“ADALET DENİLİNCE AKLIMA HİÇBİR ŞEY GELMİYOR”
Ankara sokaklarında mikrofon uzattığımız bir vatandaş, adalet kavramının kendisinde olumlu bir çağrışım oluşturmadığını belirterek hukuk sistemine yönelik eleştirilerde bulundu.
“Adalet denilince hiçbir şey gelmiyor açıkçası. Adalet sisteminin özellikle iyi işlediğini düşünmüyorum asla.”
Bu düşüncesinin nedenleri sorulduğunda ise kuralların herkese aynı şekilde uygulanmadığını savundu.
“Çoğu konuda adalet yok çünkü çoğu kural uygulanmıyor. Ya da uygulananlar da bazısına uygulanıyor, kimine uygulanmıyor.”
Vatandaş, adalet sistemine duyulan güvenin yeniden kazanılabilmesi için çözüm üretilmesi gerektiğini ancak bunun kolay olmadığını düşündüğünü ifade etti.
Benzer bir değerlendirmede bulunan başka bir vatandaş da Türkiye'de adaletli bir yaşam sürüldüğüne inanmadığını söyledi.
“Çok adaletli bir yaşam sürmüyoruz. Ekonomiden de bahsettik, o da çok adaletli değil.”
Ekonomik kaynakların dağılımına ilişkin eleştirilerde bulunan vatandaş, adalete duyduğu güvenin sarsıldığını belirtti.
Güvenin yeniden kazanılabileceğini düşündüğünü söyleyen vatandaş, yöneticilerin halkın ihtiyaçlarına öncelik vermesi gerektiğini savundu.
“Vatandaşı düşünerek hareket etmeliler bence. Bir adım atmalılar.”
Vatandaş, kararların yalnızca yöneticilerin değil, toplumun yararına olacak şekilde alınması gerektiğini ifade etti.
“ADALET DENİLİNCE AKLIMA ATATÜRK GELİYOR”
Röportajımızda adalet kavramını tarihî bir isimle ilişkilendiren bir genç ise ilk olarak Atatürk'ü hatırladığını söyledi.
“Abla, Atatürk geldi. Şuradan Atatürk'ü görünce ilk Atatürk geliyor aklıma.”
Atatürk'ü adalet anlayışıyla ilişkilendirdiğini belirten genç, Türkiye'nin geçmişine ilişkin olumlu değerlendirmelerde bulundu.
“Olmasa adaletli bir ülkede yaşayamazdık. Başa gelen en adaletli kişi çünkü.”
Türkiye'de bugün adaletin bulunup bulunmadığı sorulduğunda ise görüşünün duruma göre değişebildiğini ifade etti.
“Bence adalet var. Ama belki de yok olabilir. Değişiyor yani.”
Özellikle ağır suç işleyen kişilerin yeterince cezalandırılmadığını düşündüğünü söyleyen genç, bu alanda adaletin sağlandığına inanmadığını belirtti.
Bu yanıt, adalet kavramına olumlu bir anlam yükleyen vatandaşların da belirli uygulamalara yönelik eleştirilerde bulunabildiğini gösterdi.
“YASALAR ÇOK HAKLIDAN YANA DEĞİL GİBİ”
Adalet denildiğinde aklına ilk olarak adliyelerin geldiğini söyleyen bir başka vatandaş, hukuk sistemine duyduğu güvenin azaldığını belirtti.
“Adliyeler diyeyim yani. Çok üstüne konuşabilecek bir şeyim yok.”
Adalete güvenip güvenmediği sorulduğunda ise olumsuz yanıt verdi.
“Yok ya maalesef. Yasalar çok haklıdan yana değil gibi.”
Haksızlığa uğrayan insanlar gördüğünü ifade eden vatandaş, suç işlediğini düşündüğü bazı kişilerin yeterince cezalandırılmadığını savundu.
“Çok fazla haksızlığa uğrayan insanlar görüyoruz. Hapse girmesi gereken insanların dışarıda olduğunu görüyoruz.”
Vatandaşın suç ve yargılama süreçlerine ilişkin açıklamaları kendi gözlem ve değerlendirmelerini yansıtırken, adalet sistemine duyulan güvenin yeniden sağlanması için farklı bir önerisi de oldu.
Bilimsel düşüncenin toplumda daha fazla önem kazanması gerektiğini belirten vatandaş, bilimin yalnızca teknolojik gelişmeler açısından değil, toplumsal ilerleme bakımından da önemli olduğunu savundu.
“Bilime yönelilmeli bence. Yani siyasetçi değilim ama bilime önem veren toplumda daha fazla güven sağlanabiliyor diye düşünüyorum.”
Bilimle ilgilendiğini belirten vatandaş, edinilen bilginin paylaşılmasının ve toplumun gelişmesinin uzun vadede güven ortamına katkı sağlayabileceğini düşündüğünü ifade etti.
“GÜVENCEN KALMADI Kİ”: KURUMLARA DUYULAN GÜVEN TARTIŞILDI
Röportajımıza katılan bir başka vatandaş ise adalet konusunda ciddi sorunlar yaşandığını düşündüğünü belirtti.
