23 Ocak 1913 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu’nda Bâb-ı Âli Baskını olarak bilinen olay meydana geldi. İttihat ve Terakki Cemiyeti üyeleri tarafından gerçekleştirilen baskın sonucunda Sadrazam Kâmil Paşa görevinden ayrıldı, Harbiye Nazırı Nâzım Paşa hayatını kaybetti ve hükûmette değişiklik yaşandı.
Osmanlı Devleti’nin Balkan Savaşları sürecinde bulunduğu bir dönemde gerçekleşen baskın, Enver Bey ve Talat Bey’in öncülüğünde yürütüldü. İttihat ve Terakki mensupları, İstanbul’daki hükûmet merkezi olan Bâb-ı Âli’ye girerek Kâmil Paşa Hükûmeti’nin istifasını sağladı. Olayın ardından Mahmud Şevket Paşa sadrazamlığa getirildi ve İttihat ve Terakki yönetimde etkili konuma geldi.
SİYASİ GELİŞMELER VE SEÇİM SÜRECİ
1911 yılının sonlarında İttihat ve Terakki’ye muhalif Hürriyet ve İtilaf Fırkası kuruldu. Kısa sürede Meclis-i Mebusan’da önemli bir temsil gücüne ulaşan parti, İstanbul’da yapılan ara seçimleri kazandı. Bunun üzerine İttihat ve Terakki erken seçim kararı aldı. 1912 yılında yapılan genel seçimlerde İttihat ve Terakki Meclis’te çoğunluğu elde etti.
Seçimlerin ardından Hürriyet ve İtilaf Fırkası yanlısı subaylar tarafından Halâskâr Zâbitân adıyla bilinen bir oluşum ortaya çıktı. Bu grubun girişimleri sonucunda Mehmed Said Paşa Hükûmeti sona erdi ve Ahmed Muhtar Paşa başkanlığında partiler üstü bir kabine kuruldu.
BALKAN SAVAŞLARI VE KÂMİL PAŞA HÜKÛMETİ
Birinci Balkan Savaşı’nın başlamasıyla Osmanlı Ordusu cephede ağır kayıplar verdi. Ahmed Muhtar Paşa’nın istifasının ardından 29 Ekim 1912’de Kâmil Paşa hükûmeti kuruldu. Bu dönemde Edirne’nin kuşatma altında bulunması ve Bulgar ordusunun Çatalca’ya kadar ilerlemesi İstanbul’da endişe yarattı.
Kâmil Paşa Hükûmeti, Balkan devletleriyle ateşkes yaparak süreci diplomatik yollarla yürütmeye çalıştı. Londra’da yapılan görüşmelerde büyük devletler Edirne’nin Bulgaristan’a bırakılmasını talep etti. Bu süreçte İttihat ve Terakki, hükûmetin Edirne’yi teslim edeceği yönünde açıklamalar yaptı.
23 OCAK 1913’TE BÂB-I ÂLİ’DE YAŞANANLAR
23 Ocak 1913 günü öğleden sonra Enver Bey ve beraberindeki İttihat ve Terakki üyeleri Bâb-ı Âli’ye yöneldi. Aynı saatlerde bina çevresinde toplanan kalabalık hükûmet aleyhine sloganlar attı. Enver Bey, Talat Bey ve beraberindekiler Sadaret binasına girerek Kâmil Paşa’nın istifasını talep etti.
Baskın sırasında Harbiye Nazırı Nâzım Paşa silahla vurularak hayatını kaybetti. Kâmil Paşa, istifa dilekçesini imzalayarak görevinden ayrıldı. İstifa mektubu aynı gün padişaha sunuldu.
YENİ HÜKÛMETİN KURULMASI
Kâmil Paşa’nın istifası V. Mehmed tarafından kabul edildi ve Mahmud Şevket Paşa sadrazamlığa atandı. Yeni hükûmetin kurulmasıyla birlikte İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetimde belirleyici bir konuma ulaştı. 1913 yılının ilerleyen aylarında yaşanan gelişmelerle birlikte Osmanlı yönetiminde yeni bir dönem başladı.