Türkiye Sakatlar Derneği, engelli bireylere yönelik sosyal desteklerin daraltılmasına sert tepki göstererek sosyal devlet ilkesinin fiilen aşındırıldığını savundu. Dernek, yapılan düzenlemelerin engelli bireyleri ve ailelerini ağır bir yaşam yüküyle karşı karşıya bıraktığını belirterek engellilerin sadaka değil anayasal hak talep ettiğini vurguladı.
Türkiye Sakatlar Derneği (TSD), engelli bireylere yönelik sosyal destek uygulamalarında son dönemde yapılan değişikliklerin ciddi hak kayıplarına yol açtığını belirterek kamuoyuna açıklamada bulundu. Açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti’nin Anayasa’da açıkça tanımlanan bir sosyal hukuk devleti olduğu hatırlatılırken engelli bireylerin yaşam hakkının bütçe hesaplarına indirgenemeyeceği belirtildi. Dernek, sosyal devlet anlayışının yurttaşları yardıma muhtaç hale getirmek değil, insan onuruna yakışır koşulları sağlamakla yükümlü olduğunu vurguladı.
SOSYAL DESTEKLER HAK MÜCADELESİNİN SONUCUDUR
TSD açıklamasında, 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı yasa ile birlikte hayata geçirilen evde bakım ve sosyal destek uygulamalarının bir lütuf değil, uzun yıllara dayanan bir hak mücadelesinin kazanımı olduğuna dikkat çekildi. Buna rağmen son yıllarda “bütçe disiplini”, “tasarruf” ve “kriter güncellemesi” gibi gerekçelerle bu hakların kademeli biçimde daraltıldığı belirtildi. Gelir hesaplamalarının gerçek yaşam koşullarını yansıtmadığına işaret edilen açıklamada, bakım sorumluluğunun görmezden gelindiği ve ağır engelli bireylerin fiilen evlere mahkûm edildiği kaydedildi.
YENİ DÜZENLEMELER TEPKİ ÇEKTİ
Dernek, 16 Ocak 2026 tarihinde Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı iş birliğiyle yapılan son düzenlemelerin, evde bakım ve sosyal destek sistemini işlevsiz hale getirdiğini savundu. Açıklamada, bu uygulamalar sonucunda binlerce engelli bireyin sosyal yaşamdan koparıldığı, ailelerin ise ağır bir bakım yüküyle baş başa bırakıldığı vurgulandı. TSD, ortaya çıkan tabloyu “Bu, sosyal devlet değil, sorumluluktan kaçan bir yönetim anlayışıdır” sözleriyle değerlendirdi.
“ENGELLİLER SADAKA DEĞİL, HAK İSTİYOR”
Açıklamanın devamında, “Engellilerin yaşam hakkı bir bütçe kalemi değildir. Engelliler üzerinden tasarruf yapılamaz. Engelliler sadaka değil, hak istemektedir” sözlerine yer verildi. Dernek, yapılan düzenlemeleri kabul etmediklerini belirterek, anayasanın emrettiği sosyal devlet anlayışı hayata geçirilene kadar mücadelelerini sürdüreceklerini duyurdu. Yetkililere çağrıda bulunan TSD, engellileri yok sayan uygulamalardan derhal vazgeçilmesini istedi.
Engelli bireylerin bu ülkenin eşit yurttaşları olduğunun altı çizilen açıklamada, “Engelliler yük değildir. Engelliler tasarruf aracı değildir” vurgusu yapıldı.
