Türkiye’de tersane, tekne imal ve çekek yerlerinin faaliyetlerine yönelik kurallar yeniden düzenlendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği, 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle işletme izinlerinin süresi, denetim koşulları, tesislerin planları ve faaliyet kayıtlarına ilişkin hükümler güncellendi.
Düzenleme, gemi ve su araçlarının üretildiği, bakım ve onarımının gerçekleştirildiği tesislerin izin süreçlerini ve faaliyetlerinin takibini kapsıyor. İşletmelerin uyması gereken teknik şartlar ile başvuru sırasında sunulacak belgeler konusunda da değişiklikler yapıldı.
İŞLETME İZİNLERİ EN FAZLA 5 YIL SÜRECEK
Yeni yönetmeliğe göre tersane, tekne imal ve çekek yerlerine verilecek işletme izinleri en fazla 5 yıl geçerli olacak. İzin süresi içerisinde tesislerin, ilgili idarenin oluşturacağı inceleme ve denetim komisyonu tarafından en az bir kez denetlenmesi gerekecek.
Denetimlerde işletmelerin mevzuatta belirtilen koşullara uygun faaliyet gösterip göstermediği incelenecek. Böylece tesislerin izin süresi boyunca belirlenen standartları karşılamasının kontrol edilmesi amaçlanıyor.
TESİSLERİN YERLEŞİM VE BAĞLAMA PLANLARI GÜNCELLENECEK
Düzenlemeyle tesislerin organizasyon yapısı, yerleşim planları ve bağlama planlarının hazırlanması, incelenmesi ve onaylanması süreçleri yeniden ele alındı. Bu işlemlerin, idare tarafından hazırlanacak rehber doğrultusunda yürütülmesi öngörüldü.
İzin başvurularında, dolgu ve kıyı yapılarının uygulama projelerine uygun tamamlandığını veya mevcut yapılar için vaziyet planlarının onaylandığını gösteren ilgili belgenin sunulması gerekecek.
İş sağlığı ve güvenliği alanındaki belge şartı da değiştirildi. Önceki düzenlemede yer alan OHSAS 18001 belgesi yerine TS EN ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi esas alınacak.
GEMİ İNŞASI VE BAKIM-ONARIM İŞLEMLERİ KAYIT ALTINA ALINACAK
Yönetmelik kapsamında tesis işletmecilerine, faaliyetlerine ilişkin bilgileri Gemi ve Su Araçları Proje (GSVP) sistemine kaydetme yükümlülüğü getirildi. Gemi ve su araçlarının inşası, bakım ve onarımı, tadilatı ile çekek işlemlerine ilişkin bilgiler bu sistem üzerinden takip edilecek.
Sistemdeki kaydı askıya alınan tesisler, kayıtları yeniden etkinleştirilene kadar yeni bilgi girişi yapamayacak. Belirlenen eksikliklerin verilen süre içinde giderilmemesi durumunda kayıt askıya alınabilecek. Eksikliklerin tamamlanmasının ardından yapılacak başvuru değerlendirilerek kaydın yeniden etkinleştirilmesi mümkün olacak.
TESİSİ DEVRALAN VEYA KİRALAYANLAR İZİN BAŞVURUSU YAPACAK
Tersane, tekne imal veya çekek yerinin devredilmesi ya da kiralanması halinde yeni işletmecinin işletme izni veya kısmi işletme izni için başvuruda bulunması gerekecek.
Daha önce izin belgesi almış bazı tesisler için de geçiş hükmü getirildi. Denetim sonucunda yönetmelikteki şartların karşılandığı belirlenen tesislere bir defaya mahsus olmak üzere 2 yıl geçerli kısmi işletme izni verilebilecek.
Tesislerin faaliyet gösterdiği taşınmazlarda veya kapasitelerinde değişiklik meydana gelmesi halinde bu değişikliklerin yerleşim planlarına ve varsa bağlama planlarına işlenmesi gerekecek. İhtiyaç duyulması durumunda işletme izin belgeleri de yeniden düzenlenebilecek.
YENİ PLANLAMA KURALLARI 2027’DE UYGULANACAK
Yönetmelikteki geçiş hükmüne göre tesis organizasyonu, yerleşim planı ve bağlama planlarının hazırlanması, değerlendirilmesi ve onaylanmasına ilişkin yeni kural, 1 Ocak 2027’den önce yapılan başvurular için uygulanmayacak.
Düzenlemenin diğer hükümleri ise 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı sorumlu olacak.
