tercih edilebiliyor.
Yöntemi denemek isteyenler, ellerini akan soğuk veya ılık suyun altında tutarken parmaklarını paslanmaz çelik yüzeye nazikçe sürtebiliyor. Bu uygulamanın kokuyu azaltabileceği düşünülüyor.
Ancak yöntemin nasıl çalıştığı konusunda kesinleşmiş bir bilimsel açıklama bulunmuyor. Paslanmaz çeliğin koku moleküllerini tamamen yok ettiği veya atom düzeyinde kendisine aktardığı yönündeki açıklamalar kanıtlanmış bir mekanizma olarak değerlendirilmemeli.
Dolayısıyla çelik kaşık yöntemi bazı durumlarda işe yarayabilse de kokuyu her zaman tamamen ortadan kaldıracağı garanti değil.
SABUN SARIMSAK VE SOĞAN KOKUSUNU NEDEN HER ZAMAN GİDEREMİYOR?
El yıkamak, ciltteki kirleri ve kokuya neden olan pek çok maddeyi uzaklaştırmanın temel yolu. Ancak sarımsak ve soğanın kükürtlü bileşikleri, sıradan mutfak kokularına göre daha kalıcı olabiliyor.
Özellikle parmak uçlarında, tırnak çevresinde ve parmak aralarında kalan kalıntılar kokunun devam etmesine neden olabiliyor. Bu nedenle yalnızca avuç içlerini yıkamak yeterli olmayabiliyor.
Ellerin sabunla iyice köpürtülmesi, parmak aralarının ve tırnak çevresinin temizlenmesi, ardından bol suyla durulanması gerekiyor. Koku devam ederse paslanmaz çelik yüzey yöntemi de ek olarak denenebilir.
SARIMSAK KOKUSUNDAN KURTULMAK İÇİN BAŞKA HANGİ YÖNTEMLER KULLANILABİLİR?
Paslanmaz çelik dışında, ellerde kalan sarımsak ve soğan kokusunu azaltmak için mutfakta bulunan bazı malzemeler de kullanılabiliyor.
Limon: Limon suyu kokuyu hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak asidik yapısı nedeniyle hassas, çatlamış veya tahriş olmuş ciltlerde yanma ve rahatsızlık oluşturabilir.
Karbonat: Az miktarda karbonat suyla karıştırılarak macun kıvamına getirilebilir. Eller nazikçe temizlendikten sonra bol suyla durulanabilir. Cildi tahriş edebileceği için sertçe ovalamaktan kaçınılmalı.
Kahve telvesi: Kahve telvesi ellere hafifçe uygulanıp durulanabilir. Ancak tanelerin cildi tahriş etmemesi için bastırarak ovalama yapılmamalı.
Etkili el yıkama: Sabunla parmak uçlarını, tırnak çevresini ve parmak aralarını temizlemek ilk denenmesi gereken yöntemlerden biri.
Bu uygulamaların sonuçları kişiden kişiye değişebilir. Özellikle hassas veya tahriş olmuş ciltlerde limon ve aşındırıcı malzemeler kullanmaktan kaçınılmalı.
SARIMSAK VE SOĞAN KOKUSUNUN ELLERE SİNMESİ NASIL ÖNLENİR?
Ellerdeki kokuyu sonradan çıkarmaya çalışmak yerine doğrama sırasında ciltle teması azaltmak daha kolay olabilir. Bunun için sarımsak ve soğan hazırlarken mutfak eldiveni kullanılabilir.
Eldiven tercih etmeyenler ise doğrama işlemi tamamlandıktan sonra ellerini bekletmeden sabunla yıkayabilir. Özellikle parmak uçları ve tırnak çevresinin temizlenmesi kokunun kalıcılığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Paslanmaz çelik kaşık yöntemi de ihtiyaç duyulduğunda denenebilecek pratik seçeneklerden biri. Ancak bu yöntemin kesin sonuç verdiğine ilişkin güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor. En güvenilir başlangıç noktası, elleri sabunla dikkatlice yıkamak ve gerekirse çelik yüzey uygulamasını buna eklemek.
