Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2021-2025 döneminde iller arası göç hareketliliği dikkat çekici değişimler gösterdi. Beş yıllık süreçte en fazla göç alan ve en fazla göç veren il her yıl İstanbul olurken, göçün temel nedenleri de önemli ölçüde değişti. 2021 yılında eğitim ilk sırada yer alırken, sonraki yıllarda hanedeki fertlerden birine bağlı göç öne çıktı. Erkeklerde daha iyi konut ve yaşam koşulları belirleyici hale gelirken, kadınlarda aileye bağlı göç ilk sıradaki yerini korudu.
EN ÇOK HANGİ SENE GÖÇ OLDU?
TÜİK verilerine göre son beş yılda iller arasında göç eden kişi sayısı şu şekilde gerçekleşti:
- 2021: 2 milyon 777 bin 797 kişi
- 2022: 2 milyon 791 bin 156 kişi
- 2023: 3 milyon 450 bin 953 kişi
- 2024: 2 milyon 682 bin 673 kişi
- 2025: 2 milyon 475 bin 19 kişi
2023 yılında iller arası göç oranı yüzde 4,04 ile son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. 2024 ve 2025 yıllarında ise göç hareketliliğinde belirgin bir gerileme yaşandı. 2025'te göç oranı yüzde 2,87'ye kadar düştü.
TÜRKİYE'DE EN FAZLA GÖÇ ALAN ŞEHİR
Beş yıl boyunca Türkiye'nin en fazla göç alan ili İstanbul oldu.
Yıllara göre İstanbul'un aldığı göç:
- 2021: 385 bin 328 kişi
- 2022: 385 bin 294 kişi
- 2023: 412 bin 707 kişi
- 2024: 395 bin 485 kişi
- 2025: 329 bin 912 kişi
İstanbul'u her yıl Ankara ve İzmir takip etti. Özellikle büyükşehirler, eğitim, iş olanakları ve yaşam imkanları nedeniyle göç almaya devam etti.
Göç alan iller sıralamasında ilk üç değişmedi:
- İstanbul
- Ankara
- İzmir
EN AZ GÖÇ ALAN İL
Beş yıllık dönemde en az göç alan il çoğunlukla Ardahan olarak kayıtlara geçti.
Ardahan'ın aldığı göç:
- 2021: 4 bin 750 kişi
- 2022: 5 bin 391 kişi
- 2023: 6 bin 856 kişi
- 2024: 4 bin 570 kişi
- 2025: 4 bin 914 kişi
Ardahan'ı Bayburt, Tunceli ve Kilis izledi.
EN ÇOK GÖÇ VEREN İL
İstanbul yalnızca en fazla göç alan il olmadı, aynı zamanda beş yıl boyunca en fazla göç veren il olarak da öne çıktı.
İstanbul'un verdiği göç:
- 2021: 408 bin 165 kişi
- 2022: 418 bin 82 kişi
- 2023: 581 bin 330 kişi
- 2024: 369 bin 453 kişi
- 2025: 371 bin 258 kişi
2023 yılında İstanbul'dan ayrılan kişi sayısındaki dikkat çekici artış, ilin aldığı göçü de önemli ölçüde geride bıraktı. Aynı yıl Hatay'ın deprem sonrası 164 bin 247 kişiyle en fazla göç veren üçüncü il olması dikkat çekti.
GÖÇÜN EN BÜYÜK NEDENİ
Beş yıllık süreçte göç nedenlerinde önemli bir değişim yaşandı.
2021
- Eğitim: 686 bin 973 kişi
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç: 570 bin 224 kişi
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları: 429 bin 752 kişi
2022
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç: 591 bin 790 kişi
- Eğitim: 526 bin 8 kişi
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları: 479 bin 250 kişi
2023
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç: 601 bin 481 kişi
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları: 518 bin 16 kişi
- Eğitim: 512 bin 11 kişi
2024
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç: 579 bin 507 kişi
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları: 512 bin 370 kişi
- Eğitim: 479 bin 622 kişi
2025
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç: 564 bin 114 kişi
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları: 510 bin 226 kişi
- Eğitim: 406 bin 144 kişi
Veriler, 2021 yılında göçün temel nedeni olan eğitimin sonraki yıllarda gerileyerek üçüncü sıraya düştüğünü ortaya koydu. Buna karşılık aile bireylerine bağlı göç beş yılın son dört yılında ilk sırada yer aldı.
