Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarını yayımladı. Araştırmada çocukların cep telefonu, internet, sosyal medya ve dijital oyun kullanımının yanı sıra üretken yapay zeka alışkanlıkları ve siber zorbalık deneyimleri de incelendi.

Daha önce 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl 6-17 yaş grubuna genişletildi. Araştırmanın sonuçlarına göre çocukların yüzde 92,7'si internet kullanırken, yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını bildirdi.

Bakan Işıkhan paylaştı: İŞKUR Gençlik Programı’na rekor ilgi
Bakan Işıkhan paylaştı: İŞKUR Gençlik Programı’na rekor ilgi
İçeriği Görüntüle

Siber Zorbalık

ÇOCUKLARIN YÜZDE KAÇI SİBER ZORBALIĞA MARUZ KALDI?

TÜİK verilerine göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalık yaşadı. Siber zorbalık yaptığını belirten çocukların oranı yüzde 4,6 olurken, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı yüzde 23,6 olarak kaydedildi.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdıkları bir arkadaşları veya akranları olduğunu belirtti.

Çocukların siber zorbalıkla en fazla karşılaştığı dijital ortam ise yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları oldu. Diğer platformlar ve iletişim kanallarındaki oranlar şöyle sıralandı:

  • Anlık mesajlaşma uygulamaları: yüzde 56,5

  • SMS ve benzeri mesajlar: yüzde 51,1

  • Sosyal medya platformları: yüzde 40,7

  • İnternet oyunları: yüzde 24,9

  • Cep telefonu aramaları: yüzde 20,6

  • Sohbet odaları: yüzde 16,3

SİBER ZORBALIKTA EN ÇOK HANGİ MESAJLAR GÖNDERİLİYOR?

Araştırmada çocukların karşılaştığı siber zorbalık türleri de incelendi. İlk sırada yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi yer aldı.

Bunu yüzde 20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması izledi. Çocuklar hakkında asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması ise yüzde 15,8 olarak kaydedildi.

Çocuklarda Siber Zorbalık

ÇOCUKLAR SİBER ZORBALIĞA NEDEN MARUZ KALDIKLARINI DÜŞÜNÜYOR?

TÜİK araştırmasında çocuklara siber zorbalığa maruz kalma nedenleri hakkındaki düşünceleri de soruldu.

Çocukların yüzde 60,4'ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1'i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini zorbalığın nedeni olarak gösterdi.

Diğer yanıtlar ise şöyle sıralandı:

  • Ailesinin nereli olduğu veya kökeni: yüzde 4,4

  • Maddi durumu: yüzde 2,4

  • Engelleri: yüzde 1,7

  • Diğer nedenler: yüzde 9,4

SİBER ZORBALIK KIZ ÇOCUKLARININ OKULA DEVAMINI DAHA FAZLA ETKİLEDİ

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya bu tür olaylara tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadığını bildirdi.

Bu çocuklara yaşadıklarının okula devamlarını etkileyip etkilemediği soruldu. Çocukların yüzde 7,8'i okula devam durumlarının etkilendiğini belirtti.

Cinsiyete göre değerlendirildiğinde bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda ise yüzde 10,5 oldu.

ÇOCUKLARIN YÜZDE 92,7'Sİ İNTERNET KULLANIYOR

Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 olarak belirlendi.

Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 86,2'si video izlediğini, yüzde 80,3'ü ders çalışmak, ödev veya sunum hazırlamak amacıyla internet kullandığını bildirdi. Sosyal medya kullanım oranı ise yüzde 75,1 oldu.

Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ü hafta içi, yüzde 63,4'ü hafta sonunda günde en az iki saatini internette geçirdi.

SİBER SALDIRI

ÇOCUKLARIN YÜZDE 69,8'İ SOSYAL MEDYA KULLANIYOR

TÜİK verilerine göre çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 71,4, kız çocuklarda yüzde 68,1 olarak kaydedildi.

Yaş gruplarına göre sosyal medya kullanımı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 oldu.

EKRAN SÜRESİ KİTAP OKUMA VE DERS ÇALIŞMAYI ETKİLİYOR

Araştırmada çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin günlük yaşamlarına etkileri de ele alındı.

Çocukların yüzde 48,3'ü ekran kullanımı nedeniyle daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını belirtti. Ailesiyle daha az vakit geçirdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 33 oldu.

Çocukların yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü ve daha az oyun oynadığını, yüzde 25,4'ü ise daha az uyuduğunu ifade etti.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA KULLANIMI YÜZDE 63'E ULAŞTI

Araştırmada ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımına ilişkin veriler de paylaşıldı.

Bu yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ünün üretken yapay zeka kullandığı belirlendi. Kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarda yüzde 65,5 oldu.

Yapay zekayı kullanan çocukların yüzde 88,1'i bu teknolojiden örgün eğitim amacıyla yararlandığını bildirdi. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 olarak kaydedildi.

Üretken yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtti. İhtiyaç duymama yüzde 21,1, nasıl kullanılacağını bilmeme yüzde 18,7, gizlilik ve güvenlik endişeleri ise yüzde 16,1 oranında bildirildi.

DİJİTAL OYUN OYNAYAN ÇOCUKLARIN ORANI YÜZDE 68,1

Araştırmaya göre çocukların yüzde 68,1'i dijital oyun oynuyor. Erkek çocuklarda oyun oynama oranı yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 oldu.

Düzenli dijital oyun oynayan çocukların en çok tercih ettiği tür yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları olarak belirlendi. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5, spor oyunları ise yüzde 41,6 oranında tercih edildi.

Dijital oyunlara ilişkin düşüncelerde 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7 ile “Fazla oyun oynamam sorumluluklarımı aksatıyor” yanıtı öne çıktı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile “Ebeveynlerim çok fazla oyun oynadığımı düşünüyor” ifadesi ilk sırada yer aldı.

Kaynak: HABER MERKEZİ