Norveç'in Vestfjord Vadisi'nde bulunan Rjukan kasabası, dünyanın en sıra dışı yerleşim yerlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Dar vadi yapısı ve güneyinde yükselen 1.883 metrelik Gaustatoppen Dağı nedeniyle eylül ayından mart ayına kadar güneş ışınları kasabanın merkezine ulaşamıyor. Bölge tamamen karanlığa gömülmese de doğrudan güneş ışığının kesilmesi nedeniyle uzun aylar boyunca sürekli gölgede kalıyor. Bu durum hem günlük yaşamı hem de psikolojik olarak bölge halkını etkileyen önemli bir sorun oluşturuyor.
ÇÖZÜM NE?
Bu doğal engeli aşmak isteyen mühendisler ve yerel yöneticiler, oldukça sıra dışı bir projeye imza attı. Kasabanın yaklaşık 450 metre yukarısındaki dağ yamacına, bilgisayar kontrollü üç dev helyostat (güneş takip aynası) yerleştirildi. Sürekli hareket eden bu aynalar, güneşin gökyüzündeki konumunu takip ederek ışınları doğrudan Rjukan Meydanı'na yönlendiriyor.
HER BİRİ 17 METREKARE BÜYÜKLÜĞÜNDE
Kurulan sistem yalnızca görüntüsüyle değil teknik özellikleriyle de dikkat çekiyor. Her biri 17 metrekare büyüklüğünde üç dev ayna bulunuyor. Toplam 51 metrekarelik yansıtıcı yüzey oluşturuluyor. Aynalardan gelen ışık, meydanda yaklaşık 600 metrekarelik bir alanı aydınlatıyor. Yansıtılan ışığın parlaklığı ise doğrudan güneş ışığının yaklaşık yüzde 80 ila 100'üne ulaşıyor. Bilgisayar destekli sistem, gün boyunca güneşin hareketini hesaplayarak aynaların yönünü otomatik şekilde değiştiriyor ve ışığın sürekli aynı noktaya ulaşmasını sağlıyor.
100 YILLIK HAYAL SONUNDA GERÇEĞE DÖNÜŞTÜ
Aslında güneşi kasabaya taşıma fikri yeni değil. Bu proje ilk kez 1913 yılında kasabanın kurucusu ve sanayici Sam Eyde tarafından gündeme getirildi. Ancak dönemin teknolojisi böyle bir sistemi kurmaya yeterli olmadığı için fikir uzun yıllar sadece bir hayal olarak kaldı. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte proje hayata geçirildi ve Rjukan bugün dünyanın en ilginç mühendislik uygulamalarından birine ev sahipliği yapıyor.
TURİSTLERİN DE İLGİ ODAĞI OLDU
Dev aynalar yalnızca kasaba halkının yaşam kalitesini artırmakla kalmadı, Rjukan'ı uluslararası turizm açısından da ilgi çekici bir destinasyona dönüştürdü. Kış aylarında kasaba meydanına düşen güneş ışığını görmek isteyen binlerce ziyaretçi bölgeye akın ederken, proje dünyanın en yaratıcı şehircilik ve mühendislik çözümlerinden biri olarak gösteriliyor.
