Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na katılan adaylar, sınav sonrası puanlarını ve yerleştirme puanlarını hesaplamak için ÖSYM'nin belirlediği kuralları dikkate alıyor. TYT, AYT ve YDT oturumlarından elde edilen ham puanlar standart puanlara dönüştürülürken, adayların lise başarı durumunu yansıtan Ortaöğretim Başarı Puanı da yerleştirme puanına ekleniyor. 2026 YKS kapsamında puan hesaplama sürecinde TYT'nin yüzde 40, AYT ve YDT'nin ise yüzde 60 oranında etkili olduğu sistemde, OBP ve ek puan uygulamaları da adayların yerleştirme puanını doğrudan etkiliyor.
YKS PUANI NASIL HESAPLANIR?
YKS puanı hesaplanırken adayların testlerde verdiği doğru ve yanlış cevap sayıları ayrı ayrı belirleniyor. Her testte doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puan elde ediliyor. Bu ham puanlar kullanılarak tüm adaylar için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlar hesaplanıyor.
TYT puanının oluşabilmesi için adayın Temel Matematik Testi veya Türkçe Testi'nden en az 0,5 ham puan alması gerekiyor. Bu koşulu sağlayan adaylar için TYT standart puanları ve ilgili ağırlıklar kullanılarak ağırlıklı TYT puanı hesaplanıyor. Ardından bu puan, en küçüğü 100 en büyüğü 500 olacak şekilde TYT puanına dönüştürülüyor.
AYT ve YDT puanlarında da benzer yöntem uygulanıyor. Adayların ilgili testlerden en az birinden 0,5 veya daha fazla ham puan alması şartıyla SAY, SÖZ, EA ve DİL puan türleri için ağırlıklı puanlar oluşturuluyor. TYT puanı hesaplanmayan adayların AYT veya YDT'ye girmiş olsalar bile SAY, SÖZ, EA ve DİL puanları hesaplanmıyor.
2026 YKS PUAN HESAPLAMA NASIL YAPILIR?
2026 YKS puan hesaplama sürecinde adayların sınavdaki netleri doğrudan puana dönüştürülmüyor. Öncelikle test bazında ham puanlar çıkarılıyor, ardından bu puanlar tüm adayların performansına göre standartlaştırılıyor. TYT puanının hesaplanmasında Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testleri dikkate alınırken; AYT'de adayın çözdüğü alan testleri ve YDT'de yabancı dil testi sonuçları puanlamaya dahil ediliyor.
Yerleştirme puanının oluşmasında sınav puanına ek olarak OBP de kullanılıyor. Bu nedenle adayların yalnızca net hesabı yapması yeterli olmuyor. Sınav puanının yanı sıra diploma notuna göre belirlenen OBP ve varsa ek puan uygulamaları da sonuç üzerinde etkili oluyor. ÖSYM tarafından yayımlanan kılavuzda yer alan katsayılar doğrultusunda her puan türü için ayrı hesaplama yapılıyor.
OBP HESAPLAMA EKRANI NEREDEN KULLANILIR?
OBP, adayın ortaöğretim başarı durumunu gösteren puan olarak yerleştirme puanına ekleniyor. Ortaöğretimde 100 üzerinden alınan diploma notu 5 ile çarpılarak Ortaöğretim Başarı Puanı'na dönüştürülüyor. Diploma notu 50'nin altında olan adaylar için ise diploma notu 50 kabul ediliyor. Bu durumda en düşük OBP 250, en yüksek OBP ise 500 oluyor.
Yerleştirme puanına eklenecek katkı ise OBP'nin 0,12 katsayısı ile çarpılmasıyla belirleniyor. Adaylar, diploma notlarını esas alarak OBP hesaplama ekranları üzerinden yaklaşık katkı puanlarını görebiliyor. Bu hesaplama, adayın TYT, SAY, SÖZ, EA veya DİL puanına eklenecek okul puanını ortaya koyuyor. Örneğin diploma notu 80 olan bir adayın OBP'si 400 olarak hesaplanıyor ve bu puanın 0,12 katsayısı ile çarpılması sonucu 48 puan yerleştirme puanına ekleniyor.
YKS SIRALAMA HESAPLAMA NASIL YAPILIR?
YKS sıralama hesaplaması doğrudan net sayısı üzerinden değil, adayın elde ettiği puan türündeki yerleştirme puanı üzerinden yapılıyor. Adayların ham puanları standart puanlara dönüştürüldükten sonra ilgili puan türü için TYT, AYT ve YDT katkıları hesaplanıyor. Ardından OBP eklenerek yerleştirme puanı oluşturuluyor ve tüm adaylar kendi puan türlerinde başarı sırasına yerleştiriliyor.
Bu nedenle aynı nete sahip iki adayın sıralaması farklı olabiliyor. Farkın temel nedenleri arasında testlerin standart sapması, adayların genel performansı, OBP katkısı ve varsa ek puan uygulamaları yer alıyor. Adaylar puan hesaplama ekranları üzerinden yaklaşık puanlarını görebilse de kesin sıralamalar, ÖSYM'nin sınav sonuçlarını açıklamasıyla birlikte netleşiyor.
MESLEK LİSESİ MEZUNLARI İÇİN EK PUAN NASIL HESAPLANIR?
Bir mesleğe yönelik program uygulayan ortaöğretim kurumlarından mezun olan adaylar için belirli ön lisans ve lisans programlarında ek puan uygulaması bulunuyor. ÖSYM kılavuzunda yer alan Tablo 3A, Tablo 3B.1, Tablo 3C ve Tablo 3D kapsamındaki programlara yerleşmek isteyen adayların OBP'sinden ayrıca ek puan hesaplanabiliyor.
Bu ek puan, adayın OBP'sinin 0,06 katsayısı ile çarpılmasıyla elde ediliyor ve yerleştirme puanına ekleniyor. Ancak bu uygulama her aday için geçerli olmuyor. Tablo 3A ve Tablo 3B.1'de yer alan programlar için ek puan uygulaması, 30 Mart 2012 tarihi itibarıyla mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olan veya bu tarihten önce ilgili okulda öğrenim gören adaylar için uygulanıyor. İlgili kuruma bu tarihten sonra kayıt olan adaylar için bazı programlarda ek puan hesaplanmıyor.
GEÇEN YIL YERLEŞEN ADAYLARIN OBP KATSAYISI NASIL UYGULANIR?
2025-YKS puanıyla bir yükseköğretim programına merkezi yerleştirme sonucu yerleşen ya da özel yetenek sınavı sonucunda bir programa kayıt yaptıran adayların, 2026-YKS'de yeniden tercih yapmaları halinde OBP katsayıları yarıya düşürülüyor. Bu uygulama, adayın önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleşmiş olmasına bağlı olarak yapılıyor.
Bu kapsamda normalde 0,12 olan OBP katsayısı 0,06'ya, meslek lisesi mezunları için uygulanan 0,06'lık ek puan katsayısı ise 0,03'e düşürülüyor. Ancak 2025-YKS'de bir programa yerleştiği halde lise mezuniyetini tamamlayamadığı için kayıt yaptıramayan ve bu nedenle yükseköğretime başlayamayan adaylar için istisna uygulanıyor. Bu durumda olan ve 2026-YKS'ye başvuran adayların OBP katsayıları yarıya düşürülmüyor. Değerlendirme, Milli Eğitim Bakanlığı e-Okul sistemi üzerinden alınan bilgiler doğrultusunda yapılıyor.
