Ankara’da hızla artan nüfus ve araç sayısının kent içi ulaşımı içinden çıkılmaz hale getirdiğine dikkat çeken Uluslararası Strateji ve Araştırma Derneği’nin (USAD) hazırladığı rapor, başkentte trafik sorununun yapısal bir boyuta ulaştığını ortaya koydu.
Raporda, özel araç kullanımının toplu taşıma kapasitesini aşması, çevre yolu bağlantılarının yetersizliği, kavşak ve sinyalizasyon sistemlerinin güncel ihtiyaçlara cevap verememesi nedeniyle Ankara’da trafik yoğunluğunun her geçen yıl arttığına işaret edildi. Araç sahipliğinin Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu kentte, otomobil ve şehir içi ticari araçların toplam oranının yüzde 86’yı aşması, trafiğin temel yükünü oluşturuyor.
KISA VADEDE DEVREYE ALINABİLECEK ÖNLEMLER
Raporu hazırlayan isimlerden Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Kent Trafiği Strateji danışmanı Ali İmran Erseven, kısa vadede uygulanabilecek önlemlere ilişkin soruya, raporda yer alan eylem planlarına işaret ederek yanıt verdi.
Erseven, bazı adımların uzun vadeli planlama gerektirse de acil olarak devreye alınabilecek başlıkların bulunduğunu belirterek, “Yapılacaklar listesinde bu on maddenin üç tanesi hızlı bir şekilde devreye alınabilir” dedi.
Bu başlıklar arasında özellikle çevre yolu bağlantılarının kritik olduğunu vurgulayan Erseven, “Örneğin çevre yolu çıkış bağlantılarının yapılması. Buna engel bir durum yok. Hızlı bir şekilde kamulaştırma yapılması gerekebilir” ifadelerini kullandı. Mevcut durumda nüfusu 1 milyona yaklaşan bazı ilçelerin çevre yoluna sınırlı sayıda giriş ve çıkışla bağlandığını hatırlatan Erseven, bu durumun kentin tamamında trafik sıkışıklığını tetiklediğini aktardı.
ÖNLEMLER ALINMAZSA TRAFİK DAHA DA AĞIRLAŞACAK
Ankara trafiğinin geleceğine ilişkin değerlendirmede de bulunan Erseven, raporda ortaya konulan uyarıların dikkate alınmaması halinde tablonun daha da ağırlaşacağını dile getirdi. Kısa ve orta vadede somut adımlar atılmaması durumunda başkentin mevcut trafik yükünü taşıyamayacağını belirten Erseven, “Ancak bunlar yapılmazsa 2026 için trafiğin mevcut durumunun çok daha kötüsüne gideceği aşikar” dedi.
Trafikte yaşanacak artışın net bir oranla ifade edilmesinin güç olduğuna dikkat çeken Erseven, “Bir oran ya da yüzde vermek kolay değil” sözleriyle belirsizliğin boyutuna işaret etti. Raporda da vurgulandığı üzere, trafik yoğunluğunun artması yalnızca ulaşım sürelerini uzatmakla kalmıyor; zaman kaybı, ekonomik verimsizlik, yakıt tüketimi ve çevresel etkilerle birlikte yaşam kalitesini de olumsuz etkiliyor.
RAPOR, UZUN VADELİ VE BÜTÜNCÜL PLANLAMAYA İŞARET EDİYOR
USAD tarafından hazırlanan raporda, Ankara trafiğinin yalnızca geçici uygulamalarla çözülemeyeceği vurgulanırken; metro ve raylı sistem ağının genişletilmesi, akıllı ulaşım sistemlerinin yaygınlaştırılması, büyük projeler için zorunlu trafik etki analizleri ve kent genelini kapsayan güncel bir ulaşım master planının hazırlanması gerektiği ifade ediliyor. Rapora göre, kalıcı çözümün yolu insanı araçtan indiren, toplu taşımayı ve yaya odaklı ulaşımı önceleyen politikaların hayata geçirilmesinden geçiyor.
RAPORDA YER ALAN 10 MADDELİK FORMÜL
1. Çevre yolu bağlantıları artırılmalı
Kalabalık ilçelerin çevre yoluna daha fazla giriş-çıkışı olmalı. Sorun yolun kapasitesi değil, bağlantı sayısının yetersiz olması.
2. Metro ve raylı sistem yaygınlaştırılmalı
Şehir dışı ve çeper ilçelerden merkeze daha fazla metro hattı yapılmalı. Otoparklı metro sistemleriyle insanlar araçlarını bırakıp toplu taşımaya yönlendirilmeli.
3. Şehir merkezinde sıfır emisyon bölgeleri kurulmalı
Ulus, Kızılay gibi merkezlerde sadece elektrikli ve çevreci araçlara izin verilmeli. Yaya, bisiklet ve toplu taşıma öncelikli alanlar oluşturulmalı.
4. Trafik akıllı sistemlerle yönetilmeli
Sensörler, kameralar ve akıllı sinyalizasyonla trafik anlık olarak izlenmeli. Trafik tek merkezden, veriye dayalı şekilde yönetilmeli.
5. Büyük projeler için trafik analizi zorunlu olmalı
Yüksek katlı binalar, AVM’ler ve büyük projeler yapılmadan önce trafik etkisi hesaplanmalı. Plansız yapılaşmanın trafiği artırması önlenmeli.
6. AVM giriş ve çıkışları düzenlenmeli
Alışveriş merkezlerinin ana yollardan doğrudan giriş-çıkış yapması engellenmeli. Bu düzenlemelerle ana arterlerdeki tıkanıklık azaltılmalı.
7. Şerit ihlalleri elektronik denetimle azaltılmalı
Kural dışı şerit değişimleri kameralarla sürekli denetlenmeli. Bu sayede hem trafik akışı hızlanmalı hem de güvenlik artmalı.
8. Gereksiz trafik ışıkları kaldırılmalı
Trafiği rahatlatmayan, aksine dur-kalk yaratan ışıklar kaldırılmalı. Uygun yerlerde kavşak düzenlemeleri yapılmalı.
9. Merkez için araçsız ve çevreci ulaşım çözümleri geliştirilmeli
Kısa mesafelerde özel araç yerine hafif raylı, yaya ve çevreci ulaşım sistemleri kullanılmalı.
10. Ankara’nın ulaşım planı baştan sona güncellenmeli
Kent genelini kapsayan, uzun vadeli ve bütüncül bir ulaşım planı hazırlanmalı. Yol, toplu taşıma, bisiklet ve yaya ulaşımı birlikte ele alınmalı.
