Sağlık Bakanlığı yerli robotik cerrahi cihazı geliştirmek için en geç 2027'nin başında uluslararası iş birliği çağrısına çıkacak. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu çağrının Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) üzerinden yapılacağını ve cihazın yazılımıyla birlikte Türkiye'de üretileceğini açıkladı. Memişoğlu dünyaya "Gelin beraber üretelim" mesajı verdi. Türkiye'de kullanılan robotik cerrahi sistemlerinin büyük bölümü yurt dışından alınıyor ve tek bir cihazın maliyeti milyonlarca doları buluyor.
Memişoğlu açıklamayı İstanbul'da düzenlenen 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı'nın "Gençlerle Buluşma" etkinliğinde yaptı. Bakan Nobel ödüllü bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar ve Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ile birlikte gençlerin sorularını yanıtladı. Memişoğlu Türkiye'nin robotik cerrahi cihazını "hem yazılımıyla hem de bütün teknolojisiyle" üreteceğini söyledi.
ROBOTİK CERRAHİ CİHAZI NEDEN ÖNEMLİ?
Robotik cerrahide cerrah konsoldan yönettiği robot kollar aracılığıyla küçük kesilerden ameliyat yapıyor. Yöntem ameliyat sonrası ağrıyı ve hastanede kalış süresini azaltabiliyor. Türkiye'de yöntem hızla yaygınlaşıyor. Trabzon'daki Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi ekim ayında robotik kalp ve damar cerrahisine başladı.
2023'te yayımlanan verilere göre Türkiye'de 50 binden fazla robotik ameliyat yapılmıştı. Aynı dönemde ülkedeki sistemler 20 özel hastane, 9 üniversite ve 11 devlet hastanesine dağılıyordu. Bir da Vinci sisteminin satın alma bedeli 1,8 ile 2,6 milyon dolar arasında değişiyor. Tutar bugünkü kurla yaklaşık 90 ile 130 milyon liraya karşılık geliyor. Yerli üretim hem cihaz ithalatını azaltma hem de kamu hastanelerinde yaygınlaşmayı hızlandırma potansiyeli taşıyor.
YAPAY ZEKA VE E-NABIZ PLANI NE?
Memişoğlu Türkiye'nin 2015'ten beri sağlık verilerini e-Nabız sistemiyle tamamen elektronik ortamda topladığını hatırlattı. Bakan verileri işleyerek Türkiye'yi sağlıkta yapay zekadan en etkin yararlanan ülkeler arasına taşımayı hedeflediklerini anlattı. TÜSEB aracılığıyla sağlık bilişimi altyapısının da güçlendirileceğini belirtti.
Bakanlık yerli tıbbi cihaz üretiminde başka adımlar da atıyor. Memişoğlu ekim ayında Güney Kore'de yaptığı temaslarda ultrason cihazlarının Türkiye'de üretilmesi için tesis kurulacağını duyurmuştu. Cihazların en az yüzde 71 yerlilik oranıyla üretilmesi planlanıyor.
GENÇLER FİKİRLERİNİ NASIL İLETEBİLECEK?
Bakan fikirlerin ürüne dönüşmesi için Üreten Sağlık Portalı'nı kurduklarını hatırlattı. Memişoğlu portala fikrini yazan gençlere "Biz o fikrin patentini direkt size vereceğiz" diye seslendi. Üreten Sağlık ekosisteminde 10 binin üzerinde kullanıcı ve 300'den fazla tesis bulunuyor.
Genç araştırmacılar için TÜSEB bünyesinde Genç TÜSEB yapılanması da oluşturuldu. Memişoğlu gençlerin bilgiye önceki kuşaklardan çok daha kolay ulaştığını vurgulayarak onları korkmadan yeni buluşlar geliştirmeye çağırdı. Bakan TEKNOFEST'te robotik ve bilişim alanında yetişen gençlerin bakanlığın çalışmalarına enerji kattığını söyledi.
