Son aylarda Türkiye genelinde özellikle büyükşehirlerde artan su kesintileri vatandaşlarda tedirginlik yaratırken, suyun nasıl ve ne şekilde yönetildiği yeniden gündeme geldi. Yaşanan kesintiler sonrası konuyu uzmanına soran TÜRKINFORM muhabiri Yaren Tekin, Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ile görüştü. Yıldız, Türkiye’de su yönetiminin uzun yıllardır bütüncül bir yapıya kavuşamadığını belirterek mevcut tabloyu kendi ifadeleriyle anlattı.
SU YÖNETİMİ PROJE BAZLI YÜRÜTÜLDÜ
Dursun Yıldız, Türkiye’de su politikalarının uzun yıllar boyunca parçalı bir anlayışla ele alındığını belirterek, “Türkiye’de uzun yıllar boyunca su kaynaklarının geliştirilmesi konusunda önemli adımlar atılmış ancak uzun dönem boyunca su konusunda birbirinden bağımsız projeler geliştirilmiştir” dedi. Su kaynaklarını geliştirme politikasının ağırlıklı olarak acil ihtiyaçların karşılanmasına odaklandığını ifade eden Yıldız, “Bu anlayış tek tek proje bazında uygulamalara yol açmıştır” ifadelerini kullandı.
ARZ ODAKLI YAKLAŞIM ELEŞTİRİLDİ
Su yönetiminde arz yönetiminin ön plana çıktığını vurgulayan Yıldız, talep yönetiminin ihmal edildiğine dikkat çekti. Yıldız, “Su yönetiminde arz yönetimi öne çıkmış, sosyo-politik faktörlerin etkisiyle talebi düzenleyici mekanizmalara yer verilmemiştir” diye konuştu. Bu yaklaşımın uzun vadeli riskleri artırdığını belirten Yıldız, mevcut yapının sürdürülebilir olmadığını söyledi.
KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON EKSİKLİĞİNE DEĞİNDİ
Türkiye’de su yönetiminde çok başlı bir yapı bulunduğunu ifade eden Yıldız, “Su yönetimimizde çok başlı, çok parçalı bir yapı oluşmuş ve su yönetimi ile ilgili kurumlar arasında koordinasyon eksikliği meydana gelmiştir” dedi. Yıldız ayrıca, “On üç yıl önce çalışmaları başlamasına rağmen yeni bir su yasası çıkarılamamış ve havza ölçeğinde etkin bir kurumsal yapı oluşturulamamıştır” ifadeleriyle yasal boşluğa dikkat çekti.
HAZIRLANAN PLANLAR UYGULAMAYA GEÇİRİLEMEDİ
Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan planlara da değinen Yıldız, bu çalışmaların sahaya yansımadığını belirterek, “Havza ölçeğinde koruma, su tahsisi, taşkın yönetimi ve kuraklık yönetimi gibi birçok planlama raporu hazırlanmış ancak bu planlar etkin bir şekilde uygulamaya geçirilememiştir” dedi.
HAVZA ÖLÇEĞİNDE YÖNETİM ÇAĞRISI
Su yönetiminin havza ölçeğinde ele alınması gerektiğini vurgulayan Yıldız, “Su yönetiminin en etkin şekilde havza ölçeğinde, entegre, katılımcı ve şeffaf bir anlayışla yönetilmesi gerekir” ifadelerini kullandı. Mevcut yapının değişmesi gerektiğini belirten Yıldız, “Su yönetiminde çok başlı ve koordinasyonsuzluk içinde olan mevcut yapımızı değiştirmek zorundayız” dedi.
3K PRENSİBİ: KORUMA, KULLANMA VE KAPASİTE GELİŞTİRME
Su yönetiminde köklü bir anlayış değişikliğine ihtiyaç olduğunu söyleyen Yıldız, “Su yönetim anlayışımızdan su kullanım alışkanlıklarımıza kadar radikal bir düşünce devrimi yapmak zorundayız” ifadelerini kullandı. Bu sürecin bütünleşik bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirten Yıldız, “Suyun etkin yönetimini 3K prensibiyle açıklayabiliriz: Koruma, Kullanma ve Kapasite geliştirme” dedi.
SU YÖNETİMİNDE ACİL ADIMLAR
Mevcut durumun iyileştirilmesi için somut hedefler paylaşan Yıldız, “Artan talep için yeni su kaynakları aramak yerine, elde mevcut olan suyu en verimli şekilde yönetme anlayışına geçilmelidir” diye konuştu. Şehir şebekelerindeki kayıp ve kaçak oranlarına dikkat çeken Yıldız, “Ortalama yüzde 40 civarında olan kayıp ve kaçak oranı yüzde 10-15 seviyelerine düşürülmelidir” dedi. Tarımsal sulamaya da değinen Yıldız, “Sulamaya ayrılan suyun toplam kullanım içindeki oranı yüzde 73’ten yüzde 50 seviyelerine indirilmelidir” ifadelerini kullandı.
Gelecekte su risklerinin artacağına işaret eden Yıldız, “Su yönetiminin yasal ve kurumsal eksiklikleri hızla tamamlanmalıdır” dedi. Dijital teknolojilerin su yönetiminde daha etkin kullanılmasının önemine değinen Yıldız, bu sayede işletme verimliliğinin ve su kullanım kontrolünün artırılabileceğini söyledi.
