Mütercim-Tercümanlık bölümü mezunu tercüman Sevim Acar, Türkinform'a özel yaptığı açıklamada yapay zekanın çeviri dünyasında yarattığı dönüşümü değerlendirdi. Acar'a göre çevirmenlik mesleği ortadan kalkmadı ama kökünden değişti, değişimin bedelini de en çok serbest çalışan çevirmenler ödüyor.
SERBEST ÇEVİRMENLER İLK SARSINTIYI YAŞADI
Sohbet botlarının hayatımıza girmesiyle ilk büyük kaybı yazılı çeviri yapan serbest çalışanların yaşadığını anlatan Acar, "Ayda dört iş teklifi alırken bire düşen, gelirinin yarısından fazlasını kaybeden çevirmenler var. Elde kalan işlerin çoğu da makinenin çevirdiği metni düzeltmeye dönüştü" dedi.
Post-editing adı verilen düzeltme işinin mesleğin yeni merkezi haline geldiğini söyleyen Acar, "Bugün işin büyük bölümü bir metni baştan çevirmek değil, makinenin ortaya koyduğunu kontrol etmek. Kontrol için ödenen ücret de çeviriye göre yaklaşık üçte bir daha düşük. Kırılmanın yaşandığı yer tam olarak orası" diye konuştu.
Acar'a göre küçük çeviri büroları da zor günler geçiriyor. Büyük şirketler ise ayakta kalmak için çeviri bürosu kimliğini bırakıp teknoloji şirketi gibi çalışmaya yöneliyor.
TÜRKİYE'DE FİYAT BASKISI ÇOK DAHA SERT YAŞANIYOR
Türkiye'de de benzer bir süreç yaşandığını belirten Acar, "Bizdeki fark fiyat baskısının çok daha sert olması. Müşteriler yapay zekayı gerekçe gösterip ücrette ciddi indirim bekliyor. Noter onaylı belgelerde bile geçim kaygısı taşıyan bazı çevirmenler olması gerekenin çok altında bir ücrete razı oluyor" dedi.
"Marmara'da düzenlenen bir kongrede bölüm mezunlarının sektörde tutunma mücadelesini konu alan bir bildiri sunuldu. Başlığı bile tabloyu özetlemeye yetiyor" diyen Acar, tartışmanın akademiye de taşındığını anlattı.
ACAR'A GÖRE HATA KALDIRMAYAN İŞLER İNSANDA KALIYOR
Sözlü tercümanlıkta durumun daha karmaşık olduğunu söyleyen Acar, "Konferanslarda yapay zeka tercümesi hızla yayılıyor, kabin ya da kulaklık gerektirmeyen sistemler kullanılmaya başlandı. Hukuk, sağlık ya da diplomasi gibi tek bir yanlışın bile bedelinin ağır olduğu alanlarda ise insan tercümana ihtiyaç bitmiyor. Basit ve ucuz işleri makine üstleniyor, riskli ve kritik işler insanın elinde kalıyor" dedi.
Acar'ın en şaşırtıcı bulduğu gelişme edebi çevirinin direnç göstermesi. "Ücretin en düşük olduğu alan beklenmedik biçimde ayakta kaldı. Yazarlar sözleşmelerine çeviride yapay zeka kullanımını yasaklayan maddeler eklemeye başladı. Çünkü makine diyaloğu, karakterin sesini ve duygudaki ince ayrımları yakalamakta zorlanıyor" diye konuştu.
YALNIZCA İNGİLİZCE BİLMEK YETMİYOR
"Çeviride en sık eşleşen diller İngilizce ve bir başka dil olduğundan yapay zeka en çok o alanda gelişti. Otomasyonun ve fiyat baskısının en çok vurduğu kişiler de İngilizce çalışan çevirmenler oldu. Nadir dillerde çalışanlar ise yapay zekaya rağmen iyi kazanmayı sürdürüyor" diyen Acar, İngilizce çevirmenlerin ilginç bir çelişkiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.
Acar'a göre değer artık İngilizcenin yanında bir uzmanlık alanına ya da nadir bir dile sahip olmakta yatıyor. "Çevirmenlik bitti demek de yanlış, her şey eskisi gibi sürüyor demek de. İş ve para, makinenin çıkardığı metni yönetebilen, hukuk, tıp, teknik ya da edebiyat gibi bir alanda uzmanlaşmış ve attığı imzanın sorumluluğunu taşıyabilen çevirmenlere kayıyor. Tekrar eden sıradan metinler büyük ölçüde makineye geçti, oradan geçimini sağlamak da her geçen gün zorlaşıyor" diye konuştu.