EĞİTİM NEDENLİ GÖÇ AZALIYOR
Eğitim nedeniyle göç eden kişi sayısı beş yılda düzenli olarak düştü.
- 2021: 686 bin 973
- 2022: 526 bin 8
- 2023: 512 bin 11
- 2024: 479 bin 622
- 2025: 406 bin 144
Beş yılda eğitim nedeniyle göç edenlerin sayısı yaklaşık 281 bin kişi azaldı.
GÖÇÜN BAŞLICA ETKENİ NEDİR?
Daha iyi konut ve yaşam koşulları nedeniyle göç edenlerin sayısı 2021'de 429 bin 752 kişi iken 2025'te 510 bin 226 kişiye ulaştı.
Bu başlık, eğitim nedenini geride bırakarak göçün ikinci büyük nedeni haline geldi.
EN FAZLA GÖÇ EDEN YAŞ GRUBU
Beş yıl boyunca en fazla göç eden yaş grubu değişmedi.
20-24 yaş grubunda göç eden kişi sayısı:
- 2021: 731 bin 284
- 2022: 643 bin 998
- 2023: 647 bin 191
- 2024: 549 bin 43
- 2025: 480 bin 185
Bu yaş grubunda göçün temel nedeni her yıl eğitim oldu.
2025 yılında bu grupta;
- 179 bin 612 kişi eğitim,
- 75 bin 591 kişi işe başlamak veya iş bulmak,
- 42 bin 391 kişi ise daha iyi konut ve yaşam koşulları nedeniyle il değiştirdi.
KADINLARIN GÖÇ ORANI
İller arası göç eden nüfus içinde kadınların oranı beş yıl boyunca erkeklerden yüksek gerçekleşti.
Kadınların payı:
- 2021: %52,5
- 2022: %52,1
- 2023: %52,1
- 2024: %52,4
- 2025: %52,5
Erkeklerin oranı ise yüzde 47 ila 48 aralığında kaldı.
GÖÇ NEDENLERİ CİNSİYETE GÖRE FARKLILAŞIYOR
2021 ve 2022 yıllarında hem kadınlarda hem erkeklerde eğitim ve aileye bağlı göç ön plana çıktı.
2023'ten itibaren tablo değişti.
Erkeklerde en önemli göç nedeni:
- Daha iyi konut ve yaşam koşulları
Kadınlarda en önemli göç nedeni:
- Hanedeki fertlerden birine bağımlı göç
Bu dağılım 2024 ve 2025 yıllarında da devam etti.
DEPREM SONRASI GÖÇ HAREKETLİLİĞİ
TÜİK, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından başka illere göç edip daha sonra eski ikamet illerine dönen kişileri "Aile yanına/memlekete geri dönme" başlığı altında değerlendirdi.
2023 yılında göç eden kişi sayısındaki keskin artış ve Hatay'ın en fazla göç veren iller arasına girmesi, deprem sonrası nüfus hareketliliğinin iç göç verilerine yansıdığını ortaya koydu.
BEŞ YILLIK TABLO NE GÖSTERİYOR?
2021-2025 dönemine ilişkin veriler, Türkiye'de iç göçün yönünün büyükşehirler olmaya devam ettiğini gösterdi. İstanbul, Ankara ve İzmir her yıl en fazla göç alan iller olurken, Ardahan, Bayburt, Tunceli ve Kilis en az göç alan iller arasında yer aldı.
Göç nedenlerinde ise eğitim ağırlıklı yapıdan aileye bağlı göç ve daha iyi yaşam koşulları odaklı bir yapıya geçiş yaşandı. Genç nüfusun hareketliliğinde eğitim belirleyici olmaya devam ederken, genel nüfus içinde aile ve yaşam koşulları kaynaklı göçlerin payı giderek arttı.
