Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacminin 2026 sonunda 42-43 milyar dolara çıkmasını beklediklerini açıkladı. Bolat, artışın aynı hızla sürmesi hâlinde yıllık hacmin 2028 sonunda 50 milyar dolara ulaşacağını söyledi.
BM Genel Kurulu haftasında ABD'de temaslarda bulunan Bolat, iki ülke arasındaki ticaretin 2025'te 38,5 milyar dolara çıktığını, bir önceki yıla göre yüzde 10 büyüdüğünü hatırlattı. Bolat'a göre 2026'daki büyümede enerji fiyatlarındaki, özellikle petrol ile doğal gazdaki yükseliş de rol oynayacak.
"2028 SONUNDA 50 MİLYAR DOLAR"
İki ülkenin önündeki 100 milyar dolarlık ticaret hedefini değerlendiren Bolat, gidişatın olumlu olduğunu belirtti. Bolat, "Bu trend korunursa 2028 yıl sonunda yıllık 50 milyar dolara ulaşmış olacağız" dedi.
Bolat'ın verdiği bilgiye göre ABD, Türkiye ile ticaretinde yaklaşık 6 milyar dolar fazla veriyor. Enerji ithalatı ve ihracattaki artışla ABD, İngiltere'yi geride bırakarak Almanya'nın ardından Türkiye'nin en büyük ikinci ticaret ortağı oldu.
Türkiye'de 2 bin 345 ABD şirketi faaliyet gösteriyor. Bolat'a göre bu şirketler bugüne kadar Türkiye'ye 16,5 milyar dolar sermaye getirdi, toplam yatırımları ise zamanla 60 milyar dolara ulaştı.
ABD'YE EN ÇOK HANGİ ÜRÜNLER SATILIYOR?
Bolat'ın saydığı başlıca ihracat kalemleri şöyle:
İnşaat malzemeleri
Makine ve makine ürünleri
Mobilya ve halı
Tekstil, iplik, kumaş ve konfeksiyon
Otomotiv ürünleri ve yedek parça
Mücevher ve işlenmiş altın
Konfeksiyonda katma değerin yükseldiğini anlatan Bolat, bazı ürünlerde kilogram başına ihracat değerinin 60 ile 100 dolar arasına çıktığını ifade etti. Bolat, Enka ile Bechtel'in santral ve otoyol projelerindeki ortaklığını Türk ve ABD şirketlerinin üçüncü ülkelerdeki iş birliğine örnek gösterdi.
HAL DÜZENLEMESİ MECLİS'E GELİYOR
Bolat, sebze ve meyve ticaretine ilişkin yeni düzenlemenin yeni yasama döneminde Meclis gündemine gelmesini beklediklerini söyledi. Düzenlemeyle üretici birliklerinin güçlenmesi, tarladan markete uzanan zincirde aracı sayısının düşmesi ve sürecin her aşamasının kayıt sistemine girmesi hedefleniyor.
Türkiye'de 177 halin belediyelerce işletildiğini belirten Bolat, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın sebze-meyve piyasasına yönelik yürüttüğü soruşturmada tutuklamalar olduğunu hatırlattı. Bolat, bazı aktörlerin WhatsApp grupları üzerinden fiyat belirlediği iddialarına da değindi. Soruşturma kapsamındaki şüpheliler hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.
Bolat'a göre ürün üreticiden çıkıp İstanbul'daki hale gelene kadar taşıma, fire ve bozulma kaynaklı kilo başına 7 ila 10 liralık ek maliyet doğabiliyor. Fahiş fiyat cezalarının 29 Mayıs 2024'teki kanun değişikliğiyle 10 katına çıkarıldığını ve her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığını da hatırlatan Bolat, denetimlerin sürdüğünü söyledi.
Tarımda 2024 ve 2025'te yaşanan kuraklık ve donun üretimi düşürdüğünü belirten Bolat, 2025'te tarımsal üretimin yüzde 8,8 azaldığını aktardı. Bolat, 2026'nın ilk yarısında tarımsal üretimin yüzde 10 büyüdüğünü, bu yılın altı on yılı aşkın sürede en fazla yağış alan yıllar arasına girdiğini kaydetti.
AB İLE 28 EYLÜL'DE KRİTİK GÖRÜŞME
Bolat, Gümrük Birliği'nin güncellenmesinin AB'nin "Made in EU" düzenlemeleriyle birlikte ele alındığını söyledi. Bolat'a göre AB Komisyonu'nun 4 Mart 2026 tarihli kararında Gümrük Birliği ve AB'nin serbest ticaret anlaşmaları "Made in EU" kapsamında değerlendirildi.
AB karşılıklılık gösterirse Türkiye'nin kamu ihalelerinde benzer kuralları uygulamaya hazır olduğunu belirten Bolat, 31 Temmuz 2026'da TBMM'den geçen kanunun Cumhurbaşkanı'na bu yönde yetki verdiğini hatırlattı. AB Komisyonu ile teknik müzakerelerin başladığını aktaran Bolat, e-ticaret ve kamu alımlarını Gümrük Birliği'nin yenilenmesindeki iki ana başlık olarak tanımladı.