Hâkim ve savcılara seslenen vatandaş, Atatürk'ün ilkelerine sahip çıkılması gerektiğini söyledi.
“Cumhuriyet savcılarına sesleniyorum. Lütfen hâkimlere sesleniyorum. Atatürk ilkelerine sahip çıksınlar.”
Adalete duyduğu güvenin sarsıldığını ifade eden vatandaş, yalnızca yargı kurumlarına değil, başka kurumlara ilişkin de kaygılar taşıdığını dile getirdi.
“Çok sarsıldı. Güvencen kalmadı ki. Bankalara varıyorsun güvence yok. Adliyeye varıyorsun güvence yok.”
Vatandaş, toplumsal güvenin yeniden oluşturulabilmesi için vatandaşların ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini savundu.
Sağlık hizmetleri ve ekonomik koşulların iyileştirilmesini isteyen vatandaş, bu alanlarda atılacak adımların toplumun yaşam koşullarına olumlu yansıyacağını düşündüğünü söyledi.
“ADALET DENİLİNCE AKLIMA EŞİTLİK GELİR”
Sokak röportajımızda adalet kavramını doğrudan eşitlikle ilişkilendiren bir genç, Türkiye'de herkese aynı fırsatların sunulmadığını düşündüğünü belirtti.
“Adalet denilince aklıma eşitlik gelir. Ama Türkiye'de eşitlik yok.”
Ekonomik imkânların ve kişisel bağlantıların bazı alanlarda avantaj sağladığını savunan genç, özellikle işe alımlarda liyakat sorunu yaşandığını ileri sürdü.
“Türkiye'de parası olan, arkası olan insanlar kazanır. Adalet ben göremiyorum şahsen.”
Adalete duyduğu güvenin hangi nedenlerle sarsıldığı sorulduğunda ise torpil iddialarına dikkat çekti.
“Mesela memurluk olsun, iş yeri olsun. Torpil dönüyor sürekli. Yeteneği olan bir insan işe giremiyor ama tanıdığı olan bir insan her tarafa girebiliyor.”
Barmen olduğunu ve iş aradığını belirten genç, kendi yaşadığı durumu da anlattı.
“Ben mesela barmenim. Yeteneğim var ama işe giremiyorum. Niye? Tanıdığım biri yok. Ve boştayım şu an.”
Vatandaşın açıklamaları, adalet kavramının yalnızca mahkemeler ve hukuk kurallarıyla değil, iş hayatında fırsat eşitliği ve liyakat beklentisiyle de ilişkilendirildiğini gösterdi.
“KADINLARA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE EDİLMELİ”
Adalet sistemine duyduğu güvenin sarsıldığını belirten bir başka genç ise özellikle ağır suçlar ve kadınlara yönelik şiddet konularına dikkat çekti.
“Güven evet sarsıldı. Çünkü tecavüzcü ya da katiller her yerde dolaşıyor.”
Suç işleyen kişilerin yeterince cezalandırılmadığını düşündüğünü ifade eden genç, bu konudaki uygulamaların daha etkili olması gerektiğini savundu.
Adalete güvenin yeniden kazanılması için hangi adımların atılması gerektiği sorulduğunda ise cezaların caydırıcılığını artıracak düzenlemeler yapılmasını istedi.
“Tecavüzcü gibi insanlar sokakta gezmemeli.”
Kadınlara yönelik şiddetle mücadeleye daha fazla önem verilmesi gerektiğini belirten genç, bu alanda yeni çalışmalar yapılmasını önerdi.
“Kadına olan şiddet de arttı. Buna yönelik çalışmaların yapılması gerekiyor bence.”
Röportajda bazı vatandaşların adalete ilişkin değerlendirmelerini doğrudan güvenlik, suç ve ceza uygulamaları üzerinden yaptığı görüldü.
“ADALETLİ BİR ÜLKEDE YAŞADIĞIMIZI DÜŞÜNÜYORUM”
Ankara sokaklarında adalet sistemine yönelik eleştiriler dile getirilirken farklı görüşler de ortaya çıktı.
Bir grup gence adalet denildiğinde akıllarına ne geldiğini sorduk.
Gençlerden biri ilk olarak Adalet Bakanlığını hatırladığını söyledi.
“Benim aklıma Adalet Bakanı geliyor abla.”
Adalet Bakanı'nı tanıyıp tanımadığı sorulduğunda ise kişisel olarak tanımadığını, yalnızca böyle bir makamın bulunduğunu bildiğini ifade etti.
Bir başka genç ise adalet kavramının kendisinde belirgin bir çağrışım oluşturmadığını söyledi.
“Adalet denilince aklıma hiçbir şey gelmiyor.”
Grup içerisindeki bir genç, Türkiye'nin adaletli bir ülke olduğunu düşündüğünü belirtirken başka bir genç bu görüşe katılmadı.
“Ben şahsen adaletli bir ülkede yaşadığımızı düşünmüyorum.”
Bu farklı yanıtlar, aynı soruya verilen cevapların vatandaşların kişisel deneyimlerine ve adalet algılarına göre değişebildiğini ortaya koydu.
