Çıraklık ve staj sürelerinin emeklilikte değerlendirilmesine ilişkin tartışmalar sürerken, Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar geldi. Yüksek Mahkeme, çırak olarak çalıştığı dönemin emeklilik hesabına dahil edilmesini talep eden kişinin lehine verilen kararı bozarak, çıraklık ilişkisinde temel unsurun çalışma değil eğitim olduğuna hükmetti.
ÜRETİMDE ÇALIŞTIĞINI ÖNE SÜREREK DAVA AÇTI
1987-1989 yılları arasında 16 yaşındayken Makine ve Kimya Endüstrisi'nde (MKE) çırak olarak görev yapan bir kişi, bu dönemde fiilen üretim faaliyetlerinde yer aldığını belirterek hizmet tespiti davası açtı.
Davacı, söz konusu çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi hizmet süresi olarak kabul edilmesini ve emeklilik hesabında değerlendirilmesini talep etti.
MAHKEME TALEBİ HAKLI BULDU
İlk derece mahkemesi, davacının ağırlıklı olarak üretime yönelik işlerde çalıştığı ve faaliyetlerinin meslek öğrenme niteliğinin ötesine geçtiği gerekçesiyle talebi kabul etti.
Bölge Adliye Mahkemesi de yerel mahkemenin kararını hukuka uygun bularak onadı.
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine konu Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin gündemine taşındı.
YARGITAY: ÇIRAKLIKTA AMAÇ MESLEK ÖĞRETMEKTİR
Yargıtay kararında, sosyal güvenlik hakkının anayasal güvence altında bulunduğuna dikkat çekilerek hizmet tespiti davalarının özel bir hassasiyetle incelenmesi gerektiği vurgulandı.
Kararda, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nda çıraklık dönemlerinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası hükümlerinin uygulanamayacağının açıkça düzenlendiği hatırlatıldı.
Yüksek Mahkeme, çıraklık sözleşmesinin temel amacının bir meslek veya sanatın öğretilmesi olduğunu belirterek, çırakların üretim faaliyetlerine katılmasının eğitim sürecinin doğal bir parçası sayıldığını ifade etti.
"ÇALIŞMA DEĞİL, EĞİTİM İLİŞKİSİ"
Kararda, çırakların yaptığı işlerin zaman zaman sigortalı işçilerin faaliyetleriyle benzerlik göstermesinin tek başına hizmet akdi bulunduğu anlamına gelmeyeceği vurgulandı.
Yargıtay, üretime katılımın mesleki eğitimin bir unsuru olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, bu durumun uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalılık hakkı doğurmayacağını kaydetti.
YEREL MAHKEME KARARI BOZULDU
Tüm değerlendirmeler sonucunda Yargıtay, yerel mahkeme ile istinaf mahkemesinin verdiği kararları hukuka uygun bulmayarak bozdu.
Böylece davacının çıraklık dönemindeki çalışmalarının emeklilik hesabına dahil edilmesine yönelik karar geçerliliğini yitirdi.
Kararın, çıraklık ve staj başlangıçlarının emeklilikte değerlendirilmesine ilişkin uzun süredir devam eden tartışmalar açısından emsal niteliği taşıdığı belirtiliyor.
