Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Kanada Başbakanı Mark Carney ile gerçekleştirilen anlaşmaların imza töreni ve ortak basın toplantısında, iki ülke ilişkilerinin stratejik ortaklık düzeyine yükseltildiğini duyurdu. Enerjiden savunma sanayisine, ticaretten ulaştırmaya kadar birçok alanda yeni iş birliklerinin gündeme geldiği görüşmede, ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılması ve serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması öne çıktı. Erdoğan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, "Bugün değerli dostum Başbakan Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Çok geniş yelpazeye yayılan iş birliği potansiyelimizi gerçek anlamda hayata geçirmek için önemli bir süreci başlattık" ifadelerini kullandı.
STRATEJİK ORTAKLIK KARARI ALINDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Carney ile gerçekleştirdiği görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmelerin de kapsamlı şekilde ele alındığını belirtti. Görüşmenin en somut sonuçlarından birinin stratejik ortaklık kararı olduğunu vurgulayan Erdoğan, bu adımın farklı alanlardaki iş birliğini güçlendirmesini beklediklerini söyledi. Erdoğan, "Stratejik ortaklık kararımızın katkısıyla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi gibi birçok alanda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Bu yönde atacağımız somut adımları içeren bir eylem planını da bugün kabul ettik" dedi. İki ülke arasındaki yeni dönemin yalnızca diplomatik bir karar olarak kalmayacağını belirten Erdoğan, "İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır" ifadelerini kullandı.
SERBEST TİCARET ANLAŞMASI İÇİN TAKVİM BELİRLENDİ
Türkiye ile Kanada arasındaki ekonomik ilişkilerin genişletilmesi amacıyla serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması kararlaştırıldı. Erdoğan, müzakerelere yıl sonundan önce başlanacağını açıklarken, ekonomik ilişkilerin mevcut mekanizmalar aracılığıyla daha etkin biçimde yürütüleceğini bildirdi. Erdoğan, "Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen serbest ticaret anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dahil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız" dedi. Ortak Ekonomik ve Ticari Komitenin bir sonraki toplantısının 2027 yılında yapılacağını belirten Erdoğan, bu toplantıya özel sektör temsilcilerinin de katılacağını kaydetti. Kanada Başbakanı Mark Carney de serbest ticaret anlaşması konusunda somut takvimi açıkladı. Carney, "Önümüzdeki ay müzakere ekiplerimiz, serbest ticaret anlaşmasının ilk müzakere turu için Ankara'da bir araya gelecekler" ifadelerini kullandı. Carney, anlaşmayla şirketlerin önündeki masraf, engel ve belirsizliklerin azaltılmasını, iki ülkenin yatırımcıları için yeni fırsatlar oluşturulmasını hedeflediklerini söyledi.
HEDEF 10 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HACMİ
Görüşmenin en dikkat çekici başlıklarından biri, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması oldu. Halihazırda yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde bulunan ticaret hacminin önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, hedefi şu sözlerle açıkladı:
"Atacağımız bu adımlarla halen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyar dolara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz."
İki ülkenin yalnızca kendi pazarlarında değil, üçüncü ülkelerde de ortak yatırım fırsatlarını değerlendireceğini belirten Erdoğan, Afrika'dan Latin Amerika'ya, Orta Asya'dan Uzak Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada iş birliği imkanları bulunduğunu ifade etti. Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak mutabakat zaptının da bu alandaki ortak projelere zemin hazırlaması bekleniyor.
SAVUNMA SANAYİSİ VE ENERJİDE YENİ DÖNEM
Türkiye ile Kanada arasındaki stratejik ortaklığın önemli başlıkları arasında savunma sanayisi ve enerji yer aldı. Erdoğan, iki ülkenin NATO müttefiki olduğuna dikkat çekerek savunma alanındaki iş birliğinin önemini vurguladı. Erdoğan, "Savunma sanayisi iş birliğinin önemine vakıf iki müttefikiz. Bunu son olarak Ankara'da yaptığımız NATO Zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de savunma sektörü ortaklıkları mutabakat zaptına imzalar atıldı" dedi. Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'nın da iki ülke arasındaki savunma sanayisi iş birliğini desteklemesinin beklendiğini belirten Erdoğan, enerji alanında ise madencilik, elektrik, kritik mineraller ve nükleer enerji başlıklarında önemli fırsatlar bulunduğunu kaydetti. Kanada Başbakanı Carney de yeni savunma sanayisi anlaşmasının iki ülkenin şirketlerini bir araya getireceğini belirterek, "Bugünkü yeni savunma sanayisi iş birliği anlaşması, Kanada ve Türk şirketlerini bir araya getirecek, iş birliğine yönlendirecek, istihdam ve ihracat fırsatları yaratacak, vatandaşlarımızın güvenliğini artıracak ve daha güçlü bir NATO ittifakına yol açacaktır" ifadelerini kullandı. Enerji alanında LNG, nükleer teknoloji, temiz enerji ve kritik minerallerin öne çıktığını belirten Carney, Türkiye'nin gelişen ekonomisi ve enerji ihtiyacı doğrultusunda Kanada ile kapsamlı bir iş birliği kurulabileceğini söyledi.
