Avrupa Birliği'nin enerjiden sorumlu komisyon üyesi Dan Jorgensen, dünya motorin piyasasında yaşanan arz darlığının 2027'nin ilerleyen aylarına kadar süreceğini ve fiyatları yüksek tutacağını açıkladı. Jorgensen, Birlik'teki rafinerilerin dörtte birinin son 20 yılda kapandığını hatırlatarak Avrupa'da rafineri üretimini artırmak için sektörle çalışma başlattıklarını bildirdi.
"KIŞ ZOR GEÇECEK"
Jorgensen, Brüksel'de rafineri sektörünün temsilcileriyle bir araya geldikten sonra konuştu. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle Avrupa'nın yeniden bir enerji kriziyle karşı karşıya olduğunu belirten Jorgensen, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği dönemdeki gibi petrolün ve petrol ürünlerinin fiyatının dünya genelinde belirgin şekilde arttığını söyledi. Yükselen akaryakıt faturalarının hem şirketleri hem hane halklarını zorladığını vurgulayan Jorgensen, kışın vatandaşlar ve ekonomi için zor geçeceğini ifade etti.
Jorgensen, "Küresel dizel piyasasındaki arz sıkışıklığının 2027'nin ilerleyen dönemlerine kadar sürmesini bekliyoruz" dedi ve fiyatların yüksek kalacağını ekledi. Dizel, Türkiye'de motorin olarak adlandırılan yakıt; kamyon, otobüs ve tarım makineleri başta olmak üzere taşımacılığın büyük kısmı motorinle çalışıyor. Motorin fiyatındaki her artış nakliye üzerinden gıda dahil pek çok ürünün fiyatına yansıyor.
RAFİNERİLERİN DÖRTTE BİRİ KAPANDI
Jorgensen'e göre AB'de son 20 yılda her dört rafineriden biri kapandı ve Birlik'in rafinaj kapasitesi yüzde 10 civarında azaldı. Rafinaj, ham petrolün işlenerek benzin, motorin ve jet yakıtı gibi ürünlere dönüştürülmesi anlamına geliyor. Avrupa'da sektörden yatırım çekilişinin hızlandığını belirten Jorgensen, krizi bir uyarı olarak nitelendirdi ve eğilimin tersine çevrilmesi gerektiğini söyledi. Jorgensen, konunun yalnızca rekabet gücüyle değil güvenlikle de ilgili olduğunu belirterek "Bağımlılıkların tehlikeli olduğunu çok iyi biliyoruz" dedi.
Komisyon, rafinerilerle teknik düzeyde çalışmayı sürdürecek ve ilerlemeyi değerlendirmek için gelecek yılın başında yeniden toplanacak. Sektör, komisyona değerlendirilmek üzere bazı öneriler sundu. Jorgensen'e göre bazı teknik kuralların geçici ve sınırlı biçimde gevşetilmesi düşünülebilir; ancak önce böyle bir adımın işe yaradığından ve yeni sorun yaratmadığından emin olunmalı.
"YAKITIN PİYASADA OLMASI YETMİYOR"
Jorgensen, şu an için yakıt bulunamaması gibi bir sorun beklemediklerini, ancak asıl meselenin fiyatların karşılanabilirliği olduğunu vurguladı. Yakıt almaya ya da evini ısıtmaya gücü yetmeyen vatandaşları hatırlatan Jorgensen, "Satın almaya güçleri yetmiyorsa yakıtın piyasada mevcut olması onlar için bir fark yaratmıyor" dedi. Komisyon, fiyat artışlarının kısa vadeli etkilerine karşı üye ülkeler ve sektörle ortak çalışıyor.
Uzun vadede ise AB'nin hedefi değişmeyecek. Fosil yakıtlardan uzaklaşmak ve 2050'de karbon nötr olmak ülkelerin asıl hedefi olarak açıklandı.
