ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji rekabetinin sürdüğü bir dönemde Beyaz Saray'da görüştü. Trump, Şi ile ilişkilerinde "gerçekten büyük bir dostluk" oluştuğunu söylerken, Çin lideri iki ülkenin "barış içinde bir arada yaşaması" gerektiğini vurguladı.
TRUMP: "GERÇEKTEN BÜYÜK BİR DOSTLUK"
Beyaz Saray'daki görüşmenin başlangıcında konuşan Trump, Şi ile güvenlik, teknoloji ve yapay zeka konularını ele alacaklarını söyledi. Trump, Çin ile ilişkilerde ilerleme kaydedildiğini savunarak iki ülke arasında "daha dengeli bir ticaret ilişkisi" oluşturmak için çalıştıklarını belirtti. ABD Başkanı ayrıca Şi ile arasında "gerçekten büyük bir dostluk" oluştuğunu ifade etti. İki ülkenin daha iyi bir gelecek için birlikte çalışmaya devam edeceğini söyledi.
Şİ: "BARIŞ İÇİNDE BİR ARADA YAŞAMALIYIZ"
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise ABD ile Çin'in "iki büyük ülke ve iki büyük halk" olduğunu belirtti. Şi, iki ülke ilişkilerinin çatışma yerine işbirliği temelinde yürütülmesi gerektiğini belirterek, "Barış içinde bir arada yaşamamız gerekiyor." dedi. Çin lideri, Trump ile birlikte Çin-ABD ilişkilerini doğru yönde ilerletmeye hazır olduğunu ifade etti. Samimi, derinlemesine ve sürekli diyaloğun karşılıklı anlayış ve güveni artırabileceğini söyledi. Şi ayrıca diplomasi, ticaret, ekonomi ve kolluk kuvvetleri alanlarında temasların artırılması çağrısında bulundu.
ORDULARA DÜZENLİ DİYALOG ÇAĞRISI
Zirvenin güvenlik başlıklarından biri de ABD ve Çin orduları arasındaki ilişkiler oldu. Şi, iki ülke ordularının düzenli diyaloğu sürdürmesi gerektiğini söyledi. Tayvan meselesi ise Washington ile Pekin arasındaki en hassas başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak değerlendirirken ABD'nin Taipei'ye yönelik silah satışlarına karşı çıkıyor. Trump ve Şi'nin açıklamalarında yapay zeka da öne çıktı. Şi, ABD ve Çin'in iki büyük yapay zeka gücü olduğunu belirterek, iki ülkenin yapay zekayi insanlığın yararına geliştirme ve yönetme konusunda hem kapasiteye hem de sorumluluğa sahip olduğunu söyledi. Washington ile Pekin arasındaki teknoloji rekabetinde yapay zeka çipleri ve ileri teknolojilere yönelik kısıtlamalar da önemli bir başlık oluşturuyor.
Zirvenin ekonomik boyutunda nadir toprak elementleri de öne çıktı. Çin, kritik minerallerin işlenmesinde küresel tedarik zincirinde önemli bir konuma sahip. Reuters, ABD'nin kendi madencilik ve işleme kapasitesini artırmasına rağmen Çin'e bağımlılığın 2030'lu yıllara kadar devam edebileceğine dikkat çekti. Bu başlık, Washington ile Pekin arasındaki ticaret ve teknoloji görüşmelerinin kritik unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
ÇİN'DEN ABD ŞİRKETLERİNE YATIRIM ÇAĞRISI
Şi, ekonomik ilişkiler kapsamında Çin'in Amerikan şirketlerine açık olduğunu belirterek ABD firmalarını Çin'de yatırım yapmaya davet etti. Çin lideri, buna karşılık Çinli şirketlerin de ABD'de adil biçimde muamele görmesini umduğunu söyledi. Trump ise iki ülke arasında daha dengeli bir ticaret ilişkisi kurulması için çalıştıklarını belirtti. İki ülke, 2025'te başlayan ticaret ateşkesi kapsamında yüksek gümrük vergilerinin daha fazla tırmanmasını engellemeye yönelik adımlar atmıştı. Ateşkesin uzatılması da zirvenin ekonomik gündemindeki başlıklardan biri oldu.
Şi, Çin'in ABD ile uyuşturucuyla mücadele ve kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğini artırmaya hazır olduğunu da söyledi. Fentanil ve bu uyuşturucunun üretiminde kullanılan öncül kimyasallar, Washington ile Pekin arasındaki görüşmelerde uzun süredir önemli bir başlık oluşturuyor. Çin, zirve öncesinde bazı uyuşturucu öncül kimyasallarının ihracatına yönelik kontrol kapsamını da genişletti.
100 BİN ABD'Lİ GENCE ÇİN DAVETİ
Şi, iki ülke halkları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik yeni bir program da açıkladı. Çin lideri, önümüzdeki beş yıl içinde 100 bin ABD'li genci Çin'i ziyaret etmeye davet edeceklerini söyledi. Şi ayrıca iki ülke arasındaki doğrudan uçuşların artırılabileceği mesajını verdi. Ziyaret kapsamında sembolik bir "panda diplomasisi" adımı da gündeme geldi. Şi, iki pandanın Atlanta'daki hayvanat bahçesine gönderileceğini duyurdu. Trump ve Şi'nin Washington görüşmesi, ticaret ateşkesinin korunması, yapay zeka rekabetinin yönetilmesi, nadir toprak elementleri, Tayvan ve güvenlik başlıklarının aynı masada ele alındığı bir zirve olarak gerçekleşti.
