İslam dininin beş temel şartından biri olan zekât, mali bir ibadet olarak toplumda sosyal dayanışmayı ve adaleti sağlamayı hedefliyor. Kur’an-ı Kerim’de açıkça emredilen zekât, maddi durumu elveren Müslümanların, belirli bir oranla mallarından ihtiyaç sahiplerine pay ayırmalarıdır.
Zekât Ne Demektir?
Sözlükte “temizlik, artma ve bereket” anlamlarına gelen zekât; dini olarak, belirli mal varlığına sahip olan Müslümanların, bu malların belli bir kısmını yılda bir defa ihtiyaç sahiplerine vermesidir. Zekât vermek hem farz bir ibadet hem de toplumsal dayanışma aracıdır.
Kimler Zekât Vermekle Yükümlüdür?
Zekât, nisap miktarı denilen mala sahip olan, akıllı, ergenlik çağına gelmiş ve Müslüman olan kişilere farzdır. Nisap miktarı, yaklaşık olarak 85 gram altına veya bu değere denk mal varlığına sahip olmakla ölçülür.
Zekât Kimlere Verilir?
Kur’an’da belirtilen 8 sınıfa zekât verilebilir. Bunlar arasında:
• Fakirler ve miskinler,
• Borçlular,
• Yolda kalmış yolcular,
• Allah yolunda mücadele edenler,
• Zekât toplayan memurlar ve gönüllüler yer alır.
Ancak zekât, zenginlere, Müslüman olmayanlara ve kişiye bakmakla yükümlü olunan bireylere verilmez.
Zekât Hangi Mallardan Verilir?
Altın, gümüş, para, ticaret malları, hayvanlar, tarım ürünleri ve madenler zekâta tabi mallar arasında yer alır. Zekât oranı genellikle malların %2,5’i şeklindedir.
Zekât Ne Zaman Verilir?
Zekât, hicri takvime göre genellikle Ramazan ayında verilse de, kişi dilediği herhangi bir zamanda da verebilir. Önemli olan, zenginliğin üzerinden bir hicri yıl geçmiş olmasıdır.
Zekât, sadece bireysel bir sorumluluk değil; aynı zamanda toplumsal bir denge unsurudur. Yardımlaşmayı teşvik eden bu ibadet, İslam toplumlarında sosyal adaletin sağlanmasında önemli bir rol oynar.
