Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri, üniversite mezunlarının yurt dışına göç eğilimlerine ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı, bir önceki yıla göre artarak yüzde 2,2’ye ulaştı.
Beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi. Eğitim alanları, üniversite türleri ve mezun olunan bölümlere göre değişen oranlarda özellikle mühendislik ve teknoloji alanları öne çıktı.
BEYİN GÖÇÜNÜN EN YÜKSEK OLDUĞU İL HANGİSİ?
2025 yılında yükseköğretim mezunları arasında beyin göçü oranının en yüksek olduğu il yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi.
Beyin göçü oranının en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak kayıtlara geçti. Siirt’in ardından Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.
Erkeklerde en yüksek oran yüzde 4,7 ile İstanbul’da görülürken İzmir yüzde 4,4, Ankara yüzde 3,6, Eskişehir yüzde 2,9 ve Yalova yüzde 2,8 ile öne çıktı.
Kadınlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada yer aldı. İzmir yüzde 2,8, Ankara yüzde 2,4, Eskişehir yüzde 1,7 ve Bursa yüzde 1,5 ile İstanbul’u takip etti.
VAKIF ÜNİVERSİTESİ MEZUNLARINDA BEYİN GÖÇÜ ORANI KAÇ OLDU?
Üniversite türlerine göre yapılan değerlendirmede, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılında yüzde 1,7 iken 2025 yılında yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı.
Vakıf üniversitelerinden mezun olanlar arasında en yüksek beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile tam burslu eğitim alanlarda görüldü. Kısmi burslu mezunlarda bu oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alanlarda ise yüzde 3,7 olarak kaydedildi.
BEYİN GÖÇÜNDE HANGİ EĞİTİM ALANLARI ÖNE ÇIKTI?
Eğitim ve öğretim alanlarına göre beyin göçü oranının en yüksek olduğu alan yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi.
Bilişim ve iletişim teknolojileri, kadın ve erkek mezunlarda da ilk sırada yer aldı. Bu alandaki beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 olarak belirlendi.
Beyin göçü oranının en düşük olduğu alan erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik olurken kadınlarda yüzde 0,7 ile eğitim alanı oldu.
BEYİN GÖÇÜNDE İLK SIRADA HANGİ ÜNİVERSİTE BÖLÜMÜ VAR?
Lisans programlarına göre yapılan incelemede, beyin göçü oranının en yüksek olduğu bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu.
Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği takip etti.
Veriler, özellikle bilim, teknoloji ve mühendislik alanlarından mezun olanların yurt dışına göç oranlarının dikkat çektiğini ortaya koydu.
BEYİN GÖÇÜ ORANI EN YÜKSEK OLAN ÖĞRENİM DİLİ HANGİSİ?
Öğrenim diline göre yapılan değerlendirmede, Fransızca eğitim alan yükseköğretim mezunları yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip grup oldu.
Fransızcayı yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça takip etti.
TÜRKİYE’DEN GİDEN ÜNİVERSİTE MEZUNLARI EN ÇOK HANGİ ÜLKEYİ TERCİH EDİYOR?
Lisans programlarından mezun olduktan sonra yurt dışına göç edenlerin en çok tercih ettiği ülke Almanya oldu. Almanya yüzde 22 ile ilk sırada yer alırken ABD yüzde 16,9 ile ikinci sıraya yerleşti.
Ülke sıralamasında Birleşik Krallık yüzde 10,5, Hollanda yüzde 8,3 ve Kanada yüzde 5,2 ile öne çıktı.
HANGİ ÜLKELERE GİDEN MEZUNLAR HANGİ BÖLÜMLERDEN ÇIKTI?
Ülkelere göre mezun olunan lisans programları incelendiğinde, Almanya’ya göç eden mezunlar arasında bilgisayar mühendisliği mezunları en büyük paya sahip oldu. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda’yı tercih edenler arasında da ilk sırada yer aldı.
ABD’ye göç eden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği mezunları öne çıkarken Kanada’ya gidenler arasında işletme mezunları en büyük paya sahip oldu.
TÜİK’in açıkladığı veriler, yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranının 2025 yılında yükseldiğini, bölüm ve öğrenim diline göre oranların farklılaştığını ve Almanya’nın yurt dışına göç eden lisans mezunları için ilk tercih olduğunu gösterdi.