DOĞRUDAN UÇUŞLAR ARTIRILACAK
Türkiye ile Kanada arasındaki ulaşım bağlantıları da görüşmenin gündeminde yer aldı. Erdoğan, güncellenen hava ulaştırma anlaşmasıyla iki ülke arasındaki doğrudan uçuşların yaklaşık iki katına çıkarılacağını açıkladı. Carney ise yolcu uçuşlarının haftalık 12'den 21'e yükseltileceğini belirterek, düzenlemenin aile ziyaretlerini, turizmi ve iş dünyasının hareketliliğini kolaylaştıracağını ifade etti. Kanada Başbakanı, iki ülke arasındaki ekonomik ve toplumsal ilişkilerin güçlendirilmesi için bakanlar düzeyindeki temasların da artırılması gerektiğini vurguladı.
GAZZE VE UKRAYNA DA MASADAYDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Kanada Başbakanı Carney'nin görüşmesinde Gazze, Ukrayna ve Körfez bölgesindeki gelişmeler de ele alındı. Erdoğan, bölgesel sorunların çözümünde diplomatik yöntemlerin önemine dikkat çekti. Erdoğan, "Gerek Ukrayna'da gerek Körfez'de olsun, diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik" dedi. Gazze konusunda Kanada'nın İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım adımlarına da değinen Erdoğan, "Gazze'de ise Kanada'nın diğer bazı müttefiklerle birlikte İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail Hükümeti'nin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz" ifadelerini kullandı. Carney de Türkiye'nin Gazze'den Ukrayna'ya, İran'dan Orta Doğu'ya kadar birçok bölgedeki çatışmaların çözümünde önemli rol oynadığını belirterek Ankara'nın uluslararası alandaki konumuna dikkat çekti.
CARNEY: "TÜRKİYE İSTİSNAİ BİR ORTAK"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ardından söz alan Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye ile başlatılan stratejik ortaklığın önemini vurguladı. Türkiye'nin ekonomik büyüklüğü, coğrafi konumu, ticaret ağı ve savunma sanayisi kapasitesine işaret eden Carney, iki ülke arasındaki mevcut ilişkilerin daha ileri taşınabileceğini söyledi. Carney, "Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Çok dinamik bir piyasa ekonomisi ve 85 milyonu aşkın bir nüfusu var. Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun tam ortasında bulunuyor ve 24 serbest ticaret anlaşmasına ulaşan bir ağı var. NATO'nun ikinci en büyük silahlı kuvvetlerine sahip ve en yenilikçi, hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip" dedi. İki ülke arasındaki ticaretin geçmiş yıllarda yüzde 50 arttığını belirten Carney, bu yükselişin mevcut potansiyelin yalnızca küçük bir bölümünü yansıttığını ifade etti. Carney, yeni stratejik ortaklığın üç yıllık bir eylem planıyla destekleneceğini belirterek, planın savunma ve yatırım, enerji ve halklar arası ilişkiler olmak üzere üç temel ayağa dayandığını açıkladı.
"YENİ FIRSATLAR YARATACAĞIZ"
Kanada Başbakanı Carney, konuşmasının sonunda Türkiye ile Kanada arasında kurulan yeni stratejik ortaklığın gelecek nesillere uzanmasını temenni etti. Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesine de değinen Carney, iki ülkenin ortaklık ve karşılıklı güven temelinde hareket edeceğini söyledi. Carney, "Biz bugün yeni bir stratejik ortaklığın tohumlarını ektik. Yeni fırsatlar yaratacağız. Halklarımız, firmalarımız ve şirketlerimiz için ülkelerimize daha fazla refah ve daha fazla güvenlik sağlayacağız. Hem kendi halklarımıza hem de bu bölgede ve daha geniş bir coğrafyada yaşayan diğer halklara katkıda bulunacağız. Bu ortaklığın gelecek nesiller boyunca güçlenerek devam etmesini ümit ediyoruz" ifadelerini kullandı.
