Yemen’de 2022’de Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin ardından büyük ölçüde azalan çatışmalar yeniden tırmanma eğilimine girdi. BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, ülkedeki mevcut durumun ateşkesten bu yana geniş çaplı savaşa dönüşme açısından en riskli dönem olduğunu söyledi.
Grundberg, BM Güvenlik Konseyinde yaptığı konuşmada cephe hatlarındaki askeri faaliyetlerin yoğunlaştığını, son saldırılarda hem askerlerin hem de sivillerin hayatını kaybettiğini veya yaralandığını belirtti. Taraflara derhal gerilimi düşürme ve daha kalıcı bir ateşkes için yeniden çalışmaya başlama çağrısında bulundu.
CEPHE HATLARINDA HAREKETLİLİK ARTTI
Son dönemde İran destekli Husiler ile uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetine bağlı güçler arasındaki çatışmalar yeniden yoğunlaştı. Özellikle Marib, Hadramut ve Mocha çevresinde saldırılar ve karşılıklı askeri operasyonlar yaşandı.
Marib’de düzenlenen son saldırılardan birinde iki kişinin hayatını kaybettiği ve 14 kişinin yaralandığı bildirilirken, hükümet güçleri de Husi hedeflerine karşı askeri karşılık verdiğini açıkladı.
BM’DEN “GERİ DÖNÜŞ MÜMKÜN” MESAJI
Grundberg, mevcut gerilime rağmen siyasi çözüm seçeneğinin tamamen ortadan kalkmadığını vurguladı. Yemenli tarafların saldırıları ve tehditleri durdurması halinde yeniden müzakere sürecine dönülebileceğini belirtti.
BM Özel Temsilcisi ayrıca Yemen’deki taraflar üzerinde etkisi bulunan ülkelere de çağrıda bulunarak, yeniden kapsamlı bir savaşın önlenmesi için diplomatik girişimlerin artırılmasını istedi.
KIZILDENİZ’DEKİ SALDIRILAR RİSKİ BÜYÜTÜYOR
BM’nin dikkat çektiği önemli başlıklardan biri de Husilerin Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki ticari gemilere yönelik saldırıları oldu. Grundberg, bu saldırıların Yemen’i bölgedeki daha geniş çaplı çatışmaların içine çekebileceği uyarısında bulundu.
Bölgedeki ticaret ve enerji güzergâhlarının Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle zaten baskı altında olduğu belirtilirken, Kızıldeniz’deki yeni saldırıların uluslararası deniz taşımacılığı açısından da ek risk oluşturduğu ifade edildi.
SUUDİ ARABİSTAN İLE GERİLİM DE YÜKSELDİ
Husiler son haftalarda Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını da yeniden artırdı. Temmuz ayında Suudi Arabistan’a füze saldırıları düzenleyen Husiler, yaklaşık dört yıldır büyük ölçüde korunan sınır ötesi sükûneti bozmuş oldu.
Husilerin ayrıca Kızıldeniz’de Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmesi, iki taraf arasındaki gerilimi daha da yükseltti. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise Husi askeri noktalarına yönelik hava saldırıları düzenledi.
İNSANİ KRİZ DAHA DA DERİNLEŞİYOR
Askeri gerilim artarken Yemen’deki insani durum da ağırlaşıyor. BM İnsani İşler yetkililerine göre ülke nüfusunun yarısından fazlası akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya bulunuyor. Yaklaşık 6 milyon kişinin ise kıtlık sınırına yakın acil gıda yoksunluğu yaşadığı belirtiliyor.
Yemen’de 2014’te Husilerin başkent Sana’yı ele geçirmesiyle başlayan ve 2015’te Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun müdahalesiyle genişleyen savaş, milyonlarca insanı insani yardıma bağımlı hale getirdi. 2022’de sağlanan ateşkes büyük çaplı çatışmaları önemli ölçüde azaltmış olsa da kalıcı siyasi çözüm bugüne kadar sağlanamadı.
