Deprem ve doğal afetler üzerine çalışmalarıyla tanınan Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Candan Gökçeoğlu, Türkinform’a yaptığı özel açıklamalarda Türkiye’nin depreme hazırlık düzeyi, afet bilinci ve güvenli yapılaşma konusunda değerlendirmelerde bulundu.
“DEPREME TAM OLARAK HAZIR DEĞİLİZ”
Türkiye’nin bulunduğu coğrafyanın jeolojik özellikleri nedeniyle deprem, heyelan, sel ve tsunami gibi doğal tehlikelere açık olduğunu belirten Gökçeoğlu, bunlar arasında depremin etkilediği alan ve yol açtığı sonuçlar nedeniyle daha fazla öne çıktığını ifade etti.
6 Şubat 2023 depremlerinde yaşanan kayıpların Türkiye’nin depreme karşı henüz tam anlamıyla hazır olmadığını gösterdiğini söyleyen Gökçeoğlu, hazırlığın yalnızca devlet kurumlarının sorumluluğunda olmadığını vurguladı. Gökçeoğlu, toplumun her kesiminin temel afet bilincine sahip olması gerektiğini belirtti.
FAYIN YÜZEYDEKİ İZİ AĞAÇTA GÖRÜLDÜ
Prof. Dr. Candan Gökçeoğlu’nun paylaştığı fotoğraf, 6 Şubat depremlerinin ardından Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesine bağlı Tepirlik köyünde çekildi. Görüntüde, Pazarcık Fayı’nın yüzey kırığının ağacın bulunduğu noktadan geçtiği ve gövdede belirgin bir yarılmaya neden olduğu görülüyor. Fotoğraf, depremin yeryüzünde bıraktığı çarpıcı izlerden birini ortaya koyuyor.
YÖNETMELİKLER VAR, UYGULAMADA EKSİKLİKLER SÜRÜYOR
Türkiye’deki yasa, yönetmelik ve kamu yapılanmasının deprem hazırlığı açısından önemli bir çerçeve sunduğunu ifade eden Gökçeoğlu, asıl sorunun bu düzenlemelerin tam anlamıyla uygulanmaması olduğunu söyledi.
Teknik zorunlulukların bazı kişiler tarafından yalnızca tamamlanması gereken evrak işlemleri olarak görülebildiğine dikkat çeken Gökçeoğlu, bu yaklaşımın eğitim ve doğal tehlike bilincindeki eksikliklerden kaynaklandığını belirtti. Bu sorun çözülmeden Türkiye’nin depreme tamamen hazır olduğunu söylemenin iddialı olacağını kaydetti.
AFET BİLİNCİ EĞİTİMLE KAZANDIRILMALI
Depreme hazırlık sürecinde bireylerin de sorumluluk alması gerektiğini vurgulayan Gökçeoğlu, vatandaşların bütün yükü yalnızca karar vericilere bırakmaması gerektiğini söyledi. Her bireyin kendi hazırlığını yapması ve gerekli önlemlerin alınmasını yetkililerden talep etmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Afet bilincinin ilkokul döneminden itibaren kazandırılması gerektiğini belirten Gökçeoğlu, bu eğitimin lise sonuna kadar sürdürülmesini önerdi. Toplumsal bilinç düzeyinin yükseltilmesinin uzun zaman ve emek gerektirdiğini dile getirdi.
BİNA VE ZEMİN BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMELİ
Depremde can kayıplarının önlenmesinde zemine uygun ve depreme dayanıklı yapıların belirleyici olduğunu söyleyen Gökçeoğlu, bina sağlamlığı ile zemin koşullarının birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Heyelan ve kaya düşmesi gibi dış etkenlerin bazı durumlarda sağlam yapılara da zarar verebileceğini belirten Gökçeoğlu, bu tür olayların dayanıksız binalardan kaynaklanan kayıplara göre daha nadir görüldüğünü söyledi.
KÖTÜ ZEMİNDE DE GÜVENLİ BİNA YAPILABİLİR
Zemin koşullarının olumsuz olması durumunda binanın bu şartlara göre tasarlanması gerektiğini vurgulayan Gökçeoğlu, doğru mühendislik hizmeti alan ve zemine uygun şekilde inşa edilen yapıların depremde büyük hasar görmeyeceğini belirtti.
Kötü zemine uygun yapı tasarımının maliyetleri artırabileceğini ifade eden Gökçeoğlu, buna rağmen gerekli mühendislik önlemleri alındığında güvenli binaların inşa edilmesinin mümkün olduğunu kaydetti.
