Yoga eğitmeni Elif Kara kış aylarının yoga pratiğini doğrudan etkilediğini ve soğuk havada en sık yapılan hatanın ısınmayı kısa tutmak olduğunu söyledi. Turkinform'a özel açıklamalarda bulunan Kara, astronomik kışın başlayacağı 21 Aralık öncesinde mata dönenlere ısınmaya her zamankinden fazla zaman ayırmalarını öneriyor.
YOGA GELENEĞİ KIŞI NASIL GÖRÜYOR?
Kara, mevsimle yoga arasındaki bağın köklerinin yoganın kardeş disiplini sayılan Ayurveda'ya dayandığını anlattı. Ayurveda mevsimleri vata, pitta ve kapha adı verilen üç dosha üzerinden sınıflandırıyor. Kara'nın aktardığına göre gelenek kışı ağırlıklı olarak toprak ve suyla ilişkilendirilen kapha mevsimi sayıyor. Kuru ve rüzgarlı soğuğu temsil eden vata da dönem boyunca etkisini sürdürüyor.
Geleneğin kış için ısıtıcı ve topraklayıcı bir pratik önerdiğini belirten Kara, sesli ujjayi nefesini ve pratiğin sonunda güneş ya da alev gibi ısıtıcı imgelerle yapılan kısa meditasyonları kış derslerine uygun bulduğunu söyledi.
Dosha kavramının modern tıpta bilimsel karşılığı bulunmuyor. Kara da geleneği bir tedavi yöntemi olarak değil pratiği mevsime uyarlamak için bir rehber olarak gördüğünü vurguladı.
SOĞUK KAS NEDEN DAHA KOLAY ZORLANIR?
Kara, kış pratiğinin bilimsel tarafının kas sıcaklığıyla ilgili olduğunu söyledi. Soğuk havada kasların sertleştiğini ve esnemeye daha geç yanıt verdiğini anlatan Kara, soğuk bir odada doğrudan derin öne eğilme ya da bacak açma pozlarına geçilmemesi gerektiğini belirtti. Kara, "Kışın ısınmayı atlamak yazdan çok daha pahalıya patlıyor" diye konuştu.
Kara'nın hatırlattığı ve Bone & Joint Research dergisinde 2016'da yayımlanan bir laboratuvar çalışması kas sıcaklığı vücut iç sıcaklığı olan 37 derecenin altına indiğinde kası yırtmak için gereken enerjinin azaldığını ortaya koydu.
KIŞIN ISINMA NASIL YAPILMALI?
Kara, kışın derse güneşe selam serileri ve hafif eklem hareketleriyle başlamayı öneriyor. Eklemleri tek tek çalıştıran sukshma vyayam hareketlerinin özellikle ileri yaştaki öğrencilerde kış sertliğini azaltmaya yardım ettiğini söylüyor.
Evde yoga yapanlar için pratik önlemler de sıralayan Kara, pratik öncesi sıcak duş almayı ve çalışılacak odayı yarım saat önceden ısıtmayı tavsiye etti. Kalın çorap ve katmanlı giysiyle başlayıp vücut ısındıkça katmanları azaltmanın da işe yaradığını ekledi.
SICAK YOGA HERKESE UYGUN MU?
Kara, ısıtılmış salonlarda yapılan sıcak yoga derslerinin herkese uygun olmadığını söyledi. Sıcak odanın vücuttan ılık ortama göre daha fazla efor istediğini anlatan Kara, sıcağa duyarlı olanların, romatoid artrit ya da osteoartrit hastalarının, eklem ağrısı yaşayanların ve geçmişte sakatlık geçirenlerin önce doktora danışmasını öneriyor.
Tansiyon ya da kalp sorunu olanların kardiyoloğa danışmadan sıcak yogaya başlamamasını isteyen Kara, dersten önceki iki üç saat içinde hafif beslenmeyi ve vücudun sıcaklığa alışması için salona erken gitmeyi tavsiye ediyor.
KIŞ HÜZNÜNE YOGA İYİ GELİR Mİ?
Kara, kış aylarında öğrencilerinde isteksizliği ve enerji düşüklüğünü daha sık gözlemlediğini anlattı. Kısalan günlerle bazı kişilerde ortaya çıkan mevsimsel duygudurum bozukluğuna değinen Kara, yoganın gün ışığının yerini tutmadığını ama düzenli pratiğin ruh haline iyi gelebildiğini söyledi.
Depression and Anxiety dergisinde Aralık 2024'te yayımlanan ve klinik depresyon tanısı almış 1.395 katılımcıyı içeren 24 randomize kontrollü çalışmayı inceleyen derlemede yoga hiçbir müdahale yapılmayan gruplara göre depresyon şiddetinde kısa vadede küçük ama anlamlı bir düşüş sağladı. Başka bir aktif müdahale uygulanan gruplarla karşılaştırıldığında ise anlamlı fark çıkmadı. Araştırmacılar kanıt kalitesini orta ile çok düşük arasında derecelendirdi.
Kara, kış boyunca süren isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri günlük hayatı aksatıyorsa yoganın bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurmanın yerini tutmadığının altını çizdi.
