Türkiye'de son yıllarda konut tartışması çoğunlukla mevcut şehirlerin içinde yürüyor. Bursa'dan gelen öneri ise tartışmayı başka bir yere taşıdı. Sıfırdan bir şehir kurmak.
Öneri Bursa Valisi Erol Ayyıldız'a ait. Ayyıldız, İdealist Sanayici ve İş İnsanları Derneği İSİAD heyetiyle yaptığı görüşmede ilin önümüzdeki 30 yıllık nüfus ve konut ihtiyacını değerlendirdi ve yeni bir yerleşim alanı fikrini gündeme getirdi.
ÖNERİLEN YER KARACABEY İLE MUDANYA ARASI
Ayyıldız'ın işaret ettiği alan Bursa'nın batısında. Karacabey ile Marmara kıyısındaki Mudanya arasında kalan bölge.
Öneriye göre burada kurulacak yerleşim 450 bin ile 600 bin kişilik ilave nüfusu barındırabilir. Aynı ölçekte bir yerleşimin yaklaşık 150 bin kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.
UYDU YERLEŞİM DEĞİL, KENDİ EKONOMİSİ OLAN ŞEHİR
Vali, önerdiği modelin klasik uydu yerleşimlerden farklı olması gerektiğini vurguladı. Yani büyük şehre her sabah insan taşıyan bir yatakhane bölgesi değil, kendi ekonomik ve sosyal yaşamı olan bağımsız bir şehir.
Ayyıldız, planlamanın yalnızca konut alanlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Okullar, sağlık hizmetleri, ticaret merkezleri, sosyal ve kültürel alanlar aynı plan içinde yer almalı.
Çevresel ve ekolojik unsurların da hesaba katılması gerektiğini söyledi. Bölge tarımsal üretimin yoğun olduğu bir alanda bulunuyor.
TOKİ'YE ROL BİÇİLİYOR
Ayyıldız, böyle bir yatırımın hayata geçmesi halinde Ankara merkezli Toplu Konut İdaresi TOKİ'nin rol üstlenebileceğini ifade etti.
TOKİ'nin ölçeği bu tür bir planlamada belirleyici. Kurum halen ülke genelinde büyük konut programları yürütüyor. Ancak yeni şehir önerisi için TOKİ tarafından yapılmış bir açıklama ya da başlatılmış bir çalışma bulunmuyor.
NÜFUS BASKISI NEREDEN GELİYOR?
Bursa, sanayi yoğunluğu nedeniyle uzun süredir göç alan illerin başında geliyor. İl nüfusu 3,2 milyonu aştı.
Sanayi istihdamının merkezde toplanması, konut talebini ve arsa fiyatlarını yukarı çekiyor. Valiliğin 30 yıllık projeksiyonu da bu baskının süreceği varsayımına dayanıyor.
Yeni bir yerleşim önerisinin arkasındaki mantık, bu talebi mevcut şehrin içine sıkıştırmak yerine planlı bir alana yönlendirmek.
Bursa'da yapılaşmanın Uludağ etekleri ile ovanın arasına sıkışması yıllardır tartışılıyor. Ova, ülkenin tarımsal üretimde önde gelen alanlarından biri. Kuzeye ve batıya doğru bir açılım fikri, bu tartışmanın uzun süredir gündemdeki karşılığı.
HENÜZ BİR KARAR YOK
Öneri şu aşamada bir fikir olarak duruyor. Açıklanmış bir imar planı, ayrılmış bir bütçe ya da belirlenmiş bir takvim bulunmuyor.
Böyle bir yerleşimin kurulabilmesi için çevre düzeni planı değişikliği, tarım arazisi ve orman statüsü incelemeleri ile ulaşım ve altyapı yatırımlarının ayrı ayrı planlanması gerekiyor. Süreç Bursa Valiliği ile merkezi idarenin ortak kararına bağlı.
Türkiye'de sıfırdan şehir kurma girişimleri daha önce de gündeme geldi. Uygulamada bu projelerin büyük bölümü, ulaşım bağlantısı ve istihdam kurulmadığı sürece beklenen nüfusu çekmekte zorlandı. Vali Ayyıldız'ın bağımsız ekonomi vurgusu da bu noktaya işaret ediyor.
