Bağımsız analist Shanaka Anslem Perera, Venezuela’da yaşanan son gelişmelerin yalnızca bölgesel bir kriz olmadığını, küresel güç düzeninde kalıcı sonuçlar doğurabilecek yeni bir sürecin başladığını ortaya koyan kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Perera’nın analizine göre ABD’nin Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya yönelik askeri operasyonu sonrasında Çin’in izlediği yol ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in hukuk merkezli stratejisi, uluslararası sistemde güç kullanımının doğasını yeniden tanımlıyor.
TRUMP’IN AÇIKLAMASI VE XI’NİN “10 BİN AVUKAT” YANITI
Perera’nın değerlendirmesinde, ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Fox News’e yaptığı “Xi ile sorun olmayacak” açıklamasına karşılık, Xi Jinping’in bu sürece “10 bin avukat” ölçeğinde kapsamlı bir hukuk mücadelesiyle yanıt verdiği vurgulanıyor. Analize göre Pekin yönetimi, askeri yöntemler yerine sözleşmeler, tahkim süreçleri ve uluslararası hukuk mekanizmaları üzerinden küresel etki alanını koruma stratejisi izliyor.
MADURO SONRASI SÜREÇTE SÖZLEŞME MÜCADELESİ
Analize göre Çin, Maduro sonrası oluşabilecek herhangi bir siyasi tabloda dahi, Venezuela ile imzalanmış sözleşmelerin geçerliliğini tek bir davayla bile uluslararası alanda kabul ettirebilirse, Amerikan rejim değişikliği hamlelerinin Çin borçlarını geçersiz kılamayacağını tüm dünyaya tescillemiş olacak. Bu gelişmenin Venezuela için değil, küresel güç mimarisinin yeniden yapılandırılması açısından belirleyici bir eşik olduğu ifade ediliyor.
KUŞAK VE YOL BORÇLARI VE KÜRESEL HUKUK CEPHESİ
Perera, Çin’in bu hukuk stratejisini yalnızca Venezuela’daki yatırımlarını değil, 150 ülkede 1,3 trilyon doları aşan Kuşak ve Yol kapsamındaki yatırımlarını korumak amacıyla yürüttüğünü belirtiyor. Değerlendirmede, Çin’in Afrika, Asya, Latin Amerika ve Pasifik’teki sözleşmelerinin bu süreçte küresel hukuk testine tabi tutulduğu kaydediliyor.
ÇİN’DEN SON AÇIKLAMA: İŞBİRLİĞİ SÜRECEK MESAJI
Pekin yönetimi, ABD’nin askeri müdahalesiyle Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun alıkonulmasının ardından, Venezuela’daki siyasi durum nasıl şekillenirse şekillensin ekonomik işbirliğinin sürdürüleceğini açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Pekin’de düzenlenen basın toplantısında, Çin’in Venezuela ile farklı sektörlerdeki yatırımlarını ve çıkarlarını koruma iradesinin değişmeyeceğini belirtti.
Lin Cien, “Venezuela’daki siyasi durum nasıl değişirse değişsin, Çin’in ekonomik işbirliğini sürdürme kararlılığı devam edecektir,” ifadelerini kullandı. Çin’in egemen devletler arasındaki işbirliğini ulusal yasalar ve uluslararası hukuk temelinde yürüttüğünü vurgulayan Lin, ilişkilerin bu çerçevede sürdürüldüğünü aktardı.
ABD VE VENEZUELA ARASINDA YAŞANANLAR
Venezuela’nın başkenti Caracas’ta 3 Ocak’ta yerel saatle 02.00 sıralarında patlama ve uçak sesleri duyulmuş, Venezuela yönetimi saldırılardan ABD’yi sorumlu tutmuştu. ABD eski Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlendiğini ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını açıklamıştı.
ABD Adalet Bakanı Pam Bondi ise Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı ve silah bulundurma” suçlamalarıyla ABD’de dava açıldığını duyurmuştu. Venezuela yönetimi, saldırıların kınanması için uluslararası topluma çağrı yaparken, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken bazıları ise ABD’ye destek açıklamaları yapmıştı.
KÜRESEL GÜÇ MİMARİSİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Perera’nın analizine göre yaşanan bu gelişmeler, askeri gücün yerini sözleşmeler, hukuk ve ekonomik araçların aldığı yeni bir küresel güç mimarisine işaret ediyor. Değerlendirmede, 21. yüzyılda güç dengelerini artık uçak gemilerinin değil, sözleşmeleri kimin yazdığı ve kriz sonrası bu sözleşmeleri kimin uygulatabildiğinin belirleyeceği ifade ediliyor.
