Okulların tatil olmasıyla birlikte birçok ailede çocukların ders çalışma düzeni yeniden gündeme geliyor. Bazı ebeveynler tatil döneminin dersleri tekrar etmek, test çözmek ve eksikleri tamamlamak için değerlendirilmesini isterken çocukların dinlenme ihtiyacı zaman zaman göz ardı edilebiliyor. Türkinform'a konuşan Psikolog Ece Erkan, tatilde çocuklara sürekli ders çalışmaları yönünde baskı yapılmasının kaygı, yetersizlik hissi ve başarısızlık korkusuna yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Çocukların tatil döneminde yalnızca okuldan değil, akademik sorumlulukların oluşturduğu zihinsel yükten de uzaklaşmaya ihtiyaç duyduğunu belirten Erkan, dinlenme ihtiyacının göz ardı edilmesinin ders çalışmayı bir öğrenme sürecinden çıkararak baskı alanına dönüştürebileceğini ifade ediyor.
TATİLDE DERS BASKISI ÇOCUKLARI DERSLERDEN SOĞUTABİLİR
Psikolog Ece Erkan'a göre tatilde sürekli ders çalışması ve test çözmesi beklenen çocuklarda zamanla kaygı, yetersizlik hissi ve başarısızlık korkusu gelişebiliyor. Çocuğun dinlenme ihtiyacının göz ardı edilmesi, akademik sorumlulukları öğrenme sürecinden çıkarıp yerine getirilmesi zorunlu bir göreve dönüştürebiliyor.
Erkan, bu durumun çocukların derslere karşı isteksizlik geliştirmesine ve motivasyonlarının azalmasına neden olabileceğini belirtiyor. Çocuğun ders çalışmayı yalnızca ailesinin beklentilerini karşılamak için yaptığı bir sorumluluk olarak görmemesi gerektiğini vurgulayan Erkan, öğrenmenin çocuğun kendi gelişiminin bir parçası hâline gelmesinin önemine dikkat çekiyor.

ÇOCUKLARIN DİNLENMESİ BİR ÖDÜL DEĞİL, İHTİYAÇ
Tatil döneminde ders çalışma ile dinlenme arasında denge kurulması gerektiğini belirten Psikolog Ece Erkan, dinlenmenin çocuklar için bir ödül değil, gelişimsel bir ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.
Çocukların oyun oynamaya, arkadaşlarıyla vakit geçirmeye, fiziksel aktivitelere katılmaya ve bazen hiçbir şey yapmadan zaman geçirmeye ihtiyaç duyduğunu belirten Erkan, akademik çalışmaların tatilin tamamını kapsayan bir programa dönüştürülmemesi gerektiğini söylüyor.
Erkan'a göre kısa, planlı ve sürdürülebilir çalışma zamanları oluşturulurken çocukların dinlenme ve eğlenme hakkı da korunmalı. Temel hedef, çocuklara sürekli çalışmaları gerektiğini öğretmek yerine sorumluluklarını günlük yaşamlarının doğal bir parçası hâline getirmelerine yardımcı olmak olmalı.
HER ÇOCUK İÇİN AYNI DERS SÜRESİ BELİRLENMEMELİ
Tatilde çocukların günde kaç saat ders çalışması gerektiği konusunda bütün çocuklar için geçerli kesin bir süre bulunmuyor. Psikolog Ece Erkan, çocuğun yaşı, sınıf seviyesi, dikkat süresi, öğrenme ihtiyaçları ve akademik durumunun çalışma programını belirleyen temel unsurlar olduğunu vurguluyor.
Erkan'ın değerlendirmesine göre ilkokul dönemindeki çocuklarda kısa süreli ve oyunlaştırılmış öğrenme etkinlikleri tercih edilmeli. Ortaokul çağındaki çocuklar için molalarla desteklenen daha düzenli çalışma programları oluşturulabilir. Lise döneminde ise sınav hedefleri ve akademik ihtiyaçlar doğrultusunda daha uzun çalışma blokları planlanabilir.
Çalışma süresinden çok çalışmanın niteliğinin önemli olduğunu belirten Erkan, çocuğun saatlerce masa başında oturmasının verimli öğrendiği anlamına gelmediğini ifade ediyor. Tatil döneminde hazırlanan programın çocuğun kapasitesine ve ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini söylüyor.
DERS ÇALIŞMAK İSTEMEYEN ÇOCUĞA NASIL YAKLAŞILMALI?
Çocuğun ders çalışmayı reddetmesi veya ödevlerini sürekli ertelemesi her zaman tembellik olarak değerlendirilmemeli. Psikolog Ece Erkan, bu davranışın arkasında motivasyon eksikliği, başarısızlık korkusu ya da çocuğun akademik olarak zorlandığı konuların bulunabileceğini belirtiyor.
Erkan, ailelerin öncelikle çocuklarının neden ders çalışmak istemediğini anlamaya çalışması gerektiğini vurguluyor. Çocuğu suçlamak, başka çocuklarla kıyaslamak, tehdit etmek veya cezalandırmak kısa vadede davranış değişikliği sağlasa bile uzun vadede ders çalışmaya yönelik olumsuz duyguların gelişmesine neden olabiliyor.
Bunun yerine çocukla iş birliği kurulması, sorumlulukların küçük ve ulaşılabilir parçalara bölünmesi ve gösterdiği çabanın takdir edilmesi öneriliyor. Erkan, ailelerin sürekli hatırlatma ve kontrol mekanizması oluşturmak yerine çocukların zamanla kendi sorumluluklarını yönetebilmeleri için onlara alan açması gerektiğine dikkat çekiyor.

TATİL PROGRAMI ÇOCUKLA BİRLİKTE HAZIRLANMALI
Tatil döneminde günlük program oluşturulurken çocuğun biyolojik ritmi, uyku düzeni, sosyal ihtiyaçları ve kişisel ilgi alanları dikkate alınmalı. Psikolog Ece Erkan, günün tamamını akademik etkinliklerle doldurmak yerine ders çalışmanın yanı sıra oyun, spor, arkadaşlarla vakit geçirme ve aile etkinliklerine de zaman ayrılması gerektiğini belirtiyor.
Ekran kullanımı konusunda tamamen yasaklayıcı bir tutum yerine yaşa uygun ve belirli sınırları bulunan dengeli bir yaklaşım benimsenmesini öneren Erkan, özellikle uyku saatlerine yakın ekran kullanımının sınırlandırılmasının önemini vurguluyor.
Erkan, günlük program hazırlanırken çocukların da fikirlerinin alınması gerektiğini ifade ediyor. Çocukların kendilerini sürecin bir parçası olarak hissetmelerinin hazırlanan programa uyum sağlamalarını kolaylaştırabileceğini belirtiyor.
Tatil döneminin temel amacının çocukların akademik gelişimini tamamen durdurmak ya da bütün sorumluluklarından uzaklaştırmak olmadığını vurgulayan Erkan, öğrenme süreci devam ederken dinlenme, oyun oynama ve sosyal gelişim ihtiyaçlarının da korunması gerektiğine dikkat çekiyor. Çocukların gelişiminin yalnızca akademik başarıdan ibaret olmadığını belirten Erkan, duygusal, sosyal ve fiziksel gelişimin de en az akademik başarı kadar önemli olduğunu ifade ediyor.





