Osmanlı Devleti’nin anayasal yasama organı olan Mebusan Meclisi, 1920 yılında yaptığı son toplantıyla faaliyetlerine fiilen son verdi. İstanbul’un işgal altında olduğu bir dönemde gerçekleştirilen bu toplantı, Osmanlı parlamento tarihinin kapanış aşaması olarak kayıtlara geçti. Meclis, aldığı kararlar ve yaşanan gelişmelerle birlikte kısa süre sonra dağıtıldı ve Osmanlı’daki yasama süreci sona erdi.
SON OTURUM İŞGAL ALTINDA İSTANBUL’DA YAPILDI
Mebusan Meclisi’nin son toplantısı, İtilaf Devletleri’nin İstanbul üzerindeki fiilî denetiminin arttığı bir ortamda gerçekleştirildi. 16 Mart 1920’de İstanbul’un resmen işgal edilmesinin ardından bazı mebuslar tutuklandı, bazıları ise şehirden ayrılmak zorunda kaldı. Bu gelişmelerin ardından Meclis, güvenli ve sağlıklı şekilde çalışmalarını sürdüremez hâle geldi.
MİLLÎ MÜCADELE KARARLARI ÖNE ÇIKTI
Son toplantılarda, Anadolu’da başlayan Millî Mücadele’ye ilişkin kararlar meclis gündeminde yer aldı. Kabul edilen Misak-ı Millî kararları, Osmanlı Devleti’nin sınırları ve bağımsızlığına dair esasları ortaya koydu. Bu kararlar, meclisin son döneminde alınan en önemli siyasi metinler arasında yer aldı.
MECLİS SÜRESİZ OLARAK DAĞITILDI
Yaşanan tutuklamalar ve baskılar nedeniyle Mebusan Meclisi, çalışmalarını sürdüremeyeceğini bildirerek süresiz tatil kararı aldı. Kısa bir süre sonra ise meclis resmen dağıtıldı. Böylece Osmanlı Devleti dönemindeki son parlamento da tarih sahnesinden çekilmiş oldu.
TBMM’NİN AÇILMASINA GİDEN SÜREÇ BAŞLADI
Mebusan Meclisi’nin dağılmasının ardından Ankara’da yeni bir yasama organı oluşturulması süreci hız kazandı. Bu gelişmeler sonucunda 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı ve yasama yetkisi Ankara’ya geçti. Osmanlı Mebusan Meclisi’nin son toplantısı, bu geçiş sürecinin önemli kilometre taşlarından biri olarak kayıtlara geçti.
