Uzman Psikolog İlayda Kutevu, kronik uyku yoksunluğunun yalnızca fiziksel yorgunluğa neden olmadığını, beynin duygu durumunu düzenleme ve stresle başa çıkma mekanizmalarını da olumsuz etkilediğini belirtti. Vardiyalı çalışma, yoğun iş temposu ve uzun süren sınav hazırlıklarının biyolojik saati bozduğunu ifade eden Kutevu, uyku sorunlarına karşı kontrolsüz ilaç kullanımının çözüm olmadığını vurgulayarak, uzun süre devam eden şikayetlerde altta yatan nedenlerin mutlaka araştırılması gerektiğini söyledi.
BİYOLOJİK SAAT BOZULDUĞUNDA RİSK ARTIYOR
Beynin düzenli bir uyku-uyanıklık döngüsüne göre çalışacak şekilde programlandığını belirten Kutevu, bu düzenin bozulmasının zihinsel ve duygusal işlevleri doğrudan etkilediğini ifade etti.
Kutevu, "Beynimiz düzenli bir uyku uyanıklık döngüsüne göre çalışacak şekilde programlanmıştır. Vardiyalı çalışma, yoğun mesailer veya uzun süreli sınav hazırlıkları bu düzeni bozduğunda, zamanla dikkat, hafıza, karar verme becerisi ve duygu düzenleme süreçleri de olumsuz etkilenebilir. Kişi kendini daha gergin, tahammülsüz, kaygılı ve duygusal olarak daha hassas hissedebilir, uzun vadede ise depresyon ve anksiyete gibi ruh sağlığı sorunlarına yatkınlık artabilir" dedi.
UYKUYU MÜMKÜN OLDUĞUNCA KALİTELİ HALE GETİRMEK GEREKİYOR
Hayat koşullarının herkes için aynı olmadığını belirten Kutevu, çalışma saatlerini değiştiremeyen kişilerin mevcut düzen içinde uyku kalitesini artırmaya odaklanması gerektiğini söyledi.
Kutevu, "Herkes çalışma saatlerini bir anda değiştiremez bu nedenle mevcut koşullarda uykuyu mümkün olduğunca kaliteli hale getirmek önemlidir. Mümkün olduğunca aynı saatlerde uyumaya çalışmak, uyunacak ortamı karanlık ve sessiz tutmak, uyku öncesinde ekran kullanımını azaltmak ve kafein tüketimine dikkat etmek faydalı olabilir ama tüm bunlara rağmen uzun süredir devam eden uyku sorunları varsa, bunun altında yatan psikolojik ya da fiziksel nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir" ifadelerini kullandı.
"KONTROLSÜZ UYKU İLAÇLARI SORUNU ÇÖZMÜYOR"
Uykuya dalmakta güçlük çeken birçok kişinin hızlı çözüm arayışıyla hareket ettiğini belirten Kutevu, reçetesiz kullanılan ilaç ve takviyelerin altta yatan sorunu ortadan kaldırmadığını söyledi.
Kutevu, "Uykuya dalmakta zorlanan birçok kişi, sorunun nedenini anlamak yerine hızlı çözüm arayışına girebiliyor. Ancak kontrolsüz kullanılan uyku ilaçları veya takviyeler, altta yatan sorunu çözmek yerine sadece belirtileri geçici olarak baskılayabilir. Aynı şekilde televizyon ya da telefon karşısında uyuyakalmak da beynin sağlıklı bir uyku rutini oluşturmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle özellikle ilaçların mutlaka hekim önerisiyle kullanılması gerekir" ifadelerini kullandı.
ZİHNİ SAKİNLEŞTİRECEK YÖNTEMLERE DİKKAT ÇEKTİ
İlaç kullanımından önce zihni sakinleştirmeye yönelik yöntemlerin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kutevu, gün içinde yaşanan yoğun stresin gece uykusunu doğrudan etkilediğini ifade etti.
Kutevu, "İlaç kullanmadan önce zihni sakinleştirmeye yönelik yöntemleri denemek önemlidir. Gün içinde yoğun strese maruz kalıyorsak, zihnin gece bir anda susmasını beklemek gerçekçi olmaz. Bu nedenle nefes egzersizleri, gevşeme çalışmaları, düzenli fiziksel aktivite ve gün içinde kaygıyı yönetmeye yönelik psikolojik destek fayda sağlayabilir. Eğer uyku sorunları uzun süredir devam ediyor ve günlük yaşamı etkiliyorsa, altta yatan nedenin değerlendirilmesi ve profesyonel destek alınması önemlidir" ifadelerini kullandı.
