İngiltere, Fransa, Kanada ve 9 Batılı ülke, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan yasa dışı Yahudi yerleşimlerinde üretilen ürünlerin ticaretine yasak getirdi. İngiltere hükümeti, iki devletli çözüme destek amacıyla hazırlanan ticari yaptırım kararını resmen duyurdu. Ortak karar İngiltere, Fransa, Kanada, Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç tarafından hayata geçirildi. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, kararın ardından yaptığı açıklamada Batı Şeria'nın "patlama noktasına geldiğini" belirtti. Barrot, yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı şekilde genişlediğine ve aşırılıkçı yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddetinin arttığına dikkat çekti.
"BATI ŞERİA PATLAMA NOKTASINDA"
Barrot, mevcut tablonun Filistin halkının onurunu sarstığını ve Fransa'nın bağlılığını sürdürdüğü İsrail'in güvenliğini de riske attığını ifade etti. Fransız Bakan, diğer Avrupa Birliği ülkelerine de benzer yaptırımlar uygulama çağrısında bulundu. İngiltere'de ise kararın, iki devletli çözüm zeminini koruma amacı taşıdığı belirtildi. Ticari kısıtlamaların özellikle Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine yönelik olduğu vurgulandı.
İSRAİL'DEN SERT TEPKİ: "TARİHİN YANLIŞ TARAFI"
İsrail Cumhurbaşkanı İshak Herzog, yaptırım kararına tepki göstererek uygulamayı "ciddi bir muhakeme hatası" olarak nitelendirdi. Herzog, İngiltere'nin "tarihin yanlış tarafında yer aldığını" savundu. Herzog, yaptırımların İsrail'de yapılması beklenen seçimlere müdahale anlamına geldiğini öne sürerek, "Çözüm yaptırımlar değil, diyalogdur" dedi. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise İngiltere'nin Tel Aviv Büyükelçisi'nin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.
ABD DE KARARA KARŞI ÇIKTI
ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de yaptırımlara tepki gösterdi. Huckabee, BBC'ye yaptığı açıklamada kararın "Yahudi halkına yönelik ayrımcılık" olduğunu savundu. Huckabee, Washington yönetiminin bu adıma "şüphesiz karşılık vereceğini" söyledi. ABD'li Büyükelçi, İsrail'i boykot eden şirketlerle iş yapılmasını yasaklayan bazı ABD eyaletlerinde İngiltere'nin kamu ihalelerine ve yatırımlarına erişiminin zorlaşabileceği uyarısında bulundu. İsrail basınında ise Tel Aviv yönetiminin misilleme olarak Gazze'deki barış planının yürütüldüğü Kiryat Gat Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi'nde görev yapan İngiliz temsilcileri sınır dışı edebileceği ileri sürüldü.
İNGİLTERE'NİN TİCARETİ NE KADAR ETKİLENECEK?
İngiltere ile İsrail arasındaki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 6 milyar sterlin olduğu belirtilirken, yerleşimlerden çıkan yaş meyve-sebze ve şarap gibi tarım ürünlerinin toplam ticarette küçük bir paya sahip olduğu ifade edildi. Diplomatik kaynaklar, menşei belirsiz ürünlerin tespit edilmesinin ithalat yasağının uygulanmasında teknik sorunlar oluşturabileceğine dikkat çekti.
TÜRKİYE'DEN KARARA DESTEK
Dışişleri Bakanlığı da İngiltere, Fransa ve Kanada'nın da aralarında bulunduğu 12 ülkenin Batı Şeria'daki yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklama kararını destekledi. Bakanlıktan yapılan açıklamada, kararın uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirilen yerleşim faaliyetlerine karşı atılan bir adım olduğu belirtildi. Türkiye'nin Filistin topraklarının statüsünü değiştirmeye yönelik girişimlere karşı duruşunu sürdüreceği vurgulanan açıklamada, bölgede kalıcı barışın sağlanabilmesi için uluslararası toplumun sorumluluk alması gerektiği ifade edildi.
BATI ŞERİA'DA GERİLİM TIRMANIYOR
Batı Şeria'daki şiddet olayları da son günlerde yeniden tırmandı. Filistin Sağlık Bakanlığı'nın açıklamasına göre, Kalkilya yakınlarındaki Jajja köyüne giren İsrailli yerleşimcilerin saldırısında 20 yaşındaki Ömer et-Tubasi hayatını kaybetti, iki Filistinli yaralandı. Kusra köyü yakınlarındaki Maoz Yehuda yerleşiminde ise bir İsrailli yerleşimci bıçaklandı. İsrail ordusu, olay yerinden kaçan saldırganın vurularak öldürüldüğünü açıkladı. Birleşmiş Milletler organları ve İngiltere dahil çok sayıda ülke, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini yasa dışı kabul ediyor. İsrail yönetimi ise bölgenin "işgal altında" değil, "ihtilaflı" olduğunu savunuyor.
